Nefrologie
Werking nier
De nieren liggen extra peritoneaal
Functionele eenheid nier is het nefron. Bestaat uit glomerulus (vind je
filtratie plaats) en het buizensysteem daarachter: de tubuli. Glomeruli
liggen vooral in de schors, buisjes dieper gelegen
Prximale tubulus
Lis van Henle
Distale tubulus
In glomerulus vindt filtreren plaats à komt terecht in kapsel van Bouwman = voorurine à door
netwerk tubuli: zouten, eiwitten en glucose gereabsorbeerd worden in het bloed à toegevoegd in
tubuli à uitscheiding
Dus: 1 filteren à 2 reabsorptie à 3 secretie (toevoegen) à 4 excretie
In de nierschors bevindt zich de glomerulus hier vindt filteren plaats. De GFR/MDRD geeft de
hoeveelheid bloed weer die per minuut gefilterd wordt. Deze waarde moet boven de 60ml/minuut
liggen. In het opstijgende deel van de lis van Henle wordt veel natrium, kalium en chloor
geresorbeerd. Furosemide werkt op dit deel. Door de furosemide worden de zouten niet
geresorbeerd waardoor iemand veel gaat plassen. In het laatste deel van de lis van Henle wordt het
meeste water geresorbeerd uit de urine. Hier werkt het hormoon ADH
Filteren gaat op basis van druk
Kleine moleculen kunnen gefilterd worden, hoe groter de molecuul hoe moeizamer het erdoorheen
gaat, of helemaal niet meer.
Negatieve geladen moleculen zoals albumine gaan moeizamer/ niet door filter heen doordat filter
ook negatief is (is een groter molecuul). Laag albumine (eiwitten) in bloed = veel oedeem
Bloedvoorziening nier via arteria renalis, een zijtak direct vanuit de aorta.
,Er wordt 150L primaire urine gemaakt = >6L/uur, uiteindelijk zal door terugresorptie in de tubuli dit
teruggebracht worden naar 1,5L urine. Daarom is de nier ook zo goed doorbloed en is daardoor
gevoelig voor te weinig doorbloeding. De nieren hebben een autoregulatie waardoor bij hypotensie
de nieren het nog even vol kunnen houden en storten daarna in.
Renale autoregulatie
Glomurelis hemodynamiek
- Vernauwing aanvoerend bloedvat à NSAID,
contrastvloeistof = invloed aanvoer doorbloeding, geeft
vasoconstrictie
o Bloedflow neemt af, ultrafiltratie neemt af.
- Verwijding aanvoerend bloedvat à stikstofoxide,
prostaglandin calcium instroom blokker (-ine, nifidipine) =
geeft vasodilatatie
o Bloedflow neemt toe, ultrafiltratie neemt toe.
- Vernauwing afvoerend bloedvat à Angiotensine ll,
endotheline -1 = vasoconstrictie afvoerend.
o Bloedflow neemt af, ultrafiltratie druk neemt toe =
hypertensie van glomerulus, te lang ontstaan is
ontstaan nierfunctiestoornis.
- Verwijding afvoerend bloedvat à ACE-remmers (-pril),
Angiotensine ll receptor blokker (-sartan) = vasodilatatie afvoerend bloedvat
o Bloedflow neemt toe, ultrafiltratie druk neemt af.
De nier is goed doorbloed, 1/5 (20%) van je CO gaat naar je nier,
daarom valt je nier ook als eerste uit bij bijv. een shock.
