Samenvatting Erfrecht
Week 1
De eerste week is er in het werkcollege geoefend met het tekenen van een stamboom. Hierin zijn de
volgende tekens aan bod gekomen:
Horizontale streep = Huwelijk/Geregistreerd partners.
Horizontale stippellijn = Samenlevers
Horizontale streep met
twee schuine streepjes erdoorheen = Echtscheiding
Verticale streep = Eerstegraads bloedverwant
(juridische afstamming)
Rondje met puntje = De erflater
Wit rondje = Levende erfgenaam
Zwart rondje = Overleden persoon
Rondje met een schuine streep erdoorheen = Onwaardige of onterfde persoon of
persoon die verworpen heeft
, Week 2 Hoofdstuk 1.1 t/m 1.3
Inleiding
Het erfrecht is dat deel van het burgerlijk recht dat bepaalt wat er na iemands overlijden met diens
vermogen moet gebeuren en langs welke weg dat dient te gebeuren.
De erflater is de persoon die is overleden en wiens vermogen overgaat op de erfgenamen. Deze
erfgenamen die ook wel erven worden genoemd, zijn diegenen die door de wet of door middel van
een testament zijn aangewezen om de erflater onder algemene titel in zijn vermogen op te volgen. Het
vermogen van de erflater dat overgaat op de erfgenamen wordt de nalatenschap genoemd. Wanneer
iemand erfgenaam is gemaakt van het geheel of een evenredig deel van de nalatenschap, dan heet
dat erfstelling. Wanneer iemand erfgenaam is gemaakt van een goed, dan wordt dat een legaat
genoemd. Degene aan wie dit goed vermaakt wordt heet de legataris. Hij is dan verkrijger onder
bijzondere titel en heeft jegens de erfgenamen recht op afgifte van het legaat.
De erfgenamen die door de wet aangewezen worden, heten ‘erfgenamen bij versterf’ of ‘ab intestaat
erfgenamen’. De wetgever was van mening dat kinderen altijd recht hebben op een legitieme portie.
Dit is een recht op een minimumbedrag uit de nalatenschap van hun ouder. Hierop mag geen inbreuk
worden gemaakt, ook niet door onterving.
Algemene bepalingen
Erfopvolging
Voordat de erflater overlijdt is er nog niemand erfgenaam. In het nieuwe erfrecht is deze bepaling niet
opgenomen, maar de regel dat erfopvolging slechts door de dood plaatsvindt geldt nog steeds. Om te
bepalen wanneer iemand ook daadwerkelijk dood is, wordt uitgegaan van het begrip hersendood. Als
een lichaam een bepaalde tijd geen hersenactiviteit heeft gehad, dan wordt er voor het erfrecht vanuit
gegaan dat die persoon is overleden. → Uitzondering op de hoofdregel dat erfopvolging alleen kan
plaatsvinden wanneer de erflater is overleden is in het geval de afdelingen 2 en 3 van Titel 18 boek 1
BW van toepassing zijn. Deze bepalingen zijn van toepassing wanneer het niet zeker is of een vermist
persoon is overleden.
Een ander vereiste is dat de erfgenaam moet bestaan op het moment dat de nalatenschap vrijkomt, of
te wel: op het moment dat de erflater overlijdt, op grond van art 4:9 en 56 BW. Hierbij wordt uitgegaan
van de bepaling die is opgenomen in art 1:2 BW, namelijk dat het kind waarvan een vrouw zwanger is,
als reeds geboren moet worden aangemerkt, als zijn belang dit vordert. Voorwaarde hiervoor is wel
dat het kindje levend ter wereld moet komen. Als het dood ter wereld komt, wordt het geacht nooit te
hebben bestaan. Om als rechtspersoon te kunnen erven, is het vereiste dat deze bij notariële akte is
opgericht.
Erfopvolging kan op twee verschillende manieren plaatsvinden op grond van art 4:1 lid 1 BW:
1) Bij versterf
2) Krachtens uiterste wilsbeschikking
Het erfrecht moet worden gezien als een soort aanvullend recht. De regels van het versterferfrecht zijn
in beginsel van toepassing, tenzij er gebruik gemaakt wordt van de bevoegdheid om van deze
regeling af te wijken op grond van het tweede lid. Dit moet dan wel bij uiterste wilsbeschikking
gebeuren
Commoriënten
In art 4:2 BW is de zogenaamde commoriëntenregeling opgenomen. Deze regeling is van toepassing
het geval dat de volgorde van overlijden van twee of meer personen niet kan worden vastgesteld. In
zo’n situatie kunnen er namelijk problemen zijn met betrekking tot de vraag wie dan erft, wanneer de
overleden personen in een erfrechtelijke verhouding tot elkaar stonden. Deze bepaling houdt in dat
wanneer de exacte volgorde van overlijden niet kan worden vastgesteld, de personen geacht worden
gelijktijdig te zijn overleden. Aan de ene persoon valt geen voordeel uit de nalatenschap van de ander
Week 1
De eerste week is er in het werkcollege geoefend met het tekenen van een stamboom. Hierin zijn de
volgende tekens aan bod gekomen:
Horizontale streep = Huwelijk/Geregistreerd partners.
