Samenvatting blok 3.3
Pathologie - Hoorcollege 1
De prevalentie en het toekomstperspectief van het diabetes beschrijven
Prevalentie (Hoe vaak komt ‘iets’ voor)
Prevalentie diabetes mellitus (CBS, 2014)
● De prevalentie van totaal diabetes neemt toe > stijgende lijn.
● Dit wordt vooral veroorzaakt door DM type 2, want de lijn van DM type 1 is redelijk constant
● Diabetes hangt samen met leeftijd.
○ Een toenemende leeftijd = meer incidentie.
● Van de 75-plussers heeft 17 procent diabetes
, ● Diabetes hangt ook samen met gewicht. Het blijkt dat de kans voor mensen met obesitas zes
keer zo groot is vergeleken met mensen met een normaal gewicht.
● Er is dus een duidelijke relatie met diabetes en leeftijd/gewicht
Literatuur:
● “Het RIVM heeft berekend dat de stijging van het percentage mensen met diabetes deels te
verklaren is door demografische ontwikkelingen zoals vergrijzing van de bevolking. Een
groter deel van de stijging kan echter verklaard worden door veranderingen in leefstijl zoals
de toename in overgewicht, maar ook door actievere opsporing door huisartsen.”
Prevalentie diabetes mellitus (CBS, 2014)
● Ook eerstegeneratieallochtonen, lager opgeleiden en mensen met een lager
welvaartsniveau hebben vaker diabetes mellitus (Minder duidelijke relatie dan met
ouderdom en overgewicht, maar de relatie is er wel)
Prevalentie diabetes mellitus (CBS, 2016)
● Onderzoek CBS op basis van zelfrapportage:
○ 4,8 procent van de Nederlanders gaf in 2015 aan diabetes mellitus te hebben en in
2001 was dit nog 2,8 procent. (gaat vooral om DM2)
● Andere informatiebronnen:
○ 4,7 procent (800.000) kreeg in 2014 een diabetesmiddel
○ 1.100.000 mensen vanwege diabetes mellitus bekend bij huisarts in 2014!
○ Het verschil van 1.100.000 diabetespatiënten en maar 800.000 met diabetesmiddel
is te verklaren dat een grote hoeveelheid mensen geen medicatie krijgt
https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/45/vaker-diabetes-bij-mensen-met-obesitas
Door de toegenomen welvaart, het groeiende probleem van obesitas en het stijgende aantal
ouderen zal het percentage diabetespatiënten in de toekomst nog verder toenemen. Door obesitas
zal vaker reeds op tiener- en puberleeftijd DM2 ontstaan. Hoewel de prevalentie van DM1 met het
stijgen van de leeftijd toeneemt, neemt het aandeel ervan op het totale aantal mensen met DM af.
De prevalentie bedroeg 40 per 1000 mannen en 41 per 1000 vrouwen. In de leeftijdsgroep 40-70
jaar komt diabetes meer bij mannen voor dan vrouwen. In de groep 75 jaar en ouder komt diabetes
, meer bij vrouwen voor. In Nederland komt DM vaker voor bij Turkse, Marokkaanse en Surinaamse
afkomst dan bij de autochtone bevolking. De prevalentie is het hoogst onder Marokkaanse en
Surinaamse afkomst, vooral in de hogere leeftijdsgroep. Ook heeft het een hogere prevalentie onder
mensen met een lagere SES.
De diagnostiek van diabetes uiteenzetten
Diagnostiek:
● IFG = impaired fasting glucose = gestoorde nuchtere glucose
○ Betekend dat het is nog geen diabetes mellitus, maar ook niet normaal
● IGT = impaired glucose tolerance = verminderde glucose tolerantie
○ Dit betekend dat het niet normaal is. Het is geen diabetes, maar het is ook niet een
goed teken
Beide waardes betekenen dat iemand op weg is naar DM, maar met de juiste maatregelen
kan dit worden verhindert (afvallen, lichaamsbeweging).
Literatuur:
● DM2: “De huisarts bepaalt de (bij voorkeur nuchtere) bloedglucosewaarde bij mensen met
klachten of aandoeningen die het gevolg kunnen zijn van diabetes mellitus, zoals dorst,
polyurie, vermagering, pruritus vulvae (jeuk aan de vagina) op oudere leeftijd, recidiverende
urineweginfecties en balanitis (schimmelinfectie/candida), mononeuropathie (beschadiging
van één perifere weefsel), neurogene pijnen en sensibiliteitsstoornissen. De diagnose
diabetes mellitus mag worden gesteld als:
○ 2x nuchtere plasmaglucosewaarden > 7,0 mmol/l op twee verschillende dagen of
○ Nuchtere plasmaglucosewaarden > mmol/l of willekeurig gemeten
plasmaglucosewaarde > 11,0 mmol/l in combinatie met hypoglycemische klachten
4 typen diabetes
- DM1
- DM2
- Overige vormen van diabetes; ziekten van de exocriene pancreas, endocrinopathie,
geneesmiddelen of chemicaliën
- Zwangerschapsdiabetes
Pathologie - Hoorcollege 1
De prevalentie en het toekomstperspectief van het diabetes beschrijven
Prevalentie (Hoe vaak komt ‘iets’ voor)
Prevalentie diabetes mellitus (CBS, 2014)
● De prevalentie van totaal diabetes neemt toe > stijgende lijn.
