Geschiedeniswerkplaats
Geschiedenis: Hoofdstuk 9
Aanloop naar Eerste Wereldoorlog
1907 - Triple entente gesloten tussen Engeland, Frankrijk en Rusland - met militaire samenwerking
=> intussen vormde Duitsland met Oostenrijk-Hongarije en Italië de Triple Alliance
Problemen (casus belli) die konden leiden tot oorlog:
1. spanning tussen Duitsland en Frankrijk: bijvoorbeeld Elzas-Lotharingen en Franse wraakgevoelens
2. spanning tussen Duitsland en Engeland: macht op zee
3. de Balkan
=> doordat Ottomaanse Rijk niet moderniseerde, werden heleboel staten onafhankelijk
Kroonprins -troonopvolger- Franz Ferdinand van Oostenrijk-Hongarije en z’n vrouw Sofie gingen in
zomer 1914 op bezoek in hoofdstad Sarajevo van nieuwste Oostenrijkse provincie: Bosnië
28 juni 1914 - Franz Ferdinand en Sofie gaan naar het stadhuis van Sarajevo
=> leden van de Zwarte Hand bereiden moordaanslag voor; mislukt aanvankelijk
Bij deze moordaanslag werd alleen een minister geraakt; na bezoek wilde hij hierom langs ziekenhuis
=> route moest gewijzigd worden: Gavrilo Princip, die in de buurt was, zag zijn kans en schoot Franz
Ferdinand en z’n vrouw dood
In Oostenrijk-Hongarije ontstond een roep voor wraak op Servische nationalisten
- Oostenrijkse regering ging naar Duitse regering om te vragen of ze konden rekenen op steun bij een
eventuele oorlog: Duitsland zegde volledige steun toe
=> Oostenrijk-Hongarije stelt Servië vervolgens een ultimatum: worden 10 eisen aan Servië gesteld;
krijgen een week de tijd om hiervoor na te denken
=> zouden ze 1 eis niet willen inwilligen, dan werd oorlog gestart:
Er waren 9 eisen waarmee Servië snel akkoord zou zijn gegaan, 1 was voor hen niet te tolereren:
Oostenrijks onderzoek op Servisch gebied naar achtergronden van de moord en De Zwarte Hand
=> op die manier zou soevereiniteit geschonden worden
Tijdens ultimatumperiode zoekt Servië steun bij Rusland -net als Oostenrijk bij Duitsland-: Rusland
stemt in met steun
=> op laatste moment van ultimatumperiode wijst Servië ultimatum af, vanwege bovenstaande eis
Vanaf dat moment gaat het snel: Servië verklaart de oorlog aan Oostenrijk-Hongarije => Rusland ook
=> Duitsland verklaart Rusland de oorlog
- Frankrijk begint niet meteen oorlog, maar gaat wel over tot mobilisatie van leger bij Duitse grens
Duitsland gaat, conform Von Schlieffen-plan eerst tegen Frankrijk vechten om tweefrontenoorlog te
voorkomen - eerst Frankrijk, want Duitsers dachten dat Rusland 6 weken nodig had voor mobilisatie
- Duitsers gingen via België naar Frankrijk, om sterke Franse forten in Elzas-Lotharingen te vermijden
=> op die manier kon Parijs via Belgische kust omsingeld worden
=> Duitsland stuurt brief met verzoek naar België; die trappen er niet in en verklaren oorlog
(Poging tot) binnenvallen van Duitsland in België zorgde ervoor dat ook Engeland oorlog verklaarde
aan Duitsland; vond dat ze klein, neutraal België moesten helpen
Geallieerden (Triple entente) Centralen (Triple Alliance)
- Frankrijk/België - Duitsland
- Rusland/Servië - Oostenrijk-Hongarije
- Groot-Brittannië - Italië (onbetrouwbaar: blijven neutraal)
Geschiedenis: Hoofdstuk 9
Aanloop naar Eerste Wereldoorlog
1907 - Triple entente gesloten tussen Engeland, Frankrijk en Rusland - met militaire samenwerking
=> intussen vormde Duitsland met Oostenrijk-Hongarije en Italië de Triple Alliance
Problemen (casus belli) die konden leiden tot oorlog:
1. spanning tussen Duitsland en Frankrijk: bijvoorbeeld Elzas-Lotharingen en Franse wraakgevoelens
2. spanning tussen Duitsland en Engeland: macht op zee
3. de Balkan
=> doordat Ottomaanse Rijk niet moderniseerde, werden heleboel staten onafhankelijk
Kroonprins -troonopvolger- Franz Ferdinand van Oostenrijk-Hongarije en z’n vrouw Sofie gingen in
zomer 1914 op bezoek in hoofdstad Sarajevo van nieuwste Oostenrijkse provincie: Bosnië
28 juni 1914 - Franz Ferdinand en Sofie gaan naar het stadhuis van Sarajevo
=> leden van de Zwarte Hand bereiden moordaanslag voor; mislukt aanvankelijk
Bij deze moordaanslag werd alleen een minister geraakt; na bezoek wilde hij hierom langs ziekenhuis
=> route moest gewijzigd worden: Gavrilo Princip, die in de buurt was, zag zijn kans en schoot Franz
Ferdinand en z’n vrouw dood
In Oostenrijk-Hongarije ontstond een roep voor wraak op Servische nationalisten
- Oostenrijkse regering ging naar Duitse regering om te vragen of ze konden rekenen op steun bij een
eventuele oorlog: Duitsland zegde volledige steun toe
=> Oostenrijk-Hongarije stelt Servië vervolgens een ultimatum: worden 10 eisen aan Servië gesteld;
krijgen een week de tijd om hiervoor na te denken
=> zouden ze 1 eis niet willen inwilligen, dan werd oorlog gestart:
Er waren 9 eisen waarmee Servië snel akkoord zou zijn gegaan, 1 was voor hen niet te tolereren:
Oostenrijks onderzoek op Servisch gebied naar achtergronden van de moord en De Zwarte Hand
=> op die manier zou soevereiniteit geschonden worden
Tijdens ultimatumperiode zoekt Servië steun bij Rusland -net als Oostenrijk bij Duitsland-: Rusland
stemt in met steun
=> op laatste moment van ultimatumperiode wijst Servië ultimatum af, vanwege bovenstaande eis
Vanaf dat moment gaat het snel: Servië verklaart de oorlog aan Oostenrijk-Hongarije => Rusland ook
=> Duitsland verklaart Rusland de oorlog
- Frankrijk begint niet meteen oorlog, maar gaat wel over tot mobilisatie van leger bij Duitse grens
Duitsland gaat, conform Von Schlieffen-plan eerst tegen Frankrijk vechten om tweefrontenoorlog te
voorkomen - eerst Frankrijk, want Duitsers dachten dat Rusland 6 weken nodig had voor mobilisatie
- Duitsers gingen via België naar Frankrijk, om sterke Franse forten in Elzas-Lotharingen te vermijden
=> op die manier kon Parijs via Belgische kust omsingeld worden
=> Duitsland stuurt brief met verzoek naar België; die trappen er niet in en verklaren oorlog
(Poging tot) binnenvallen van Duitsland in België zorgde ervoor dat ook Engeland oorlog verklaarde
aan Duitsland; vond dat ze klein, neutraal België moesten helpen
Geallieerden (Triple entente) Centralen (Triple Alliance)
- Frankrijk/België - Duitsland
- Rusland/Servië - Oostenrijk-Hongarije
- Groot-Brittannië - Italië (onbetrouwbaar: blijven neutraal)
