Inhoudsopgave
Format checklist portfolio.............................................................................................................................. 1
Voorwoord.................................................................................................................................................... 2
1. Inleiding..................................................................................................................................................... 4
1.1 Context............................................................................................................................................................4
1.2 Leeswijzer........................................................................................................................................................4
2. What?........................................................................................................................................................ 5
3. So What?................................................................................................................................................... 7
Thema 1: Omgang met fysieke achteruitgang.....................................................................................................7
Thema 2: Angst voor het alleen zijn.....................................................................................................................7
Thema 3: Omgaan met het verlies van zelfredzaamheid.....................................................................................8
Thema 4: Omgang met afhankelijkheid...............................................................................................................8
Overkoepelende vraag..........................................................................................................................................8
4. Now what?.............................................................................................................................................. 10
4.1 Literatuur......................................................................................................................................................10
5. Heroverweging......................................................................................................................................... 13
Literatuurlijst............................................................................................................................................... 14
Bijlage 1: Codeboom.................................................................................................................................... 15
Bijlage 2: Zoekstrategie................................................................................................................................ 17
Bijlage 3: Peer feedback............................................................................................................................... 20
, 1. Inleiding
1.1 Context
De casus speelt zich af in de thuiszorgsetting. De cliënten worden thuis verzorgd
naar wens en behoefte. De naam mevrouw Janssen is in dit verslag fictief. Dit is
gedaan om de privacy te waarborgen. De cliënt in de casus is mevrouw Janssen, 94
jaar en is alleenwonend. De echtenoot van mevrouw is vorig jaar overleden.
Mevrouw Janssen mobiliseert met behulp van een rollator binnenshuis en door
middel van een scootmobiel buitenshuis. Mevrouw is bekend met COPD, diabetes
mellitus type 2 en stomazorg. Recent heeft mevrouw een Cerebro Vasculair Accident
(CVA) doorgemaakt waardoor mevrouw een hemiparese rechts heeft overgehouden.
Mevrouw gebruikt sindsdien ook binnenshuis een rolstoel. Mevrouw heeft twee
dochters waarmee zij weinig tot geen contact heeft. Ook haar kleinkinderen ziet zij
zelden. Mevrouw is een vrouw met een goed geheugen. Zij vergeet sinds haar CVA
kleine zaken. Mevrouw hecht veel waarde aan het geloof. Mevrouw is katholiek en
kijkt graag iedere zondag de kerkdienst op de televisie. Mevrouw krijgt sinds haar
thuiskomst van het ziekenhuis vier keer daags ondersteuning bij: het wassen en
aankleden, medicatie, stomazorg, bereiden van maaltijden en toiletgang.
Mijn taak in deze casus is om mevrouw te helpen met haar geïndiceerde zorgvraag:
het wassen, aankleden, toiletgang, het ontbijt bereiden en insuline toedienen.
1.2 Leeswijzer
De reflectieve casestudie is opgebouwd uit drie fases: een narratief (What), een
analyse (So What) en een literatuuronderzoek met heroverweging (Now What).
Allereerst wordt gestart met een narratief waarin een situatie wordt omschreven. In
deze situatie wist ik niet hoe ik moest handelen, wat ik moest doen of zeggen. Dit
betreft mijn handelingsverlegenheid. Het narratief gaat over mevrouw Janssen die
ondersteuning krijgt bij haar ADL-zorg. Mevrouw Jassen heeft moeite met de fysieke
achteruitgang en kan moeilijk zelfstandig handelingen uitvoeren. Mevrouw Jassen
maakt opmerkingen en wordt emotioneel. Op dit moment wist ik niet hoe ik moest
omgaan met haar emoties en verdriet. In het narratief wordt inhoudelijk ingegaan op
de gebeurtis.
Hierna is een analyse gemaakt van de situatie. In de analyse komen verschillende
thema’s naar voren waarin kritische vragen worden gesteld. Tot slot wordt een
overkoepelende vraag gesteld.
In de laatste fase (Now What) wordt literatuuronderzoek gedaan waarbij de literatuur
wordt uitgewerkt en de vragen worden beantwoord. Vervolgens wordt een
heroverweging uiteengezet waar mijn handelen vergeleken wordt met de literatuur.
Daarbij wordt gekeken of ik anders met de situatie had moeten omgaan.
, 2. What?
