Please write clearly in block capitals.
Centre number Candidate number
Surname __________________________________________________________________________
Forename(s) __________________________________________________________________________
Candidate signature __________________________________________________________________________
I declare this is my own work.
A-level
POLISH
Paper 1 Reading and Writing
Thursday 25 May 2023 Morning Time allowed: 2 hours 30 minutes
Instructions For Examiner’s Use
l You must not use a dictionary.
l Use black ink or black ball-point pen. Question Mark
l Fill in the boxes at the top of this page.
l Answer all questions in Section A and one question in Section B. 1
l You must answer the questions in the spaces provided. Do not write outside 2
the box around each page or on blank pages.
l If you need extra space for your answer(s), use the lined pages at the end of
3
this book. Write the question number against your answer(s).
l Do all rough work in this book. Cross through any work you do not want 4
to be marked. 5
Information 6
l The marks for questions are shown in brackets.
l The maximum mark for this paper is 85. 7
l
You should note that the quality of your written language in both Polish and 8
English will be taken into account when marks are awarded.
l
In the summary question you should write no more than 90 words. You should 9
write in full sentences, using your own words as far as possible. TOTAL
l
This paper is divided into two sections:
Section A Reading and Translation 45 marks
Section B Writing (Research Project) 40 marks
Advice
l You are advised to allocate your time as follows:
Reading and Translation 1 hour 15 minutes approximately
Writing (Research Project) 1 hour 15 minutes approximately
(JUN237687101)
7687/1
ALL THE BEST
G/KL/Jun23/E4
, 2
Do not write
outside the
Section A box
Reading and Translation
Answer all questions in the spaces provided.
0 1 Duża rodzina to powód do dumy
rzeczytaj fragment wypowiedzi pani prezes jednego ze stowarzyszeń dużych
P
rodzin opublikowanej w polskim tygodniku.
Od dawna pracuję w organizacji wspierającej rodziny wielodzietne i przyznaję,
że ostatnie lata to bardzo intensywny okres. Wprowadzenie przez rząd pomocy
finansowej dla tych rodzin wywołało wiele różnych reakcji w prasie. Pojawiły
się informacje o rzekomych rekordowych sumach, jakie otrzymują rodziny
mające wiele dzieci. Pisano o sztucznym obniżaniu dochodów przy wypełnianiu
deklaracji i o polach namiotowych, które po wizytach wielodzietnych rodzin
wyglądały jak po najazdach barbarzyńców!
W zasadzie nie jestem wcale zdziwiona zalewem podobnych treści – jako matka
sześciorga dzieci, związana od dawna ze środowiskiem rodzin wielodzietnych,
spotykałam się niejednokrotnie z krytycznym obrazem wielodzietności jako
wyniku braku odpowiedzialności, braku umiejętności planowania sobie życia i z
podejrzeniem o alkoholizm.
Skąd ten stereotyp? Dlaczego w Polsce wielodzietność jest postrzegana
negatywnie, a np. we Francji kojarzona z arystokratycznym pochodzeniem?
Przed wojną w Polsce bycie matką kilkorga dzieci było czymś normalnym.
Współcześnie w Polsce spotykam czasem matki, które w obawie przed
nieprzychylnymi reakcjami, wolą się otwarcie nie przyznawać do wielodzietności.
Moim zdaniem negatywny obraz rodziny wielodzietnej jest jeszcze spadkiem po
PRL-u, wyrazem niechęci ideologii komunistycznej do rodziny jako takiej, a w
szczególności do dużej rodziny.
Na szczęście obserwuję zmiany w mentalności Polaków. Od lat intensywnie
pracujemy nad przekazem pozytywnego, prawdziwego obrazu dużych rodzin. Co
do finansów, istnieje racjonalne uzasadnienie wprowadzenia świadczeń i pomocy
dużym rodzinom. Przeprowadzone badania pokazują, że rodziny wielodzietne
wykorzystują otrzymaną pomoc głównie na bieżące wydatki oraz wycieczki
szkolne czy zajęcia dodatkowe dla dzieci, słowem inwestują w przyszłe pokolenia.
To wszystko wpływa na ożywienie rynku. Rodzina wielodzietna w wielu krajach
jest powodem do dumy i jest to wizerunek, do którego dążymy w Polsce.
(02) ALL THE BEST
G/Jun23/7687/1
, 3
Do not write
outside the
box
Odpowiedz na następujące pytania.
0 1 . 1 Jak przedstawiane są w prasie duże rodziny?
[2 marks]
����������������������������������������������������������������������������������
����������������������������������������������������������������������������������
����������������������������������������������������������������������������������
����������������������������������������������������������������������������������
0 1 . 2 Na czym opiera się stereotyp rodziny wielodzietnej?
[2 marks]
����������������������������������������������������������������������������������
����������������������������������������������������������������������������������
����������������������������������������������������������������������������������
����������������������������������������������������������������������������������
0 1 . 3 Jakie są, zdaniem autorki wypowiedzi, źródła tego stereotypu?
[2 marks]
����������������������������������������������������������������������������������
����������������������������������������������������������������������������������
����������������������������������������������������������������������������������
����������������������������������������������������������������������������������
0 1 . 4 Dlaczego pomoc finansowa dla rodzin wielodzietnych jest korzystna dla całego
społeczeństwa?
[2 marks]
����������������������������������������������������������������������������������
����������������������������������������������������������������������������������
����������������������������������������������������������������������������������
____
���������������������������������������������������������������������������������� 8
Turn over U
(03) ALL THE BEST
G/Jun23/7687/1
, 4
Do not write
outside the
box
0 2 Dwie wiedze
Przeczytaj poniższy tekst napisany na podstawie jednego z felietonów Tadeusza
Boya-Żeleńskiego.
„Kiedy mam ochotę zwiedzić jakiś kraj – mówi mój znajomy – a nie mam
pieniędzy, piszę książkę o tym kraju, a za uzyskane wynagrodzenie jadę
sprawdzić, czy rzeczywiście jest tak, jak ja opisałem”. Coś podobnego mógłbym
powiedzieć o sobie. Zwykle piszę o czymś artykuł, a potem zaciekawiony
tematem rozczytuję się w dokumentach i sprawdzam, czy jest tak, jak napisałem.
Na szczęście często jest tak samo.
Tak też było po napisaniu przedmowy do nowego wydania Dzieł Adama
Mickiewicza. Zainteresowany tym tematem, czytałem dalej, a postać poety coraz
bardziej mnie przykuwała. Ucharakteryzowany na bohatera, Mickiewicz traci –
dla ogółu przynajmniej – swoją głębię i bezpośredniość, które czynią go kopalnią
niespodzianek. Staje się raczej symbolem niż człowiekiem.
Dzięki uprzejmości dyrektora lwowskiej biblioteki, dostałem w ręce pewne
dokumenty, rzucające moim zdaniem nowe światło na życie Mickiewicza. Według
mnie istnieją u nas dwie wiedze: jedna oficjalna i druga prywatna, przekazywana
sobie między fachowcami na ucho. Czy każdy szczegół życia wielkiego
człowieka jest równie ważny i równie potrzebny? Zapewne nie, ale historia
literatury nie może zmieniać się w hagiografię*. W życiu wybitnego człowieka
ciekawym jest ciągły dramat, nie zaś sztucznie przez biografów stworzona
harmonia.
*hagiografia – dział piśmiennictwa zawierający żywoty świętych, w przenośni:
pochlebne i bezkrytyczne opisywanie czyjegoś życia.
(04) ALL THE BEST
G/Jun23/7687/1