Autoregulatie nieren: zorgt voor het constant houden van de
doorbloeding van de nieren bij bloeddrukschommelingen. Bij
mensen met nierinsufficiëntie is de autoregulatie verstoord
Functies van de nieren
Regulatie van:
- Volumestatus; via zout
- Osmolaliteit (concentratie van stoffen)
o 2x natrium + glucose + ureum = normaalwaarde is
ongeveer 290
- Bloeddruk (RAAS)
- Zuur-base evenwicht
Klaring van afvalstoffen
Hormonaal
- Activatie van vitamine D
- Productie van EPO: bloedaanmaak: hypoxie scheidt nier erytropoëntie af; stimuleer aanmaak
Hb
- Productie van renine en angiotensine ll
Renine / angiotensine/ aldeosteron systeem (RAAS)
Reguleert de water- en zouthuishouding
De nieren kunnen in de arteriolen de bloeddruk meten. Ook zal er door meer of minder druk meer of
minder vocht worden aangeboden aan de nieren waardoor er meer of minder voorurine wordt
geproduceerd. Naar aanleiding van deze twee mechanisme kan de nier à Renine produceren
, Renine kan à angiotensinogeen (wordt geproduceerd door de lever) omzetten in à Angiotensine 1 à
ACE (wordt in de longen geproduceerd) kan angiotensine 1 weer omzetten in à Angiotensine 2
Angiotensine 2 heeft op drie manieren invloed op de circulatie
- Invloed op de diameter van de bloedvaten = vasoconstrictie
- Het triggert de uitscheiding van aldosteron in de bijnieren
o En aldosteron haalt dan natrium terug uit de voorurine richting het bloed. En waar
zout gaat, gaat vocht dus daarmee beïnvloeding van je bloedvolume (dat wordt
meer)
- Beïnvloed de dorstprikkel
o En hierdoor ga je meer of minder drinken
Bij een daling van de tensie neemt de renineproductie in de nieren toe. Renine zet angiotensinogeen
uit de lever om in angiotensine I. Angiotensine I wordt door ACE omgezet in angiotensine II.
Angiotensine II zorgt voor de stimulering van aldosteron, wat zorgt voor de terugresorptie van water
en natrium. Het zorgt voor natriumretentie en het zorgt voor contractie van de gladde spiercellen in
de bloedvaten, waardoor vasoconstrictie optreedt. Ook wordt de productie van ADH gestimuleerd en
de sympathische activiteit verhoogd
Meten van de nierfunctie
- Urineproductie
- Sereumkreatinine & kreatinine-klaring
- Serum ureum
- Serum electrolyten (natrium, kalium, chloor, bicarbonaat)
- pH van bloed en urine
- Soortelijk Gewicht (SG)(urine) en osmolaliteit (serum/urine) (concentratie van stoffen)
- Urinekleur
- Urinesamenstelling
o Na+/ K+/ chloor
o Hb
o Eiwit
o Glucose
- Urinesediment
Om de klaring te berekenen kan er 24uurs urine worden gespaard en op basis van het kreatinine de
filtratie worden bepaald
Werking nier
De nieren liggen extra peritoneaal
Functionele eenheid nier is het nefron. Bestaat uit glomerulus (vind je
filtratie plaats) en het buizensysteem daarachter: de tubuli. Glomeruli
liggen vooral in de schors, buisjes dieper gelegen
Prximale tubulus
Lis van Henle
Distale tubulus
In glomerulus vindt filtreren plaats à komt terecht in kapsel van Bouwman = voorurine à door
netwerk tubuli: zouten, eiwitten en glucose gereabsorbeerd worden in het bloed à toegevoegd in
tubuli à uitscheiding
Dus: 1 filteren à 2 reabsorptie à 3 secretie (toevoegen) à 4 excretie
In de nierschors bevindt zich de glomerulus hier vindt filteren plaats. De GFR/MDRD geeft de
hoeveelheid bloed weer die per minuut gefilterd wordt. Deze waarde moet boven de 60ml/minuut
liggen. In het opstijgende deel van de lis van Henle wordt veel natrium, kalium en chloor
geresorbeerd. Furosemide werkt op dit deel. Door de furosemide worden de zouten niet
geresorbeerd waardoor iemand veel gaat plassen. In het laatste deel van de lis van Henle wordt het
meeste water geresorbeerd uit de urine. Hier werkt het hormoon ADH
Filteren gaat op basis van druk
Kleine moleculen kunnen gefilterd worden, hoe groter de molecuul hoe moeizamer het erdoorheen
gaat, of helemaal niet meer.
Negatieve geladen moleculen zoals albumine gaan moeizamer/ niet door filter heen doordat filter
ook negatief is (is een groter molecuul). Laag albumine (eiwitten) in bloed = veel oedeem
Bloedvoorziening nier via arteria renalis, een zijtak direct vanuit de aorta.
,Er wordt 150L primaire urine gemaakt = >6L/uur, uiteindelijk zal door terugresorptie in de tubuli dit
teruggebracht worden naar 1,5L urine. Daarom is de nier ook zo goed doorbloed en is daardoor
gevoelig voor te weinig doorbloeding. De nieren hebben een autoregulatie waardoor bij hypotensie
de nieren het nog even vol kunnen houden en storten daarna in.