De situatie speelt zich af op een doordeweekse dag, op een vrijdagmorgen. Die
ochtend ben ik om half zes ’s ochtends opgestaan en reed ik om half zeven richting
de wijk waarvoor ik stond ingepland. Dit keer stond ik in een wijk waar ik nog niet
eerder had gewerkt. Dit vond ik niet erg. Ik kende de wijk namelijk wel en daardoor
was het makkelijk om de adressen te vinden. Ik ga de looplijst af waarbij ik de een na
de andere cliënt bezoek. Voor het zorgmoment lees ik het zorgplan en de rapportage
van de cliënt om voorbereid te zijn.
Ik heb al vier cliënten geholpen en ik ben onderweg naar mevrouw Janssen.
Mevrouw Janssen staat dagelijks ingepland op een vast tijdstip om half 10 ‘s
ochtends. Ook die dag kwam ik om half tien bij mevrouw aan om de zorg te leveren.
Mevrouw doet de deur open en ik zeg: ‘’Goedemorgen, ik ben Shaniqua van AC
Thuiszorg en ik kom u vandaag ondersteunen.’’ Mevrouw lacht vriendelijk en laat mij
binnen. Eenmaal binnen vertelt mevrouw waar ik het benodigde materiaal kan
pakken om haar te wassen. Mevrouw rijdt met haar elektrische rolstoel naar de
badkamer. Mevrouw vindt het fijn om op het toilet te zitten zodat zij kan urineren en
vervolgens direct op het toilet gewassen kan worden. Mevrouw wordt door middel
van een actieve lift uit haar elektrisch rolstoel geholpen om op het toilet plaats te
nemen. Mevrouw maakte tijdens de transfer tussendoor grapjes: ‘’Wel makkelijk zo
hè met het apparaat, al had ik toch liever gehad dat mijn man mij had getild hahaha.’’
Ik lachte met mevrouw mee en knoop een gesprek aan. Terwijl ik de wasbak laat
vullen met warm water vertelde mevrouw over haar bakkerij die zij vroeger had met
haar man. Mevrouw zegt dat zij het gebak zelf versierde met marsepein of glazuur.
Mevrouw vertelt verder: “Toen werkten mijn handen nog wel.’’ Mevrouw draaide
hierna haar hoofd weg en zuchtte. Ik merk dat het onderwerp gevoelig ligt bij
mevrouw Janssen en ik maak een compliment: ‘’U doet het hartstikke goed’’ en
knoop een ander onderwerp aan om de sfeer op te vrolijken. Ik begin over de foto die
in de gang hing, een familiefoto. Mevrouw vertelt dat zij twee dochters en drie
kleinkinderen heeft. De foto die toen gemaakt is, was veertien jaar geleden zegt
mevrouw. Het was tijdens haar tachtigste verjaardag. ‘’Ach meid, wat had ik het naar
mijn zin’’, zegt mevrouw. Zij vertelt over het lekkere eten dat zij die dag heeft gegeten
en de rode taart die zij had gekregen, want rood blijkt mevrouw haar lievelingskleur
te zijn.
Nu mevrouw gewassen is, help ik mevrouw met aankleden en het kammen van haar
haren. Ik doe de mooie pareloorbellen in bij mevrouw. Terwijl ik haar glanzende
pareloorbellen rechtzet, maakt mevrouw weer een opmerking: ‘’Ik vind het zo fijn hoe
jij mij helpt en dat op zo’n leeftijd. Mag ik vragen hoe oud je bent?’’ ‘’Ik ben 24 jaar
oud’’, antwoord ik. ‘’Nou net de leeftijd van mijn jongste kleindochter, maar zij
studeert nog en heeft weinig tijd voor haar oma’’ zegt mevrouw. Nadat mevrouw
Janssen haar oorbellen in heeft, vraag ik mevrouw of zij nog een lekker luchtje op
wil, want boven het toilet staat een collectie aan parfum van het merk CHANEL.
Mevrouw antwoordt: ‘’Oh lekker, ik ben gek op de paarse variant, doe die maar, wat
attent dat je dat je daar aan denkt. Vorige maand deed ik nog alles zelf, ook mijn
oorbellen en het parfummetje, maar mijn arm wil niet meer. Het liefst zou ik het zelf
hebben gedaan.’’ Ik zie dat mevrouw haar arm probeert te verplaatsen. Dit lukt haar
niet waarna ik zeg: ‘’Nou dan, toch fijn dat ik u daarin kan ondersteunen.’’
