1
,Inhoudsopgave
Inleiding....................................................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 1 Epidemiologie........................................................................................................................................... 4
1.1 Prevalentie......................................................................................................................................................................4
1.2 Incidentie.........................................................................................................................................................................4
1.2 Mortaliteit.......................................................................................................................................................................5
1.3 Ziektelast.........................................................................................................................................................................5
Hoofdstuk 2 Gezondheidsdeterminanten...................................................................................................................... 6
2.1 Lalonde model.................................................................................................................................................................6
2.2 Doelgroep........................................................................................................................................................................8
Hoofdstuk 3 Gedragsdeterminanten............................................................................................................................. 9
3.1 ASE-model.......................................................................................................................................................................9
3.2 Conclusie ASE-model.....................................................................................................................................................12
Hoofdstuk 4 Gedragsverandering................................................................................................................................ 13
4.1 Gedragsdoelen..............................................................................................................................................................13
4.2 Doelstelling...................................................................................................................................................................15
4.3 Leefstijlinterventie........................................................................................................................................................15
4.4 Voorlichtingsplan..........................................................................................................................................................15
Hoofdstuk 5 Het uitvoeringsproces............................................................................................................................. 18
5.1 Motiverende gespreksvoering......................................................................................................................................18
5.2 Het audiofragment.......................................................................................................................................................18
Hoofdstuk 6 Proces- en effectevaluatie....................................................................................................................... 19
6.1 Procesevaluatie.............................................................................................................................................................19
6.2 Effectevaluatie..............................................................................................................................................................19
6.3 Doelstellingevaluatie....................................................................................................................................................20
Literatuurlijst.............................................................................................................................................................. 21
Inleiding
2
, In het kader van de opleiding tot HBO-verpleegkundige werd dit verslag geschreven voor de eenheid
van leeruitkomst Gezondheidsbevordering niveau B. Binnen deze module zal het
gezondheidsprobleem diabetes gravidarum, ook wel bekend als zwangerschapsdiabetes, centraal
staan. Sinds 2015 ben ik werkzaam als obstetrie verpleegkundige op de afdeling Verloskunde in het
*organisatie*. In toenemende mate worden vrouwen opgenomen met een ongezond voedingspatroon
en obesitas, wat een verhoogd risico geeft tot het ontwikkelen van zwangerschapsdiabetes (NVOG,
2018). Aan de hand van relevante achtergrondinformatie over zwangerschapsdiabetes en een
individuele gedragsanalyse, wordt getracht een gedragsverandering middels motiverende
gespreksvoering bij mevrouw L. te bewerkstelligen, ter preventie voor het ontwikkelen van
zwangerschapsdiabetes. Aansluitend wordt gezamenlijk met mevrouw L. een proces- en
effectevaluatie uitgevoerd. Tijdens dit gehele proces worden de volgende kernbegrippen aangetoond:
o Preventiegericht analyseren
o Gezond gedrag bevorderen
o Persoonsgerichte communicatie
Zwangerschapsdiabetes is een verstoring in de koolhydraatstofwisseling die ontstaat of ontdekt wordt
tijdens de zwangerschap en zich uit in hyperglykemie. De pancreas kan onvoldoende compenseren
met het aanmaken van insuline waardoor de bloedglucosespiegel te hoog blijft. Deze hoge
bloedglucosespiegel bereikt via de placenta ook de foetus, wat potentiele risico’s met zich meebrengt.
Zoals vroeggeboorte, baringsproblemen, macrosomie en neonatale hypoglykemie. De diagnose wordt
bij elke mate van hyperglykemie gesteld in het tweede trimester van de zwangerschap. Na de
bevalling verdwijnt zwangerschapsdiabetes in de meeste gevallen. Bij milde zwangerschapsdiabetes
kan met de aanpassing van het dieet, medicamenteuze behandeling vermeden worden. Indien dit niet
voldoende effect geeft, kan in tweede instantie gekozen worden voor insulinetherapie (NVOG, 2018).
Leeswijzer
In de onderstaande tabel wordt weergegeven in welk hoofdstuk de kernbegrippen aangetoond worden.
