Verplichte stof IPR Week 3
Brussel I bis-Verordening: bevoegdheidsgronden (vervolg); erkenning en
tenuitvoerlegging
(Hoorcollege III en Werkgroep 2)
Strikwerda (§235-239, 241, 244, 256, 257, 260, 272-282)
Artikel 7 van Brussel I-bis Verordening bevat voor een zevental bijzondere onderwerpen alternatieve
bevoegdheidsregels. De eiser wiens vordering betrekking heeft op een van deze onderwerpen heeft
derhalve de keus de verweerder op te roepen hetzij voor het forum rei van artikel 4, hetzij voor de rechter
bevoegd ex artikel 7. De bevoegdheidsregels van artikel 7 hebben een dubbelfunctie: zij bepalen niet
alleen de internationale bevoegdheid, maar ook de interne relatieve bevoegdheid van de rechter (HvJ 3
mei 2007 Color Drack-Lexx International). De alternatieve bevoegdheidsregels van artikel 7 moeten
worden gezien als uitzonderingen op de hoofdregel van artikel 4 moeten daarom volgens de rechtspraak
van het HvJ in beginsel restrictief worden uitgelegd.
Alternatieve fora
1) Verbintenissen uit overeenkomst (art. 7 sub 1)
Overeenkomst is een autonoom begrip, dus kwalificatie dient gezocht te worden aan de
hand van het stelsel en de doelstellingen van de Verordening. Het betreft een situatie waarin
geen sprake is van een verbintenis die een partij vrijwillig jegens een andere partij is
aangegaan. In beginsel geldt artikel 7 sub 1 voor alle rechtsverhoudingen die met toepassing
van de door het HvJ voorgeschreven autonome kwalificatie als overeenkomst kunnen
worden aangemerkt. Twee uitzonderingen:
I. Overeenkomsten die buiten het materiële toepassingsgebied vallen; en
II. Overeenkomsten die vallen onder de bijzondere bevoegdheidsregels.
Ook verbintenissen die in de plaats treden van de beweerdelijk geschonden contractuele
verbintenis, bijvoorbeeld vervangende verbintenissen tot schadevergoeding wegens
wanprestatie, vallen hieronder.
De enkele stelling van de verweerder dat de overeenkomst die eiser aan zijn vordering ten
grondslag legt niet tot stand is gekomen of niet bestaat, tast de bevoegdheid van de rechter
ex artikel 7 sub 1 niet aan.
Hoe moet de plaats van uitvoering van de verbintenis waarop de eis is gegrond, worden
bepaald?
- Is de verbintenis die aan de eis ten grondslag ligt uitgevoerd, dan is in beginsel de plaats
van feitelijke uitvoering beslissend.
- Is de verbintenis die aan de eis ten grondslag ligt niet uitgevoerd, dan dienen bij de
bepaling van de plaats waar deze moeten worden uitgevoerd twee situaties te worden
onderscheiden:
o De situatie waarin partijen bij hun contract hebben geregeld waar de verbintenis
moet worden uitgevoerd; en
Hoewel zo’n beding de facto rechtsmacht vestigt, behoeft het niet te
voldoen aan de vereisten van artikel 25 inzake de
forumkeuzeovereenkomst (HvJ 17 januari 1980 (Zelger-Salinitri I).
o De situatie waarin partijen op dit punt niets hebben geregeld.
Welke wet (de lex fori of de lex causae) moet worden toegepast? In
zijn arrest van HvJ 6 oktober 1976 (Tessili-Dunlop) heeft het HvJ
uitgemaakt dat lex causae (het op de overeenkomst toepasselijke recht).
1
Brussel I bis-Verordening: bevoegdheidsgronden (vervolg); erkenning en
tenuitvoerlegging
(Hoorcollege III en Werkgroep 2)
Strikwerda (§235-239, 241, 244, 256, 257, 260, 272-282)
Artikel 7 van Brussel I-bis Verordening bevat voor een zevental bijzondere onderwerpen alternatieve
bevoegdheidsregels. De eiser wiens vordering betrekking heeft op een van deze onderwerpen heeft
derhalve de keus de verweerder op te roepen hetzij voor het forum rei van artikel 4, hetzij voor de rechter
bevoegd ex artikel 7. De bevoegdheidsregels van artikel 7 hebben een dubbelfunctie: zij bepalen niet
alleen de internationale bevoegdheid, maar ook de interne relatieve bevoegdheid van de rechter (HvJ 3
mei 2007 Color Drack-Lexx International). De alternatieve bevoegdheidsregels van artikel 7 moeten
worden gezien als uitzonderingen op de hoofdregel van artikel 4 moeten daarom volgens de rechtspraak
van het HvJ in beginsel restrictief worden uitgelegd.
Alternatieve fora
1) Verbintenissen uit overeenkomst (art. 7 sub 1)
Overeenkomst is een autonoom begrip, dus kwalificatie dient gezocht te worden aan de
hand van het stelsel en de doelstellingen van de Verordening. Het betreft een situatie waarin
geen sprake is van een verbintenis die een partij vrijwillig jegens een andere partij is
aangegaan. In beginsel geldt artikel 7 sub 1 voor alle rechtsverhoudingen die met toepassing
van de door het HvJ voorgeschreven autonome kwalificatie als overeenkomst kunnen
worden aangemerkt. Twee uitzonderingen:
I. Overeenkomsten die buiten het materiële toepassingsgebied vallen; en
II. Overeenkomsten die vallen onder de bijzondere bevoegdheidsregels.
Ook verbintenissen die in de plaats treden van de beweerdelijk geschonden contractuele
verbintenis, bijvoorbeeld vervangende verbintenissen tot schadevergoeding wegens
wanprestatie, vallen hieronder.
De enkele stelling van de verweerder dat de overeenkomst die eiser aan zijn vordering ten
grondslag legt niet tot stand is gekomen of niet bestaat, tast de bevoegdheid van de rechter
ex artikel 7 sub 1 niet aan.
Hoe moet de plaats van uitvoering van de verbintenis waarop de eis is gegrond, worden
bepaald?
- Is de verbintenis die aan de eis ten grondslag ligt uitgevoerd, dan is in beginsel de plaats
van feitelijke uitvoering beslissend.
- Is de verbintenis die aan de eis ten grondslag ligt niet uitgevoerd, dan dienen bij de
bepaling van de plaats waar deze moeten worden uitgevoerd twee situaties te worden
onderscheiden:
o De situatie waarin partijen bij hun contract hebben geregeld waar de verbintenis
moet worden uitgevoerd; en
Hoewel zo’n beding de facto rechtsmacht vestigt, behoeft het niet te
voldoen aan de vereisten van artikel 25 inzake de
forumkeuzeovereenkomst (HvJ 17 januari 1980 (Zelger-Salinitri I).
o De situatie waarin partijen op dit punt niets hebben geregeld.
Welke wet (de lex fori of de lex causae) moet worden toegepast? In
zijn arrest van HvJ 6 oktober 1976 (Tessili-Dunlop) heeft het HvJ
uitgemaakt dat lex causae (het op de overeenkomst toepasselijke recht).
1
