Strafrechtspleging HC8
Aantekeningen
Theorie Jan van Dijk
In de jaren '60 begon de welvaart enorm toe te nemen in alle Westerse landen. Daaruit vloeide ook
voort dat er steeds meer dingen in aanmerking kwamen om te stelen. Mensen kregen meer
materiële zaken en dus kwam er ook meer gelegenheid om criminaliteit te plegen. Volgens Jan van
Dijk.
Wat heeft dat tot gevolg? Meer gelegenheid tot het plegen van criminaliteit leidt tot een toename
van de misdaad, ook in de geregistreerde misdaad. Vervolgens zie je dat de burgers gaan reageren.
Mensen beginnen zich al onveiliger te voelen door de stijgende criminaliteit en maken een redelijke
inschatting op het risico wat ze lopen. Hoe reageren ze daar op? Door preventiemaatregelen: je huis
beter beschermen tegen inbraak etc. De mate waarin mensen de preventiemaatregelen nemen en
zichzelf nemen, die neemt toe. Hierdoor neemt de gelegenheid om criminaliteit af en daardoor
neemt ook de misdaad af. Dat heeft tot gevolg dat mensen zich veiliger gaan voelen, waardoor ze
minder preventiemaatregelen nemen en/of niet meer zo goed opletten, waardoor de criminaliteit en
gelegenheid weer gaan stijgen.
Van Dijk gaat niet uit van allerlei ontwikkelingen die zich in landen hebben kunnen voordoen, zoals
bijv. werkgelegenheid en welvaart. Het idee van het nemen van preventiemaatregelen is wel een
universele verklaring. Dat maakt het model van Van Dijk dus aantrekkelijk.
Het is wel vooral gebaseerd op ontwikkelingen in 'street crimes'; dingen die worden aangegeven bij
de politie. Wat minder op witteboordencriminaliteit en georganiseerde misdaad, omdat die minder
vaak gemeld worden. Dat is dus wel een beperking die er in zit.
Zie je dat soort effecten ook in de praktijk terug? Ja. Zie sheets: inbraakbeveiliging, autodiefstal etc.
Discussiepunten
Niet iedereen neemt preventieve maatregelen. Dus als jij een calculerende dader bent, heb je nog
genoeg mogelijkheden over. Als je in een nieuwbouwwijk komt met maatregelen tegen inbraak, dan
ga jij naar de wijk die daarnaast ligt en die al wat ouder is en waar die maatregelen nog niet genomen
zijn. Van Dijk: als dat gebeurt, dan zien de burgers dat in die wijken wat meer inbraken worden
gepleegd, die worden daar ook alerter op en die gaan dan vervolgens ook maatregelen treffen,
waardoor het zichzelf versterkt.
Welvaartstoename => er vallen steeds minder interessante dingen te vallen. Vaak zijn het materiële
objecten die iedereen al heeft. Het enige wat nog een beetje risico heeft is je laptop; maar die
worden ook steeds goedkoper en bereikbaarder voor iedereen, dus neemt de wil om die te stelen
ook meer af.
Westerse samenlevingen worden al sinds honderden jaren minder gewelddadig. Dus kans dat je er
mee te maken krijgt, wordt steeds kleiner. Er wordt veel meer aandacht besteed aan de preventie
van geweld.
Is preventie daarmee niet een heel belangrijk punt waaraan je aandacht zou moeten besteden?
Criminaliteit worden vaak door allerlei meer factoren voorspeld dan de persoon van de dader. Het
beïnvloeden van die externe factoren kan een behoorlijke impact hebben op het criminaliteitsniveau
zonder dat je daar het strafrecht voor moet gaan inschakelen, of überhaupt moet gaan straffen.
Aantekeningen
Theorie Jan van Dijk
In de jaren '60 begon de welvaart enorm toe te nemen in alle Westerse landen. Daaruit vloeide ook
voort dat er steeds meer dingen in aanmerking kwamen om te stelen. Mensen kregen meer
materiële zaken en dus kwam er ook meer gelegenheid om criminaliteit te plegen. Volgens Jan van
Dijk.
Wat heeft dat tot gevolg? Meer gelegenheid tot het plegen van criminaliteit leidt tot een toename
van de misdaad, ook in de geregistreerde misdaad. Vervolgens zie je dat de burgers gaan reageren.
Mensen beginnen zich al onveiliger te voelen door de stijgende criminaliteit en maken een redelijke
inschatting op het risico wat ze lopen. Hoe reageren ze daar op? Door preventiemaatregelen: je huis
beter beschermen tegen inbraak etc. De mate waarin mensen de preventiemaatregelen nemen en
zichzelf nemen, die neemt toe. Hierdoor neemt de gelegenheid om criminaliteit af en daardoor
neemt ook de misdaad af. Dat heeft tot gevolg dat mensen zich veiliger gaan voelen, waardoor ze
minder preventiemaatregelen nemen en/of niet meer zo goed opletten, waardoor de criminaliteit en
gelegenheid weer gaan stijgen.
Van Dijk gaat niet uit van allerlei ontwikkelingen die zich in landen hebben kunnen voordoen, zoals
bijv. werkgelegenheid en welvaart. Het idee van het nemen van preventiemaatregelen is wel een
universele verklaring. Dat maakt het model van Van Dijk dus aantrekkelijk.
Het is wel vooral gebaseerd op ontwikkelingen in 'street crimes'; dingen die worden aangegeven bij
de politie. Wat minder op witteboordencriminaliteit en georganiseerde misdaad, omdat die minder
vaak gemeld worden. Dat is dus wel een beperking die er in zit.
Zie je dat soort effecten ook in de praktijk terug? Ja. Zie sheets: inbraakbeveiliging, autodiefstal etc.
Discussiepunten
Niet iedereen neemt preventieve maatregelen. Dus als jij een calculerende dader bent, heb je nog
genoeg mogelijkheden over. Als je in een nieuwbouwwijk komt met maatregelen tegen inbraak, dan
ga jij naar de wijk die daarnaast ligt en die al wat ouder is en waar die maatregelen nog niet genomen
zijn. Van Dijk: als dat gebeurt, dan zien de burgers dat in die wijken wat meer inbraken worden
gepleegd, die worden daar ook alerter op en die gaan dan vervolgens ook maatregelen treffen,
waardoor het zichzelf versterkt.
Welvaartstoename => er vallen steeds minder interessante dingen te vallen. Vaak zijn het materiële
objecten die iedereen al heeft. Het enige wat nog een beetje risico heeft is je laptop; maar die
worden ook steeds goedkoper en bereikbaarder voor iedereen, dus neemt de wil om die te stelen
ook meer af.
Westerse samenlevingen worden al sinds honderden jaren minder gewelddadig. Dus kans dat je er
mee te maken krijgt, wordt steeds kleiner. Er wordt veel meer aandacht besteed aan de preventie
van geweld.
Is preventie daarmee niet een heel belangrijk punt waaraan je aandacht zou moeten besteden?
Criminaliteit worden vaak door allerlei meer factoren voorspeld dan de persoon van de dader. Het
beïnvloeden van die externe factoren kan een behoorlijke impact hebben op het criminaliteitsniveau
zonder dat je daar het strafrecht voor moet gaan inschakelen, of überhaupt moet gaan straffen.
