Samenvatting Formele belastingwetgeving (jaar 2)

Formeel belastingrecht
Woon- of vestigingsplaats
De feitelijke omstandigheden bepalen de woon- of vestigingsplaats van een natuurlijk
persoon of lichaam (art. 4 lid 1 AWR). Dit houdt in dat het land waar deze persoon of
lichaam de meeste activiteiten ontplooit bepalend is voor de woon of vestigingsplaats.

Aangifte
De belastinginspecteur nodigt personen en lichamen die belastingplichtig zijn uit tot het
doen van een aangifte. Bij een uitnodiging tot het doen van een aangifte is het verplicht de
aangifte te doen. Een belastingplichtige die geen aangifte ontvangt moet deze zelf
aanvragen (art. 6 lid 2 AWR). Het niet doen van een aangifte kan een verzuimboete van
ten hoogste €4920 opleveren (art. 67ca AWR). De aangifte moet duidelijk, stellig en
zonder voorbehoud worden ingevuld (art. 8 lid 1 AWR). Ondernemers zijn verplicht
elektronisch aangifte te doen. De termijn voor het doen van een aangifte bedraagt bij
aanslagbelastingen 1 maand na ontvangst van de uitnodiging (art. 9 lid 1 AWR). Bij
aangiftebelastingen bedraagt de termijn voor het doen van een aangifte 1 maand na
afloop van het tijdvak waarop de aangifte betrekking heeft (art. 10 lid 1 AWR).
Belastingplichtigen voor aangiftebelastingen zijn daarnaast verplicht actief informatie te
verstrekken aan de fiscus (art. 10a AWR). Niet nakomen van deze regel kan een boete
van 100% van de verschuldigde belasting opleveren (lid 3).

Aanslagbelastingen
Aanslagbelastingen worden door de inspecteur vastgesteld (art. 11 AWR). Er ontstaat dan
een formele belastingschuld. Bij geen aangifte volgt er een aanmaning en als dan nog
steeds geen aangifte wordt ingediend dan kan de inspecteur de aanslag ambsthalve
opleggen. De inspecteur moet de aanslag uiterlijk 3 jaar na het ontstaan van de
belastingschuld opleggen (art. 11 lid 3 AWR). Bij voorlopige aanslagen wordt de
belastingschuld over het kalenderjaar gedurende het kalenderjaar vastgesteld (art. 13 en
14 AWR). De voorlopige aanslagen worden na het kalenderjaar verrekent met de
definitieve aanslag. Regels m.bt. Voorlopige aanslagen: art. 23 Uitv. Reg. AWR.

Navorderingsaanslag (art. 16 AWR)
Voor een navorderingsaanslag is een nieuw feit nodig (feit dat bij het opleggen van een
definitieve aanslag nog niet bekend was). Bij ambtelijk verzuim kan er geen
navorderingsaanslag worden opgelegd. De belastinginspecteur kan wel een
navorderingsaanslag opleggen als de belastingplichtige ter kwade trouw gehandeld heeft.
In enkele gevallen kan er een navorderingsaanslag opgelegd worden zonder nieuw feit
(art. 16 lid 2 AWR; verkeerde verrekening bij voorheffing; verkeerde verdeling bij fiscaal
partnerschap; redelijkerwijs kenbare fout, waardoor de afwijking minstens 30% is van de
verschuldigde belasting). De navorderingsaanslag kan worden opgelegd 5 jaar na het
ontstaan van een belastingschuld. Bij uitstel van het doel van een aangifte wordt de termijn
voor het opleggen van een navorderingsaanslag met dezelfde duur verlengt. Indien er
sprake is van een redelijkerwijs kenbare fout bedraagt de termijn voor het opleggen van
een navorderingsaanslag 2 jaar (art. 16 lid 3 AWR). Voor belastingen met betrekking tot
inkomsten of vermogensbestanddelen uit het buitenland is de termijn voor het opleggen
van een navorderingsaanslag 12 jaar (art. 16 lid 4 AWR). Ook bij het opleggen van een
ambsthalve aanslag is het opleggen van een navorderingsaanslag mogelijk.

Aangiftebelastingen
Aangiftebelasingen bestaan uit voldoeningsbelastingen (vb: omzetbelasting; hierbij is de
belastingplichtige zelf de belasting op aangifte verschuldigd) en afdrachtsbelastingen (vb:
loonbelasting; hierbij wordt door een inhoudingsplichtige voor een ander op aangifte de