Arresten Verdiepend Strafrecht
Week 1
Auditu-arrest HR 20 december 1926, NJ 1927, 85
De feiten
Een man werd vervolg voor het feit dat hij zou profiteren van het geld wat zijn vrouw als prostituee
verdiende. Een vriendin van de man had hem horen zeggen dat zijn vrouw voor hem als prostituee
geld moest verdienen. De rechter achtte het feit bewezen, onder andere door de verklaring van de
vriendin. In cassatie ging het om de vraag of de verklaring van de vriendin gebruik had mogen
worden.
Rechtsvraag
Valt een verklaring van horen zeggen, een testimonium de auditu, onder art 342 lid 1 Sv, en kan het
derhalve als bewijs worden gebruikt?
Overweging
De Hoge Raad stelt dat een testimonium de auditu een weergave is van de gehoorsindruk van de
getuige. Voorts stelt de Hoge Raad dat de tekst van de wet, haar systeem en de geschiedenis van
haar totstandkoming een rechter niet verplicht om een verklaring van horen zeggen uit te sluiten van
het bewijsmateriaal. In casu had de rechter de verklaring dus mogen gebruiken ter ondersteuning van
zijn bewezenverklaring.
Rechtsregel
Een testimonium de auditu valt onder art 342 lid 1 Sv en is derhalve een wettig bewijsmiddel.
Bloedproef II-arrest HR 26 juni 1962, NJ 1962, 470
De feiten
De verdachte in deze zaak werd door het gerechtshof Amsterdam veroordeeld tot een voorwaardelijke
gevangenisstraf van 6 maanden en kreeg een ontzegging van de rijbevoegdheid opgelegd voor 5
jaren. De verdachte bestuurde een motorrijtuig onder invloed van alcohol en veroorzaakte een
ongeluk, waarbij door zijn schuld bij een ander zodanig lichamelijk letsel was veroorzaakt dat hierdoor
tijdelijke ziekte was ontstaan.
Van de verdachte werd bloed afgenomen zonder zijn toestemming. De toenmalige procureur-generaal
bij de Hoge Raad voerde, tegen het arrest van het hof, het volgende aan.
“[Schending] althans [verkeerde toepassing] van de artt. 56, 338, 339, 344 en 423 Sv. door het vonnis
van de Rb. te vernietigen op de enkele grond, dat daarbij als bewijs was gebezigd een deskundige-
rapport gebaseerd op het onderzoek van zonder toestemming van de verd. aan deze afgenomen
bloed, welke grond voor deze beslissing onvoldoende is.”
De Hoge Raad moest bepalen of art. 56 Sv toestaat dat bij een verdachte bloed kan worden
afgenomen zonder zijn toestemming en of deze ingreep valt onder ‘onderzoek aan kleding en
lichaam.’ Omtrent deze vraag overwoog de Hoge Raad: “dat laatstgenoemde uitdrukking (…) de vraag
openlaat of onder het krachtens die artikelen toegelaten onderzoek is begrepen het nemen van een
zogenaamde bloedproef, en het zeer onwaarschijnlijk is te achten dat den wetgever, ten tijde van de
totstandkoming van deze bepaling, een zodanige ingreep voor ogen heeft gestaan; dat er nog te
minder grond is dezen ingreep onder evengenoemde bepalingen te brengen, nu het WvSv – dat
volgens de MvT een gematigd accusatoir karakter heeft – aan de politie en de justitie bepaalde
bevoegdheden ten opzichte van den verd. toekent, daarbij kennelijk er van uitgaande dat de verd.
enerzijds verplicht is het uitoefenen van deze bevoegdheden te dulden, doch anderzijds ingrepen,
verder gaande dan deze bevoegdheden medebrengen, slechts met zijn toestemming kunnen
plaatsvinden;
dat genoemd karakter van het Wetboek dan ook belet bepalingen als de voormelde te verstaan in een
anderen zin dan in de strikte bewoordingen daarvan ligt opgesloten;
Week 1
Auditu-arrest HR 20 december 1926, NJ 1927, 85
De feiten
Een man werd vervolg voor het feit dat hij zou profiteren van het geld wat zijn vrouw als prostituee
verdiende. Een vriendin van de man had hem horen zeggen dat zijn vrouw voor hem als prostituee
geld moest verdienen. De rechter achtte het feit bewezen, onder andere door de verklaring van de
vriendin. In cassatie ging het om de vraag of de verklaring van de vriendin gebruik had mogen
worden.
