Samenvatting Verbintenissenrecht
Hijma hoofdstuk 11
§1.2 De rechtshandeling
Art. 3:33 vereisten rh: een op rg gerichte wil, die zich door een verklaring heeft geopenbaard à
gerichtheid op een of meer rg(=het ontstaan, gewijzigd raken of tenietgaan van een bepaalde juridische
relatie)
Onrechtmatige daad, is een voor het recht relevante handeling en roept ook een rg in het leven(er
ontstaat een verbintenis tot schadevergoeding), maar daarmee is zij nog geen rh: het gedrag is hier op
puur feitelijk gevolg gericht. Rh: sluiten koop- of arbeidsovk of opzeggen huurcontract.
Autonomie van het individu: bevoegdheid om eigen rechtspositie te bepalen à autonomie- of
zelfbeschikkingsbeginsel à moederbeginsel van de contractsvrijheid
Meerzijdige rh à rh – dus op een rg gerichte handeling- die door meer dan één persoon wordt verricht
à Ovk à aanbod + aanvaarding 6:217
Eenzijdige rh à wederpartij brengt de handeling niet zelf mede tot stand(zijn instemming is niet
nodig), maar hij fungeert als ontvanger van de verklaring, als geadresseerde à bijv opzegging
huurovk à eenzijdig gericht. Verder bestaat ook de eenzijdig ongerichte rh: hier is noch de
toestemming noch de ontvangst van een ander een vereiste à bijv opstellen testament of verwerpen of
aanvaarden erfenis. Onderscheid tussen gericht en niet gericht komt oa in 3:32 lid 2 voor: door
handelingsonbekwame verrichte rh is vernietigbaar
Rh buiten het vermogensrecht: ‘enerzijds-anderzijds’ 3:59: regels van de rh-titel vinden buiten het
vermogensrecht overeenkomstige toepassing(wett analogie), voor zover de aard van de rh of van de
rechtsbetrekking zich daartegen niet verzet.
§1.3 De obligatoire(verbintenisscheppende) overeenkomst
Ovk 6:213 lid 1: ovk is meerzijdige rh, waarbij een of meer partijen jegens een of meer andere een
verbintenis aangaan. Rh – overeenkomst à genus – species relatie: elke ovk is een rh. Ook onder
6:213 lid 1: partijen die reeds tussen hun bestaande verbintenissen wijzigen à wijzigingsovk à
handelende partijen kunnen nieuwe(andere) verbintenissen aangaan.
Meerpartijenovk: bijv driehoeksruil en het aanvaarde derdenbeding. 6:213 lid 2: bepalingen
betreffende ovk zijn niet toepasselijk op de meerpartijenovk, voor zover de strekking van de betrokken
bepalingen ivm de aard van de ovk zich daartegen verzet.
Bijzondere ovk: bijv koop, huur of arbeidsovk.
Onderscheidingen obligatoire ovk (niet limitatief):
1. Tweepartijen- – meerpartijenovk
2. bijzondere ovk – niet-bijzondere ovk
3. wederkerige ovk(indien elk van beide partijen een verbintenis op zich neemt ter verkrijging
van de prestatie waartoe de wederpartij zich daartegenover jegens haar verbindt 6:261 lid 1) –
eenzijdige ovk
4. ovk onder bezwarende titel(‘anders dan om niet’ en omschreven met bijv ‘voor het geval dat’)
– ovk om niet
5. consensuele ovk(in beginsel gelden er geen vormvereisten voor het tot stand komen van een
ovk 3:37 lid 1: vormvrije ovk - consensueel – formele ovk(als bij wege van uitzondering soms
toch een vormvereiste geldt)
6. kortstondige ovk – duurovk
3 grondbeginselen contractenrecht: contractsvrijheid, vormvrijheid(consensualisme) en verbindende
kracht ovk (pacta sunt servanda)
1. Contractsvrijheid: autonomie van het individu: contracten sluiten wanneer men wil, met wie
men wil à ongeschreven grondrecht, echter grens: waar de uitoefening in een concrete
situatie in conflict komt met een belang van hogere orde. 3:40 ovk wordt nietig verklaart in
1
J. Hijma, C.C. van Dam, W.A.M. van Schendel en W.L. Valk, Rechtshandeling en Overeenkomst,
Kluwer Deventer
Hijma hoofdstuk 11
§1.2 De rechtshandeling
Art. 3:33 vereisten rh: een op rg gerichte wil, die zich door een verklaring heeft geopenbaard à
gerichtheid op een of meer rg(=het ontstaan, gewijzigd raken of tenietgaan van een bepaalde juridische
relatie)
Onrechtmatige daad, is een voor het recht relevante handeling en roept ook een rg in het leven(er
ontstaat een verbintenis tot schadevergoeding), maar daarmee is zij nog geen rh: het gedrag is hier op
puur feitelijk gevolg gericht. Rh: sluiten koop- of arbeidsovk of opzeggen huurcontract.