● Dit wordt vooral veroorzaakt door DM type 2, want de lijn van DM type 1 is redelijk constant
● Diabetes hangt samen met leeftijd.
○ Een toenemende leeftijd = meer incidentie.
● Van de 75-plussers heeft 17 procent diabetes
, ● Diabetes hangt ook samen met gewicht. Het blijkt dat de kans voor mensen met obesitas zes
keer zo groot is vergeleken met mensen met een normaal gewicht.
● Er is dus een duidelijke relatie met diabetes en leeftijd/gewicht
Literatuur:
● “Het RIVM heeft berekend dat de stijging van het percentage mensen met diabetes deels te
verklaren is door demografische ontwikkelingen zoals vergrijzing van de bevolking. Een
groter deel van de stijging kan echter verklaard worden door veranderingen in leefstijl zoals
de toename in overgewicht, maar ook door actievere opsporing door huisartsen.”
Prevalentie diabetes mellitus (CBS, 2014)
● Ook eerstegeneratieallochtonen, lager opgeleiden en mensen met een lager
welvaartsniveau hebben vaker diabetes mellitus (Minder duidelijke relatie dan met
ouderdom en overgewicht, maar de relatie is er wel)
Prevalentie diabetes mellitus (CBS, 2016)
● Onderzoek CBS op basis van zelfrapportage:
○ 4,8 procent van de Nederlanders gaf in 2015 aan diabetes mellitus te hebben en in
2001 was dit nog 2,8 procent. (gaat vooral om DM2)
● Andere informatiebronnen:
○ 4,7 procent (800.000) kreeg in 2014 een diabetesmiddel
○ 1.100.000 mensen vanwege diabetes mellitus bekend bij huisarts in 2014!
○ Het verschil van 1.100.000 diabetespatiënten en maar 800.000 met diabetesmiddel
is te verklaren dat een grote hoeveelheid mensen geen medicatie krijgt
https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/45/vaker-diabetes-bij-mensen-met-obesitas
Door de toegenomen welvaart, het groeiende probleem van obesitas en het stijgende aantal
ouderen zal het percentage diabetespatiënten in de toekomst nog verder toenemen. Door obesitas
zal vaker reeds op tiener- en puberleeftijd DM2 ontstaan. Hoewel de prevalentie van DM1 met het
stijgen van de leeftijd toeneemt, neemt het aandeel ervan op het totale aantal mensen met DM af.
De prevalentie bedroeg 40 per 1000 mannen en 41 per 1000 vrouwen. In de leeftijdsgroep 40-70
jaar komt diabetes meer bij mannen voor dan vrouwen. In de groep 75 jaar en ouder komt diabetes
, meer bij vrouwen voor. In Nederland komt DM vaker voor bij Turkse, Marokkaanse en Surinaamse
afkomst dan bij de autochtone bevolking. De prevalentie is het hoogst onder Marokkaanse en
Surinaamse afkomst, vooral in de hogere leeftijdsgroep. Ook heeft het een hogere prevalentie onder
mensen met een lagere SES.
De diagnostiek van diabetes uiteenzetten
Diagnostiek:
● IFG = impaired fasting glucose = gestoorde nuchtere glucose
○ Betekend dat het is nog geen diabetes mellitus, maar ook niet normaal
● IGT = impaired glucose tolerance = verminderde glucose tolerantie
○ Dit betekend dat het niet normaal is. Het is geen diabetes, maar het is ook niet een
goed teken
Beide waardes betekenen dat iemand op weg is naar DM, maar met de juiste maatregelen
kan dit worden verhindert (afvallen, lichaamsbeweging).
Literatuur:
● DM2: “De huisarts bepaalt de (bij voorkeur nuchtere) bloedglucosewaarde bij mensen met
klachten of aandoeningen die het gevolg kunnen zijn van diabetes mellitus, zoals dorst,
polyurie, vermagering, pruritus vulvae (jeuk aan de vagina) op oudere leeftijd, recidiverende
urineweginfecties en balanitis (schimmelinfectie/candida), mononeuropathie (beschadiging
van één perifere weefsel), neurogene pijnen en sensibiliteitsstoornissen. De diagnose
diabetes mellitus mag worden gesteld als:
○ 2x nuchtere plasmaglucosewaarden > 7,0 mmol/l op twee verschillende dagen of
○ Nuchtere plasmaglucosewaarden > mmol/l of willekeurig gemeten
plasmaglucosewaarde > 11,0 mmol/l in combinatie met hypoglycemische klachten
4 typen diabetes
- DM1
- DM2
- Overige vormen van diabetes; ziekten van de exocriene pancreas, endocrinopathie,
geneesmiddelen of chemicaliën
- Zwangerschapsdiabetes