Rechtsvraag
Valt een verklaring van horen zeggen, een testimonium de auditu, onder art 342 lid 1 Sv, en kan het
derhalve als bewijs worden gebruikt?
Overweging
De Hoge Raad stelt dat een testimonium de auditu een weergave is van de gehoorsindruk van de
getuige. Voorts stelt de Hoge Raad dat de tekst van de wet, haar systeem en de geschiedenis van
haar totstandkoming een rechter niet verplicht om een verklaring van horen zeggen uit te sluiten van
het bewijsmateriaal. In casu had de rechter de verklaring dus mogen gebruiken ter ondersteuning van
zijn bewezenverklaring.
Rechtsregel
Een testimonium de auditu valt onder art 342 lid 1 Sv en is derhalve een wettig bewijsmiddel.
Bloedproef II-arrest HR 26 juni 1962, NJ 1962, 470
De feiten
De verdachte in deze zaak werd door het gerechtshof Amsterdam veroordeeld tot een voorwaardelijke
gevangenisstraf van 6 maanden en kreeg een ontzegging van de rijbevoegdheid opgelegd voor 5
jaren. De verdachte bestuurde een motorrijtuig onder invloed van alcohol en veroorzaakte een
ongeluk, waarbij door zijn schuld bij een ander zodanig lichamelijk letsel was veroorzaakt dat hierdoor
tijdelijke ziekte was ontstaan.
Van de verdachte werd bloed afgenomen zonder zijn toestemming. De toenmalige procureur-generaal
bij de Hoge Raad voerde, tegen het arrest van het hof, het volgende aan.
“[Schending] althans [verkeerde toepassing] van de artt. 56, 338, 339, 344 en 423 Sv. door het vonnis
van de Rb. te vernietigen op de enkele grond, dat daarbij als bewijs was gebezigd een deskundige-
rapport gebaseerd op het onderzoek van zonder toestemming van de verd. aan deze afgenomen
bloed, welke grond voor deze beslissing onvoldoende is.”
De Hoge Raad moest bepalen of art. 56 Sv toestaat dat bij een verdachte bloed kan worden
afgenomen zonder zijn toestemming en of deze ingreep valt onder ‘onderzoek aan kleding en
lichaam.’ Omtrent deze vraag overwoog de Hoge Raad: “dat laatstgenoemde uitdrukking (…) de vraag
openlaat of onder het krachtens die artikelen toegelaten onderzoek is begrepen het nemen van een
zogenaamde bloedproef, en het zeer onwaarschijnlijk is te achten dat den wetgever, ten tijde van de
totstandkoming van deze bepaling, een zodanige ingreep voor ogen heeft gestaan; dat er nog te
minder grond is dezen ingreep onder evengenoemde bepalingen te brengen, nu het WvSv – dat
volgens de MvT een gematigd accusatoir karakter heeft – aan de politie en de justitie bepaalde
bevoegdheden ten opzichte van den verd. toekent, daarbij kennelijk er van uitgaande dat de verd.
enerzijds verplicht is het uitoefenen van deze bevoegdheden te dulden, doch anderzijds ingrepen,
verder gaande dan deze bevoegdheden medebrengen, slechts met zijn toestemming kunnen
plaatsvinden;
dat genoemd karakter van het Wetboek dan ook belet bepalingen als de voormelde te verstaan in een
anderen zin dan in de strikte bewoordingen daarvan ligt opgesloten;