, Ondertussen is mevrouw klaar met aankleden en help ik mevrouw in de rolstoel in de
actieve lift. Ik zet de arm van mevrouw die buiten het tilliftmat hangt op het handvat
van de tillift. Mevrouw zit in haar elektrische rolstoel waarna mevrouw naar de
eettafel rijdt. Ik bereid het ontbijt voor mevrouw: havermoutpap met een glas volle
melk. Ik maak de insuline klaar: 22 EH novo mix en laat dit dubbel controleren door
mevrouw. Mevrouw geeft akkoord en ik spuit de insuline in de buik van mevrouw. Ik
merk dat mevrouw wat stilletjes en terughoudend wordt in vergelijking met het
gesprek wat wij in de badkamer hebben gevoerd. Ik werd hier ongemakkelijk van en
zei heel kort: ‘Uw insuline is toegediend, eet smakelijk.’’ Ik loop naar de keuken om
de achtergelaten pak melk en havermout op het aanrecht op te ruimen. In de verte
hoor ik mevrouw snikken. Ik besluit om even bij mevrouw te gaan kijken. Ik zie dat de
blouse van mevrouw is bevuild met havermoutpap. Mevrouw begint emotioneel te
worden en zegt: ‘’Je doet zo je best en zorgt zo lief voor mij, maar ik vind het erg dat
ik niet meer zoveel zelfstandig kan doen. Ik ben altijd afhankelijk van een ander ik
was liever dood dan dat ik er zo bij zit.’’ Op dat moment werd ik handelingsverlegen
en wist ik niet zo goed wat ik moest zeggen of doen. Ik voelde mij op dat moment
ongemakkelijk en onzeker worden. Ik vraag mij daarom achteraf af of ik niet op een
andere, betere manier had kunnen omgaan met de emoties en opmerking van
mevrouw. Had ik wel wat moeten zeggen of doen? Ik leef met mevrouw mee en voel
haar emoties. Het liefst had ik haar verdriet willen wegnemen, maar waar heeft
mevrouw behoefte aan? Ik heb mij nooit in deze situatie bevonden waardoor ik
handelingsverlegen werd.
Format checklist portfolio.............................................................................................................................. 1
Voorwoord.................................................................................................................................................... 2
1. Inleiding..................................................................................................................................................... 4
1.1 Context............................................................................................................................................................4
1.2 Leeswijzer........................................................................................................................................................4
2. What?........................................................................................................................................................ 5
3. So What?................................................................................................................................................... 7
Thema 1: Omgang met fysieke achteruitgang.....................................................................................................7
Thema 2: Angst voor het alleen zijn.....................................................................................................................7
Thema 3: Omgaan met het verlies van zelfredzaamheid.....................................................................................8
Thema 4: Omgang met afhankelijkheid...............................................................................................................8
Overkoepelende vraag..........................................................................................................................................8
4. Now what?.............................................................................................................................................. 10
4.1 Literatuur......................................................................................................................................................10
5. Heroverweging......................................................................................................................................... 13
Literatuurlijst............................................................................................................................................... 14
Bijlage 1: Codeboom.................................................................................................................................... 15
Bijlage 2: Zoekstrategie................................................................................................................................ 17
Bijlage 3: Peer feedback............................................................................................................................... 20
, 1. Inleiding
1.1 Context
De casus speelt zich af in de thuiszorgsetting. De cliënten worden thuis verzorgd
naar wens en behoefte. De naam mevrouw Janssen is in dit verslag fictief. Dit is
gedaan om de privacy te waarborgen. De cliënt in de casus is mevrouw Janssen, 94
jaar en is alleenwonend. De echtenoot van mevrouw is vorig jaar overleden.
Mevrouw Janssen mobiliseert met behulp van een rollator binnenshuis en door
middel van een scootmobiel buitenshuis. Mevrouw is bekend met COPD, diabetes
mellitus type 2 en stomazorg. Recent heeft mevrouw een Cerebro Vasculair Accident
(CVA) doorgemaakt waardoor mevrouw een hemiparese rechts heeft overgehouden.
