Markt en Overheid
Hoofdstuk 1
Volkomen concurrentie
Een markt van volkomen concurrentie of volledige mededinging kenmerkt zich door:
– een groot aantal aanbieders: een individuele producent is klein en heeft geen
invloed op de prijs.
– een homogeen product: voor de consument zijn alle exemplaren van het product
identiek.
– transparante (doorzichtige) markt: vragers naar en aanbieders van het product zijn
op de hoogte van het totale aanbod. Op een transparante markt is slechts één prijs
mogelijk, namelijk de laagste.
– vrije toe- en uittreding: er zijn geen belemmeringen om tot een markt toe te treden
of eruit te stappen.
Hoeveelheidsaanpasser
De individuele aanbieder heeft geen invloed op de prijs. De prijs is voor de
individuele aanbieder een gegeven. Omdat hij streeft naar maximale winst, zal hij net
zoveel producten aanbieden dat zijn winst maximaal is. Hij past dus zijn hoeveelheid
aan. Daarom heet een aanbieder op een markt van volkomen concurrentie een
hoeveelheidsaanpasser.
Prijselasticiteit van de vraag = Procentuele verandering van de vraag
Procentuele verandering van de prijs
Optimale allocatie van productiefactoren.
Het vrije spel van vraag en aanbod wordt ook wel het marktmechanisme of
prijsmechanisme genoemd. Als de vraag naar een product toeneemt, stijgt de prijs
en krijgen aanbieders de prikkel om meer te gaan produceren, zodat in de extra
vraag wordt voorzien. Omgekeerd zullen aanbieders bij een afnemende vraag en
dalende prijzen minder aanbieden omdat de productie minder winstgevend is. Door
het prijsmechanisme worden de productiefactoren (arbeid, kapitaal, natuur en
ondernemerschap) zo ingezet dat zij het beste in de behoeften voorzien. Dit heet
optimale allocatie van productiefactoren.
Maximale totale winst
Marginale kosten (MK) zijn de kosten van een extra geproduceerde eenheid.
Marginale opbrengsten (MO) zijn de opbrengsten van een extra geproduceerde en
verkochte eenheid.
Zolang de MO groter zijn dan de MK, stijgt de winst.
Constante en variabele kosten
Constante kosten zijn kosten die niet veranderen bij een toe- of afname van de
productie.
Variabele kosten zijn kosten die veranderen bij een toe- of afname van de productie.
Bij proportioneel variabele kosten zijn de marginale kosten gelijk aan de gemiddeld
variabele kosten. Bij degressief variabele kosten dalen de gemiddeld variabele
kosten bij toename van de productie (kortingen) en bij progressief variabele kosten
stijgen de gemiddeld variabele kosten bij een toename van de productie (overwerk).
Hoofdstuk 1
Volkomen concurrentie
Een markt van volkomen concurrentie of volledige mededinging kenmerkt zich door:
– een groot aantal aanbieders: een individuele producent is klein en heeft geen
invloed op de prijs.
– een homogeen product: voor de consument zijn alle exemplaren van het product
identiek.
– transparante (doorzichtige) markt: vragers naar en aanbieders van het product zijn
op de hoogte van het totale aanbod. Op een transparante markt is slechts één prijs
mogelijk, namelijk de laagste.
– vrije toe- en uittreding: er zijn geen belemmeringen om tot een markt toe te treden
of eruit te stappen.
Hoeveelheidsaanpasser
De individuele aanbieder heeft geen invloed op de prijs. De prijs is voor de
individuele aanbieder een gegeven. Omdat hij streeft naar maximale winst, zal hij net
zoveel producten aanbieden dat zijn winst maximaal is. Hij past dus zijn hoeveelheid
aan. Daarom heet een aanbieder op een markt van volkomen concurrentie een
hoeveelheidsaanpasser.
Prijselasticiteit van de vraag = Procentuele verandering van de vraag
Procentuele verandering van de prijs
Optimale allocatie van productiefactoren.
Het vrije spel van vraag en aanbod wordt ook wel het marktmechanisme of
prijsmechanisme genoemd. Als de vraag naar een product toeneemt, stijgt de prijs
en krijgen aanbieders de prikkel om meer te gaan produceren, zodat in de extra
vraag wordt voorzien. Omgekeerd zullen aanbieders bij een afnemende vraag en
dalende prijzen minder aanbieden omdat de productie minder winstgevend is. Door
het prijsmechanisme worden de productiefactoren (arbeid, kapitaal, natuur en
ondernemerschap) zo ingezet dat zij het beste in de behoeften voorzien. Dit heet
optimale allocatie van productiefactoren.
Maximale totale winst
Marginale kosten (MK) zijn de kosten van een extra geproduceerde eenheid.
Marginale opbrengsten (MO) zijn de opbrengsten van een extra geproduceerde en
verkochte eenheid.
Zolang de MO groter zijn dan de MK, stijgt de winst.
Constante en variabele kosten
Constante kosten zijn kosten die niet veranderen bij een toe- of afname van de
productie.
Variabele kosten zijn kosten die veranderen bij een toe- of afname van de productie.
Bij proportioneel variabele kosten zijn de marginale kosten gelijk aan de gemiddeld
variabele kosten. Bij degressief variabele kosten dalen de gemiddeld variabele
kosten bij toename van de productie (kortingen) en bij progressief variabele kosten
stijgen de gemiddeld variabele kosten bij een toename van de productie (overwerk).
