7. Materialen en verschijnselen
7.3 Vakdidactiek
7.3.1 De didactiek van het onderzoeken
Onderzoeken: het verrichten van geplande activiteiten of handelingen, waarmee resultaten
verkregen worden die een antwoord geven op een vooraf geformuleerde vraagstelling.
Een onderzoek verloopt via de volgende stappen:
1. Vraagstelling
2. Hypothese
3. Werkwijze
4. Resultaten
5. Conclusie
6. Discussie
Onderzoeken met het 7-stappenpan
Dit stappenplan is eigenlijk een uitbreiding en verdieping van het onderzoeksdeel in het 5-
stappenplan en het 6-stappenplan.
Het 7- stappenplan
1. Confrontatie de leerlingen worden geconfronteerd met een nieuw probleem, verschijnsel
of object dat nieuw is.
2. Verkennen de leerling gaat het probleem verschijnsel, object of organisme zo breed
mogelijk verkennen.
3. Opzetten van een experiment de leerlingen zetten de onderzoekbare vragen om naar een
observatie of een uitvoerbaar onderzoek of experiment.
4. Uitvoeren van een experiment de leerlingen voeren het experiment, observatie of
onderzoek uit en leggen de waarnemingen vast.
5. Concluderen de verkregen informatie wordt gestructureerd, verklaard en geïnterpreteerd.
6. Presenteren van de resultaten de leerlingen presenteren de resultaten en conclusies aan
de rest van de klas.
7. Verdiepen en verbreden dit is de fase waarin je verworven kennis en begrippen verder
kunt verbreden en verdiepen. Je kunt het betekenis geven in andere contexten en
samenhang aanbrengen met andere concepten (begrippen).
Het zevenstappenplan gaat er van uit dat alle stappen een rol spelen maar niet noodzakelijkerwijs in
de vastgestelde volgorde.
Onderzoeksvaardigheden aanleren
Je kunt leerlingen leren hoe ze zelfstandig een onderzoek of experiment stap voor stap kunnen
opzetten en uitvoeren, weliswaar op een eenvoudig niveau. Deze stappen zijn:
1. Het herkennen en formuleren van het probleem de vraagstelling
2. Wat is het probeerantwoord de hypothese
3. Wat wordt ons onderzoeksplan
4. Wat gebeurt er
5. Wat weten we nu conclusie
7.3.2 Enkele soorten onderzoek
- Verkennend onderzoek waarnemen en vergelijken, bij dit onderzoek wordt er kwalitatief
waargenomen. Je kunt de waarnemingen ook kwantificeren in de vorm van tel- en
meetvragen. Deze vragen zijn operationele vragen.
7.3 Vakdidactiek
7.3.1 De didactiek van het onderzoeken
Onderzoeken: het verrichten van geplande activiteiten of handelingen, waarmee resultaten
verkregen worden die een antwoord geven op een vooraf geformuleerde vraagstelling.
Een onderzoek verloopt via de volgende stappen:
1. Vraagstelling
2. Hypothese
3. Werkwijze
4. Resultaten
5. Conclusie
6. Discussie
Onderzoeken met het 7-stappenpan
Dit stappenplan is eigenlijk een uitbreiding en verdieping van het onderzoeksdeel in het 5-
stappenplan en het 6-stappenplan.
Het 7- stappenplan
1. Confrontatie de leerlingen worden geconfronteerd met een nieuw probleem, verschijnsel
of object dat nieuw is.
2. Verkennen de leerling gaat het probleem verschijnsel, object of organisme zo breed
mogelijk verkennen.
3. Opzetten van een experiment de leerlingen zetten de onderzoekbare vragen om naar een
observatie of een uitvoerbaar onderzoek of experiment.
4. Uitvoeren van een experiment de leerlingen voeren het experiment, observatie of
onderzoek uit en leggen de waarnemingen vast.
5. Concluderen de verkregen informatie wordt gestructureerd, verklaard en geïnterpreteerd.
6. Presenteren van de resultaten de leerlingen presenteren de resultaten en conclusies aan
de rest van de klas.
7. Verdiepen en verbreden dit is de fase waarin je verworven kennis en begrippen verder
kunt verbreden en verdiepen. Je kunt het betekenis geven in andere contexten en
samenhang aanbrengen met andere concepten (begrippen).
Het zevenstappenplan gaat er van uit dat alle stappen een rol spelen maar niet noodzakelijkerwijs in
de vastgestelde volgorde.
Onderzoeksvaardigheden aanleren
Je kunt leerlingen leren hoe ze zelfstandig een onderzoek of experiment stap voor stap kunnen
opzetten en uitvoeren, weliswaar op een eenvoudig niveau. Deze stappen zijn:
1. Het herkennen en formuleren van het probleem de vraagstelling
2. Wat is het probeerantwoord de hypothese
3. Wat wordt ons onderzoeksplan
4. Wat gebeurt er
5. Wat weten we nu conclusie
7.3.2 Enkele soorten onderzoek
- Verkennend onderzoek waarnemen en vergelijken, bij dit onderzoek wordt er kwalitatief
waargenomen. Je kunt de waarnemingen ook kwantificeren in de vorm van tel- en
meetvragen. Deze vragen zijn operationele vragen.
