K.A,STAAN HIER NIET ZOALS
Hoofdstuk 1 ZE HOREN TE STAAN!!!
1. de levenswijze van jagers-verzamelaars
2. het ontstaan van landbouw en landbouw samenlevingen
3. het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen
hoofdstuk 1: Jagers en boeren
1. de agrarische revolutie
2. het ontstaan van steden
3. machtige rijken in het Midden-Oosten
Het leven van jagers-verzamelaars (Homo Habilis) (De levenswijze van Jagers
verzamelaars)
- nomaden
- woonden in grotten hutten of tenten
- verschil tussen man en vrouw (taken)
- groepen van 20 tot 30 mensen
- geen sociale verschillen
verschil tussen Homo Sapiens en Homo Habilis was dat de Homo Sapiens gespecialiseerde
gereedschappen en wapens maakten met een grotere variatie aan materialen. ook maakte
zij kunstwerken.
De agrarische revolutie
Waarom revolutie? omdat het ingrijpende gevolgen had, ondanks dat het dus niet in een
korte periode was.
hoe werkte het? (het ontstaan van landbouw en landbouw samenlevingen)
- klimaat verandering → vruchtbare grond → langer op 1 plek
- klimaat verandering → warm en droog → zelf produceren en sedentair bestaan en
eerste boerendorpen
de eerste steden (het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen)
Mesopotamie: Tigris en Eufraat overstromen → slib blijft achter → vruchtbare grond →
kunstmatige irrigatie → overvloedig oosten → bevolking groeien, steden ontstaan, sociale
verschillen onstaan, verschillende beroepen ontstaan (koopman, slager etc.)
Egpte: Nijl overstroomt
Ontwikkeling schrift
ontstaan om steden te besturen, heeft grote waarden voor de ontwikkeling van de economie
en voor religieuze praktijken.
De eerste staten
,staat: een afgebakend gebied, met een centraal bestuur en het geweldsmonopolie is in
handen van de overheid.
Egyptisch rijk: Koning Menes voegt noord en zuidelijk deel van de Nijl bij elkaar → eerste
staat
houdt 3000 jaar stand
Mesopotamië: Koning van Babylon veroverd omliggende steden → Babylonische rijk. Houdt
maar kort stand want het was moeilijker verdedigbaar. Dit omdat de overgang tussen
landbouw en woestijn minder abrupt was dan in Egypte.
Macht en religie
Egyptische godsdienst is polytheïstisch, heeft dus meerdere goden.
Belangrijk is geloof in leven na de dood. De farao werd als een god beschouwd.
Mesopotamische geloof was ook polytheïstisch. Koning was opperpriester maar werden niet
als god zelf beschouwd. wel zou hun macht een goddelijke oorsprong hebben. na de dood
was het hiernamaals een stoffige grijze onderwereld. geniet daarom maar van je tijd hier.
Hoofdstuk 2
oudheid
1. De ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en
politiek in de Griekse stadstaat
2. de klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur
3. de groei van het Romeinse imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in
Europa verspreide
4. De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de Germaanse cultuur van
Noordwest-Europa
5. de ontwikkeling van het jodendom en het christendom als eerste monotheïstische
godsdiensten
Hoofdstuk 2: De klassieke oudheid
1. de griekse democratie
2. het romeinse rijk
3. Joden en christenen
4. het einde van het romeinse rijk
De Atheense democratie in de 5e eeuw voor christus (De ontwikkeling van
wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in de Griekse
stadstaat)
Democratie = regering door het volk.
, Directe democratie = er is geen parlement maar alle burgers stemmen direct. in Athene
hielden alle burgers alleen de mannen met burgerrecht in.
In het ouden Griekenland kon een directe democratie ontstaan doordat de Grieken in een
groot aantal stadsstaatjes of ook wel polis woonden.