Horizontale stippellijn = Samenlevers
Horizontale streep met
twee schuine streepjes erdoorheen = Echtscheiding
Verticale streep = Eerstegraads bloedverwant
(juridische afstamming)
Rondje met puntje = De erflater
Wit rondje = Levende erfgenaam
Zwart rondje = Overleden persoon
Rondje met een schuine streep erdoorheen = Onwaardige of onterfde persoon of
persoon die verworpen heeft
, Week 2 Hoofdstuk 1.1 t/m 1.3
Inleiding
Het erfrecht is dat deel van het burgerlijk recht dat bepaalt wat er na iemands overlijden met diens
vermogen moet gebeuren en langs welke weg dat dient te gebeuren.
De erflater is de persoon die is overleden en wiens vermogen overgaat op de erfgenamen. Deze
erfgenamen die ook wel erven worden genoemd, zijn diegenen die door de wet of door middel van
een testament zijn aangewezen om de erflater onder algemene titel in zijn vermogen op te volgen. Het
vermogen van de erflater dat overgaat op de erfgenamen wordt de nalatenschap genoemd. Wanneer
iemand erfgenaam is gemaakt van het geheel of een evenredig deel van de nalatenschap, dan heet
dat erfstelling. Wanneer iemand erfgenaam is gemaakt van een goed, dan wordt dat een legaat
genoemd. Degene aan wie dit goed vermaakt wordt heet de legataris. Hij is dan verkrijger onder
bijzondere titel en heeft jegens de erfgenamen recht op afgifte van het legaat.
De erfgenamen die door de wet aangewezen worden, heten ‘erfgenamen bij versterf’ of ‘ab intestaat
erfgenamen’. De wetgever was van mening dat kinderen altijd recht hebben op een legitieme portie.
Dit is een recht op een minimumbedrag uit de nalatenschap van hun ouder. Hierop mag geen inbreuk
worden gemaakt, ook niet door onterving.
Algemene bepalingen
Erfopvolging
Voordat de erflater overlijdt is er nog niemand erfgenaam. In het nieuwe erfrecht is deze bepaling niet
opgenomen, maar de regel dat erfopvolging slechts door de dood plaatsvindt geldt nog steeds. Om te
bepalen wanneer iemand ook daadwerkelijk dood is, wordt uitgegaan van het begrip hersendood. Als
een lichaam een bepaalde tijd geen hersenactiviteit heeft gehad, dan wordt er voor het erfrecht vanuit
gegaan dat die persoon is overleden. → Uitzondering op de hoofdregel dat erfopvolging alleen kan
plaatsvinden wanneer de erflater is overleden is in het geval de afdelingen 2 en 3 van Titel 18 boek 1
BW van toepassing zijn. Deze bepalingen zijn van toepassing wanneer het niet zeker is of een vermist
persoon is overleden.
Een ander vereiste is dat de erfgenaam moet bestaan op het moment dat de nalatenschap vrijkomt, of
te wel: op het moment dat de erflater overlijdt, op grond van art 4:9 en 56 BW. Hierbij wordt uitgegaan
van de bepaling die is opgenomen in art 1:2 BW, namelijk dat het kind waarvan een vrouw zwanger is,
als reeds geboren moet worden aangemerkt, als zijn belang dit vordert. Voorwaarde hiervoor is wel
dat het kindje levend ter wereld moet komen. Als het dood ter wereld komt, wordt het geacht nooit te
hebben bestaan. Om als rechtspersoon te kunnen erven, is het vereiste dat deze bij notariële akte is
opgericht.
Erfopvolging kan op twee verschillende manieren plaatsvinden op grond van art 4:1 lid 1 BW:
1) Bij versterf
2) Krachtens uiterste wilsbeschikking
Het erfrecht moet worden gezien als een soort aanvullend recht. De regels van het versterferfrecht zijn
in beginsel van toepassing, tenzij er gebruik gemaakt wordt van de bevoegdheid om van deze
regeling af te wijken op grond van het tweede lid. Dit moet dan wel bij uiterste wilsbeschikking
gebeuren
Commoriënten
In art 4:2 BW is de zogenaamde commoriëntenregeling opgenomen. Deze regeling is van toepassing
het geval dat de volgorde van overlijden van twee of meer personen niet kan worden vastgesteld. In
zo’n situatie kunnen er namelijk problemen zijn met betrekking tot de vraag wie dan erft, wanneer de
overleden personen in een erfrechtelijke verhouding tot elkaar stonden. Deze bepaling houdt in dat
wanneer de exacte volgorde van overlijden niet kan worden vastgesteld, de personen geacht worden
gelijktijdig te zijn overleden. Aan de ene persoon valt geen voordeel uit de nalatenschap van de ander