Mevrouw gebruikt sindsdien ook binnenshuis een rolstoel. Mevrouw heeft twee
dochters waarmee zij weinig tot geen contact heeft. Ook haar kleinkinderen ziet zij
zelden. Mevrouw is een vrouw met een goed geheugen. Zij vergeet sinds haar CVA
kleine zaken. Mevrouw hecht veel waarde aan het geloof. Mevrouw is katholiek en
kijkt graag iedere zondag de kerkdienst op de televisie. Mevrouw krijgt sinds haar
thuiskomst van het ziekenhuis vier keer daags ondersteuning bij: het wassen en
aankleden, medicatie, stomazorg, bereiden van maaltijden en toiletgang.
Mijn taak in deze casus is om mevrouw te helpen met haar geïndiceerde zorgvraag:
het wassen, aankleden, toiletgang, het ontbijt bereiden en insuline toedienen.
1.2 Leeswijzer
De reflectieve casestudie is opgebouwd uit drie fases: een narratief (What), een
analyse (So What) en een literatuuronderzoek met heroverweging (Now What).
Allereerst wordt gestart met een narratief waarin een situatie wordt omschreven. In
deze situatie wist ik niet hoe ik moest handelen, wat ik moest doen of zeggen. Dit
betreft mijn handelingsverlegenheid. Het narratief gaat over mevrouw Janssen die
ondersteuning krijgt bij haar ADL-zorg. Mevrouw Jassen heeft moeite met de fysieke
achteruitgang en kan moeilijk zelfstandig handelingen uitvoeren. Mevrouw Jassen
maakt opmerkingen en wordt emotioneel. Op dit moment wist ik niet hoe ik moest
omgaan met haar emoties en verdriet. In het narratief wordt inhoudelijk ingegaan op
de gebeurtis.
Hierna is een analyse gemaakt van de situatie. In de analyse komen verschillende
thema’s naar voren waarin kritische vragen worden gesteld. Tot slot wordt een
overkoepelende vraag gesteld.
In de laatste fase (Now What) wordt literatuuronderzoek gedaan waarbij de literatuur
wordt uitgewerkt en de vragen worden beantwoord. Vervolgens wordt een
heroverweging uiteengezet waar mijn handelen vergeleken wordt met de literatuur.
Daarbij wordt gekeken of ik anders met de situatie had moeten omgaan.
, 2. What?
De situatie speelt zich af op een doordeweekse dag, op een vrijdagmorgen. Die
ochtend ben ik om half zes ’s ochtends opgestaan en reed ik om half zeven richting
de wijk waarvoor ik stond ingepland. Dit keer stond ik in een wijk waar ik nog niet
eerder had gewerkt. Dit vond ik niet erg. Ik kende de wijk namelijk wel en daardoor
was het makkelijk om de adressen te vinden. Ik ga de looplijst af waarbij ik de een na
de andere cliënt bezoek. Voor het zorgmoment lees ik het zorgplan en de rapportage
van de cliënt om voorbereid te zijn.
Ik heb al vier cliënten geholpen en ik ben onderweg naar mevrouw Janssen.
Mevrouw Janssen staat dagelijks ingepland op een vast tijdstip om half 10 ‘s
ochtends. Ook die dag kwam ik om half tien bij mevrouw aan om de zorg te leveren.
Mevrouw doet de deur open en ik zeg: ‘’Goedemorgen, ik ben Shaniqua van AC
Thuiszorg en ik kom u vandaag ondersteunen.’’ Mevrouw lacht vriendelijk en laat mij
binnen. Eenmaal binnen vertelt mevrouw waar ik het benodigde materiaal kan
pakken om haar te wassen. Mevrouw rijdt met haar elektrische rolstoel naar de
badkamer. Mevrouw vindt het fijn om op het toilet te zitten zodat zij kan urineren en
vervolgens direct op het toilet gewassen kan worden. Mevrouw wordt door middel
van een actieve lift uit haar elektrisch rolstoel geholpen om op het toilet plaats te
nemen. Mevrouw maakte tijdens de transfer tussendoor grapjes: ‘’Wel makkelijk zo
hè met het apparaat, al had ik toch liever gehad dat mijn man mij had getild hahaha.’’
Ik lachte met mevrouw mee en knoop een gesprek aan. Terwijl ik de wasbak laat
vullen met warm water vertelde mevrouw over haar bakkerij die zij vroeger had met
haar man. Mevrouw zegt dat zij het gebak zelf versierde met marsepein of glazuur.