Kernbegrip Hoofdstuk
Preventiegericht analyseren 1, 2 & 3
Gezond gedrag bevorderen 4, 5 & 6
Persoonsgerichte communicatie 5 en audiofragment in Gradework
3
,Inhoudsopgave
Inleiding....................................................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 1 Epidemiologie........................................................................................................................................... 4
1.1 Prevalentie......................................................................................................................................................................4
1.2 Incidentie.........................................................................................................................................................................4
1.2 Mortaliteit.......................................................................................................................................................................5
1.3 Ziektelast.........................................................................................................................................................................5
Hoofdstuk 2 Gezondheidsdeterminanten...................................................................................................................... 6
2.1 Lalonde model.................................................................................................................................................................6
2.2 Doelgroep........................................................................................................................................................................8
Hoofdstuk 3 Gedragsdeterminanten............................................................................................................................. 9
3.1 ASE-model.......................................................................................................................................................................9
3.2 Conclusie ASE-model.....................................................................................................................................................12
Hoofdstuk 4 Gedragsverandering................................................................................................................................ 13
4.1 Gedragsdoelen..............................................................................................................................................................13
4.2 Doelstelling...................................................................................................................................................................15
4.3 Leefstijlinterventie........................................................................................................................................................15
4.4 Voorlichtingsplan..........................................................................................................................................................15
Hoofdstuk 5 Het uitvoeringsproces............................................................................................................................. 18
5.1 Motiverende gespreksvoering......................................................................................................................................18
5.2 Het audiofragment.......................................................................................................................................................18
Hoofdstuk 6 Proces- en effectevaluatie....................................................................................................................... 19
6.1 Procesevaluatie.............................................................................................................................................................19
6.2 Effectevaluatie..............................................................................................................................................................19
6.3 Doelstellingevaluatie....................................................................................................................................................20
Literatuurlijst.............................................................................................................................................................. 21
Inleiding
2
, In het kader van de opleiding tot HBO-verpleegkundige werd dit verslag geschreven voor de eenheid
van leeruitkomst Gezondheidsbevordering niveau B. Binnen deze module zal het
gezondheidsprobleem diabetes gravidarum, ook wel bekend als zwangerschapsdiabetes, centraal
staan. Sinds 2015 ben ik werkzaam als obstetrie verpleegkundige op de afdeling Verloskunde in het
*organisatie*. In toenemende mate worden vrouwen opgenomen met een ongezond voedingspatroon
en obesitas, wat een verhoogd risico geeft tot het ontwikkelen van zwangerschapsdiabetes (NVOG,
2018). Aan de hand van relevante achtergrondinformatie over zwangerschapsdiabetes en een
individuele gedragsanalyse, wordt getracht een gedragsverandering middels motiverende
gespreksvoering bij mevrouw L. te bewerkstelligen, ter preventie voor het ontwikkelen van
zwangerschapsdiabetes. Aansluitend wordt gezamenlijk met mevrouw L. een proces- en
effectevaluatie uitgevoerd. Tijdens dit gehele proces worden de volgende kernbegrippen aangetoond:
o Preventiegericht analyseren
o Gezond gedrag bevorderen
o Persoonsgerichte communicatie
Zwangerschapsdiabetes is een verstoring in de koolhydraatstofwisseling die ontstaat of ontdekt wordt
tijdens de zwangerschap en zich uit in hyperglykemie. De pancreas kan onvoldoende compenseren
met het aanmaken van insuline waardoor de bloedglucosespiegel te hoog blijft. Deze hoge
bloedglucosespiegel bereikt via de placenta ook de foetus, wat potentiele risico’s met zich meebrengt.
Zoals vroeggeboorte, baringsproblemen, macrosomie en neonatale hypoglykemie. De diagnose wordt
bij elke mate van hyperglykemie gesteld in het tweede trimester van de zwangerschap. Na de
bevalling verdwijnt zwangerschapsdiabetes in de meeste gevallen. Bij milde zwangerschapsdiabetes
kan met de aanpassing van het dieet, medicamenteuze behandeling vermeden worden. Indien dit niet
voldoende effect geeft, kan in tweede instantie gekozen worden voor insulinetherapie (NVOG, 2018).
Leeswijzer
In de onderstaande tabel wordt weergegeven in welk hoofdstuk de kernbegrippen aangetoond worden.
Kernbegrip Hoofdstuk
Preventiegericht analyseren 1, 2 & 3
Gezond gedrag bevorderen 4, 5 & 6
Persoonsgerichte communicatie 5 en audiofragment in Gradework
3