Binnen de groep met Atheens burgerrecht was gelijkheid.
aristocratie= regering van de adel, rijken en belangrijke mannen die zichzelf zagen als de
beste
tirannie= een man heeft de macht gegrepen
belangrijke dingen → volksvergadering
stadsbestuur= raad van 500. Bestond uit 50 leden die een maand mochten aanblijven
in de rechtspraak volksjury gekozen door het lot
leger werd geleid door 10 strategen, die elk jaar opnieuw werden gekozen door de
volksvergadering.
schervengericht → wie had de meeste macht? winnaar verbannen. = ostracisme
Denken over wetenschap en politiek
Griekse filosofen → natuur, hoe bestuur, wetenschap, ethiek
wordt beschouwd als begin van de wetenschap, maar bouwde slechts voort op kennis uit
Egypte en Mesopotamië.
het ontstaan en de uitbreiding van het Romeinse rijk (de groei van het Romeinse
imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in Europa verspreide)
Bij de uitbreiding van hun rijk maakten de Romeinen gebruik van twee middelen:
1. diplomatie → sluiten van bondgenootschappen; bescherming in ruil voor
gehoorzaamheid en levering soldaten. Trouwe bondgenoten werden beloond met
bijv. romeins burgerrecht
2. het leger → als de diplomatie faalde kwam het leger aan de pas. Eerst bestond dit
leger uit een leger van simpele boeren, maar later werd het een beroepsleger. Om
het leger snel te kunnen verplaatsen werden verharde wegen en legerkampen
aangelegd.
Er waren regelmatig opstanden. tussen rijke romeinse families ontstonden conflicten en
soms zelfs burgeroorlogen. Dit dreigde de republikeinse staatsvorm te vernietigen. Julius
Caesar deed een poging maar werd vermoord.
De verspreiding van de Grieks-Romeinse cultuur (de klassieke vormentaal van de
Grieks-Romeinse cultuur)
overal bouwde de Romeinen:
- wegen
- bruggen
- forten
- aquaducten, triomfbogen, tempels, bestuursgebouwen
Hoofdstuk 1 ZE HOREN TE STAAN!!!
1. de levenswijze van jagers-verzamelaars
2. het ontstaan van landbouw en landbouw samenlevingen
3. het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen
hoofdstuk 1: Jagers en boeren
1. de agrarische revolutie
2. het ontstaan van steden
3. machtige rijken in het Midden-Oosten
Het leven van jagers-verzamelaars (Homo Habilis) (De levenswijze van Jagers
verzamelaars)
- nomaden
- woonden in grotten hutten of tenten
- verschil tussen man en vrouw (taken)
- groepen van 20 tot 30 mensen
- geen sociale verschillen
verschil tussen Homo Sapiens en Homo Habilis was dat de Homo Sapiens gespecialiseerde
gereedschappen en wapens maakten met een grotere variatie aan materialen. ook maakte
zij kunstwerken.
De agrarische revolutie
Waarom revolutie? omdat het ingrijpende gevolgen had, ondanks dat het dus niet in een
korte periode was.
hoe werkte het? (het ontstaan van landbouw en landbouw samenlevingen)
- klimaat verandering → vruchtbare grond → langer op 1 plek
- klimaat verandering → warm en droog → zelf produceren en sedentair bestaan en
eerste boerendorpen
de eerste steden (het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen)
Mesopotamie: Tigris en Eufraat overstromen → slib blijft achter → vruchtbare grond →
kunstmatige irrigatie → overvloedig oosten → bevolking groeien, steden ontstaan, sociale
verschillen onstaan, verschillende beroepen ontstaan (koopman, slager etc.)
Egpte: Nijl overstroomt
Ontwikkeling schrift
ontstaan om steden te besturen, heeft grote waarden voor de ontwikkeling van de economie
en voor religieuze praktijken.
De eerste staten
,staat: een afgebakend gebied, met een centraal bestuur en het geweldsmonopolie is in
handen van de overheid.