Mevrouw vertelt verder: “Toen werkten mijn handen nog wel.’’ Mevrouw draaide
hierna haar hoofd weg en zuchtte. Ik merk dat het onderwerp gevoelig ligt bij
mevrouw Janssen en ik maak een compliment: ‘’U doet het hartstikke goed’’ en
knoop een ander onderwerp aan om de sfeer op te vrolijken. Ik begin over de foto die
in de gang hing, een familiefoto. Mevrouw vertelt dat zij twee dochters en drie
kleinkinderen heeft. De foto die toen gemaakt is, was veertien jaar geleden zegt
mevrouw. Het was tijdens haar tachtigste verjaardag. ‘’Ach meid, wat had ik het naar
mijn zin’’, zegt mevrouw. Zij vertelt over het lekkere eten dat zij die dag heeft gegeten
en de rode taart die zij had gekregen, want rood blijkt mevrouw haar lievelingskleur
te zijn.
Nu mevrouw gewassen is, help ik mevrouw met aankleden en het kammen van haar
haren. Ik doe de mooie pareloorbellen in bij mevrouw. Terwijl ik haar glanzende
pareloorbellen rechtzet, maakt mevrouw weer een opmerking: ‘’Ik vind het zo fijn hoe
jij mij helpt en dat op zo’n leeftijd. Mag ik vragen hoe oud je bent?’’ ‘’Ik ben 24 jaar
oud’’, antwoord ik. ‘’Nou net de leeftijd van mijn jongste kleindochter, maar zij
studeert nog en heeft weinig tijd voor haar oma’’ zegt mevrouw. Nadat mevrouw
Janssen haar oorbellen in heeft, vraag ik mevrouw of zij nog een lekker luchtje op
wil, want boven het toilet staat een collectie aan parfum van het merk CHANEL.
Mevrouw antwoordt: ‘’Oh lekker, ik ben gek op de paarse variant, doe die maar, wat
attent dat je dat je daar aan denkt. Vorige maand deed ik nog alles zelf, ook mijn
oorbellen en het parfummetje, maar mijn arm wil niet meer. Het liefst zou ik het zelf
hebben gedaan.’’ Ik zie dat mevrouw haar arm probeert te verplaatsen. Dit lukt haar
niet waarna ik zeg: ‘’Nou dan, toch fijn dat ik u daarin kan ondersteunen.’’
, Ondertussen is mevrouw klaar met aankleden en help ik mevrouw in de rolstoel in de
actieve lift. Ik zet de arm van mevrouw die buiten het tilliftmat hangt op het handvat
van de tillift. Mevrouw zit in haar elektrische rolstoel waarna mevrouw naar de
eettafel rijdt. Ik bereid het ontbijt voor mevrouw: havermoutpap met een glas volle
melk. Ik maak de insuline klaar: 22 EH novo mix en laat dit dubbel controleren door
mevrouw. Mevrouw geeft akkoord en ik spuit de insuline in de buik van mevrouw. Ik
merk dat mevrouw wat stilletjes en terughoudend wordt in vergelijking met het
gesprek wat wij in de badkamer hebben gevoerd. Ik werd hier ongemakkelijk van en
zei heel kort: ‘Uw insuline is toegediend, eet smakelijk.’’ Ik loop naar de keuken om
de achtergelaten pak melk en havermout op het aanrecht op te ruimen. In de verte
hoor ik mevrouw snikken. Ik besluit om even bij mevrouw te gaan kijken. Ik zie dat de
blouse van mevrouw is bevuild met havermoutpap. Mevrouw begint emotioneel te
worden en zegt: ‘’Je doet zo je best en zorgt zo lief voor mij, maar ik vind het erg dat
ik niet meer zoveel zelfstandig kan doen. Ik ben altijd afhankelijk van een ander ik
was liever dood dan dat ik er zo bij zit.’’ Op dat moment werd ik handelingsverlegen
en wist ik niet zo goed wat ik moest zeggen of doen. Ik voelde mij op dat moment
ongemakkelijk en onzeker worden. Ik vraag mij daarom achteraf af of ik niet op een
andere, betere manier had kunnen omgaan met de emoties en opmerking van
mevrouw. Had ik wel wat moeten zeggen of doen? Ik leef met mevrouw mee en voel
haar emoties. Het liefst had ik haar verdriet willen wegnemen, maar waar heeft
mevrouw behoefte aan? Ik heb mij nooit in deze situatie bevonden waardoor ik
handelingsverlegen werd.