Autonomie van het individu: bevoegdheid om eigen rechtspositie te bepalen à autonomie- of
zelfbeschikkingsbeginsel à moederbeginsel van de contractsvrijheid
Meerzijdige rh à rh – dus op een rg gerichte handeling- die door meer dan één persoon wordt verricht
à Ovk à aanbod + aanvaarding 6:217
Eenzijdige rh à wederpartij brengt de handeling niet zelf mede tot stand(zijn instemming is niet
nodig), maar hij fungeert als ontvanger van de verklaring, als geadresseerde à bijv opzegging
huurovk à eenzijdig gericht. Verder bestaat ook de eenzijdig ongerichte rh: hier is noch de
toestemming noch de ontvangst van een ander een vereiste à bijv opstellen testament of verwerpen of
aanvaarden erfenis. Onderscheid tussen gericht en niet gericht komt oa in 3:32 lid 2 voor: door
handelingsonbekwame verrichte rh is vernietigbaar
Rh buiten het vermogensrecht: ‘enerzijds-anderzijds’ 3:59: regels van de rh-titel vinden buiten het
vermogensrecht overeenkomstige toepassing(wett analogie), voor zover de aard van de rh of van de
rechtsbetrekking zich daartegen niet verzet.
§1.3 De obligatoire(verbintenisscheppende) overeenkomst
Ovk 6:213 lid 1: ovk is meerzijdige rh, waarbij een of meer partijen jegens een of meer andere een
verbintenis aangaan. Rh – overeenkomst à genus – species relatie: elke ovk is een rh. Ook onder
6:213 lid 1: partijen die reeds tussen hun bestaande verbintenissen wijzigen à wijzigingsovk à
handelende partijen kunnen nieuwe(andere) verbintenissen aangaan.
Meerpartijenovk: bijv driehoeksruil en het aanvaarde derdenbeding. 6:213 lid 2: bepalingen
betreffende ovk zijn niet toepasselijk op de meerpartijenovk, voor zover de strekking van de betrokken
bepalingen ivm de aard van de ovk zich daartegen verzet.
Bijzondere ovk: bijv koop, huur of arbeidsovk.
Onderscheidingen obligatoire ovk (niet limitatief):
1. Tweepartijen- – meerpartijenovk
2. bijzondere ovk – niet-bijzondere ovk
3. wederkerige ovk(indien elk van beide partijen een verbintenis op zich neemt ter verkrijging
van de prestatie waartoe de wederpartij zich daartegenover jegens haar verbindt 6:261 lid 1) –
eenzijdige ovk
4. ovk onder bezwarende titel(‘anders dan om niet’ en omschreven met bijv ‘voor het geval dat’)
– ovk om niet
5. consensuele ovk(in beginsel gelden er geen vormvereisten voor het tot stand komen van een
ovk 3:37 lid 1: vormvrije ovk - consensueel – formele ovk(als bij wege van uitzondering soms
toch een vormvereiste geldt)
6. kortstondige ovk – duurovk
3 grondbeginselen contractenrecht: contractsvrijheid, vormvrijheid(consensualisme) en verbindende
kracht ovk (pacta sunt servanda)
1. Contractsvrijheid: autonomie van het individu: contracten sluiten wanneer men wil, met wie
men wil à ongeschreven grondrecht, echter grens: waar de uitoefening in een concrete
situatie in conflict komt met een belang van hogere orde. 3:40 ovk wordt nietig verklaart in
1
J. Hijma, C.C. van Dam, W.A.M. van Schendel en W.L. Valk, Rechtshandeling en Overeenkomst,
Kluwer Deventer