Egyptisch rijk: Koning Menes voegt noord en zuidelijk deel van de Nijl bij elkaar → eerste
staat
houdt 3000 jaar stand
Mesopotamië: Koning van Babylon veroverd omliggende steden → Babylonische rijk. Houdt
maar kort stand want het was moeilijker verdedigbaar. Dit omdat de overgang tussen
landbouw en woestijn minder abrupt was dan in Egypte.
Macht en religie
Egyptische godsdienst is polytheïstisch, heeft dus meerdere goden.
Belangrijk is geloof in leven na de dood. De farao werd als een god beschouwd.
Mesopotamische geloof was ook polytheïstisch. Koning was opperpriester maar werden niet
als god zelf beschouwd. wel zou hun macht een goddelijke oorsprong hebben. na de dood
was het hiernamaals een stoffige grijze onderwereld. geniet daarom maar van je tijd hier.
Hoofdstuk 2
oudheid
1. De ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en
politiek in de Griekse stadstaat
2. de klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur
3. de groei van het Romeinse imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in
Europa verspreide
4. De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de Germaanse cultuur van
Noordwest-Europa
5. de ontwikkeling van het jodendom en het christendom als eerste monotheïstische
godsdiensten
Hoofdstuk 2: De klassieke oudheid
1. de griekse democratie
2. het romeinse rijk
3. Joden en christenen
4. het einde van het romeinse rijk
De Atheense democratie in de 5e eeuw voor christus (De ontwikkeling van
wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in de Griekse
stadstaat)
Democratie = regering door het volk.
, Directe democratie = er is geen parlement maar alle burgers stemmen direct. in Athene
hielden alle burgers alleen de mannen met burgerrecht in.
In het ouden Griekenland kon een directe democratie ontstaan doordat de Grieken in een
groot aantal stadsstaatjes of ook wel polis woonden.
Binnen de groep met Atheens burgerrecht was gelijkheid.
aristocratie= regering van de adel, rijken en belangrijke mannen die zichzelf zagen als de
beste
tirannie= een man heeft de macht gegrepen
belangrijke dingen → volksvergadering
stadsbestuur= raad van 500. Bestond uit 50 leden die een maand mochten aanblijven
in de rechtspraak volksjury gekozen door het lot
leger werd geleid door 10 strategen, die elk jaar opnieuw werden gekozen door de
volksvergadering.
schervengericht → wie had de meeste macht? winnaar verbannen. = ostracisme
Denken over wetenschap en politiek
Griekse filosofen → natuur, hoe bestuur, wetenschap, ethiek
wordt beschouwd als begin van de wetenschap, maar bouwde slechts voort op kennis uit
Egypte en Mesopotamië.
het ontstaan en de uitbreiding van het Romeinse rijk (de groei van het Romeinse
imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in Europa verspreide)
Bij de uitbreiding van hun rijk maakten de Romeinen gebruik van twee middelen:
1. diplomatie → sluiten van bondgenootschappen; bescherming in ruil voor
gehoorzaamheid en levering soldaten. Trouwe bondgenoten werden beloond met
bijv. romeins burgerrecht
2. het leger → als de diplomatie faalde kwam het leger aan de pas. Eerst bestond dit
leger uit een leger van simpele boeren, maar later werd het een beroepsleger. Om
het leger snel te kunnen verplaatsen werden verharde wegen en legerkampen
aangelegd.
Er waren regelmatig opstanden. tussen rijke romeinse families ontstonden conflicten en
soms zelfs burgeroorlogen. Dit dreigde de republikeinse staatsvorm te vernietigen. Julius
Caesar deed een poging maar werd vermoord.
De verspreiding van de Grieks-Romeinse cultuur (de klassieke vormentaal van de
Grieks-Romeinse cultuur)
overal bouwde de Romeinen:
- wegen
- bruggen
- forten
- aquaducten, triomfbogen, tempels, bestuursgebouwen