Renale autoregulatie
Glomurelis hemodynamiek
- Vernauwing aanvoerend bloedvat à NSAID,
contrastvloeistof = invloed aanvoer doorbloeding, geeft
vasoconstrictie
o Bloedflow neemt af, ultrafiltratie neemt af.
- Verwijding aanvoerend bloedvat à stikstofoxide,
prostaglandin calcium instroom blokker (-ine, nifidipine) =
geeft vasodilatatie
o Bloedflow neemt toe, ultrafiltratie neemt toe.
- Vernauwing afvoerend bloedvat à Angiotensine ll,
endotheline -1 = vasoconstrictie afvoerend.
o Bloedflow neemt af, ultrafiltratie druk neemt toe =
hypertensie van glomerulus, te lang ontstaan is
ontstaan nierfunctiestoornis.
- Verwijding afvoerend bloedvat à ACE-remmers (-pril),
Angiotensine ll receptor blokker (-sartan) = vasodilatatie afvoerend bloedvat
o Bloedflow neemt toe, ultrafiltratie druk neemt af.
De nier is goed doorbloed, 1/5 (20%) van je CO gaat naar je nier,
daarom valt je nier ook als eerste uit bij bijv. een shock.
Autoregulatie nieren: zorgt voor het constant houden van de
doorbloeding van de nieren bij bloeddrukschommelingen. Bij
mensen met nierinsufficiëntie is de autoregulatie verstoord
Functies van de nieren
Regulatie van:
- Volumestatus; via zout
- Osmolaliteit (concentratie van stoffen)
o 2x natrium + glucose + ureum = normaalwaarde is
ongeveer 290
- Bloeddruk (RAAS)
- Zuur-base evenwicht
Klaring van afvalstoffen
Hormonaal
- Activatie van vitamine D
- Productie van EPO: bloedaanmaak: hypoxie scheidt nier erytropoëntie af; stimuleer aanmaak
Hb
- Productie van renine en angiotensine ll
Renine / angiotensine/ aldeosteron systeem (RAAS)
Reguleert de water- en zouthuishouding
De nieren kunnen in de arteriolen de bloeddruk meten. Ook zal er door meer of minder druk meer of
minder vocht worden aangeboden aan de nieren waardoor er meer of minder voorurine wordt
geproduceerd. Naar aanleiding van deze twee mechanisme kan de nier à Renine produceren
, Renine kan à angiotensinogeen (wordt geproduceerd door de lever) omzetten in à Angiotensine 1 à
ACE (wordt in de longen geproduceerd) kan angiotensine 1 weer omzetten in à Angiotensine 2
Angiotensine 2 heeft op drie manieren invloed op de circulatie
- Invloed op de diameter van de bloedvaten = vasoconstrictie
- Het triggert de uitscheiding van aldosteron in de bijnieren
o En aldosteron haalt dan natrium terug uit de voorurine richting het bloed. En waar
zout gaat, gaat vocht dus daarmee beïnvloeding van je bloedvolume (dat wordt
meer)
- Beïnvloed de dorstprikkel
o En hierdoor ga je meer of minder drinken
Bij een daling van de tensie neemt de renineproductie in de nieren toe. Renine zet angiotensinogeen
uit de lever om in angiotensine I. Angiotensine I wordt door ACE omgezet in angiotensine II.
Angiotensine II zorgt voor de stimulering van aldosteron, wat zorgt voor de terugresorptie van water
en natrium. Het zorgt voor natriumretentie en het zorgt voor contractie van de gladde spiercellen in
de bloedvaten, waardoor vasoconstrictie optreedt. Ook wordt de productie van ADH gestimuleerd en
de sympathische activiteit verhoogd
Meten van de nierfunctie
- Urineproductie
- Sereumkreatinine & kreatinine-klaring
- Serum ureum
- Serum electrolyten (natrium, kalium, chloor, bicarbonaat)
- pH van bloed en urine
- Soortelijk Gewicht (SG)(urine) en osmolaliteit (serum/urine) (concentratie van stoffen)
- Urinekleur
- Urinesamenstelling
o Na+/ K+/ chloor
o Hb
o Eiwit
o Glucose
- Urinesediment
Om de klaring te berekenen kan er 24uurs urine worden gespaard en op basis van het kreatinine de
filtratie worden bepaald
