Samenvatting Beroepsethiek
Moresprudentie, ethiek en beroepscode in het sociaal werk
Inleiding deel A
Moresprudentie is het systematisch verzamelen van morele afwegingen, beslissingen en
keuzes die in de beroepspraktijk gemaakt worden. De term is afgeleid van het begrip
jurisprudentie.
Sociaal werker is een verzamelnaam voor de beroepen maatschappelijk werker en
sociaalagogisch werker inclusief jeugdzorgwerker die is opgeleid als maatschappelijk of
sociaalagogisch werker.
Een beroepscode beschrijft waarden en normen die binnen de beroepsgroep als belangrijk
worden gezien en op basis waarvan professionals hun gedrag verantwoorden.
Dialoogethiek is een vorm van plichtethiek, waarbij de geldigheid van een plicht of regel
wordt bepaald door dialoog en overeenstemming.
Ethiek betreft het systematisch nadenken over en reflecteren op het moreel handelen:
waarom worden bepaalde keuzes gemaakt en op basis van welke waarden.
Een ethisch dilemma berust op een conflict van waarden. Kenmerkend voor een ethisch
dilemma is dat je een keuze moet maken.
Moraal is het geheel van opvattingen, beslissingen en handelingen waarmee mensen uit
drukken wat zij behoorlijk vinden.
Moreel beraad is een geleide discussie over een ethische kwestie. Het gaat om de vraag met
welke geldende waarden en normen we ons beroepsmatig handelen kunnen
verantwoorden.
Een norm is de vertaling van een waarde in gedragsregels voor het juiste handelen.
Waarden zijn opvattingen over wat we over het algemeen wenselijk vinden.
Hfd 1: herkennen van morele keuzes
Verschillende manieren om naar een probleem te kijken:
o Methodisch perspectief: welke methodiek is hier het beste?
o Empirisch perspectief: hoe valt de beslissing feitelijk uit?
o Ethisch perspectief: welke morele normen en waarden spelen in deze kwestie een
rol?
Normatieve professionaliteit veronderstelt dat we in staat zijn moreel relevante situaties te
herkennen en ervan te leren.
Het driewereldenmodel:
Perspectief (wereld) Onderwerp Soort bewering Geldigheidsclaim
Cognitief Feiten Feitelijke beweringen Waarheid
Normatief (sociaal) Normen en waarden Normatieve bewering Juistheid
Subjectief Gevoelens Expressieve bewering Waarachtigheid
Cognitief perspectief. Dit is vooral beschrijvend, het ontbreekt nog aan een oordeel of
beleving. Je beperkt je tot de rol van observator. Dit perspectief kan gedeeld worden met
anderen, zo kan iemand anders meekijken naar de situatie.
Subjectief perspectief. Dit is de beleving van het geobserveerde. De blik verschuift van het
uiterlijk observeerbare naar het innerlijke. Dit perspectief kun je met niemand delen.
Moresprudentie, ethiek en beroepscode in het sociaal werk
Inleiding deel A
Moresprudentie is het systematisch verzamelen van morele afwegingen, beslissingen en
keuzes die in de beroepspraktijk gemaakt worden. De term is afgeleid van het begrip
jurisprudentie.
Sociaal werker is een verzamelnaam voor de beroepen maatschappelijk werker en
sociaalagogisch werker inclusief jeugdzorgwerker die is opgeleid als maatschappelijk of
sociaalagogisch werker.
Een beroepscode beschrijft waarden en normen die binnen de beroepsgroep als belangrijk
worden gezien en op basis waarvan professionals hun gedrag verantwoorden.
Dialoogethiek is een vorm van plichtethiek, waarbij de geldigheid van een plicht of regel
wordt bepaald door dialoog en overeenstemming.
Ethiek betreft het systematisch nadenken over en reflecteren op het moreel handelen:
waarom worden bepaalde keuzes gemaakt en op basis van welke waarden.
Een ethisch dilemma berust op een conflict van waarden. Kenmerkend voor een ethisch
dilemma is dat je een keuze moet maken.
Moraal is het geheel van opvattingen, beslissingen en handelingen waarmee mensen uit
drukken wat zij behoorlijk vinden.
Moreel beraad is een geleide discussie over een ethische kwestie. Het gaat om de vraag met
welke geldende waarden en normen we ons beroepsmatig handelen kunnen
verantwoorden.
Een norm is de vertaling van een waarde in gedragsregels voor het juiste handelen.
Waarden zijn opvattingen over wat we over het algemeen wenselijk vinden.
Hfd 1: herkennen van morele keuzes
Verschillende manieren om naar een probleem te kijken:
o Methodisch perspectief: welke methodiek is hier het beste?
o Empirisch perspectief: hoe valt de beslissing feitelijk uit?
o Ethisch perspectief: welke morele normen en waarden spelen in deze kwestie een
rol?
Normatieve professionaliteit veronderstelt dat we in staat zijn moreel relevante situaties te
herkennen en ervan te leren.
Het driewereldenmodel:
Perspectief (wereld) Onderwerp Soort bewering Geldigheidsclaim
Cognitief Feiten Feitelijke beweringen Waarheid
Normatief (sociaal) Normen en waarden Normatieve bewering Juistheid
Subjectief Gevoelens Expressieve bewering Waarachtigheid
Cognitief perspectief. Dit is vooral beschrijvend, het ontbreekt nog aan een oordeel of
beleving. Je beperkt je tot de rol van observator. Dit perspectief kan gedeeld worden met
anderen, zo kan iemand anders meekijken naar de situatie.
Subjectief perspectief. Dit is de beleving van het geobserveerde. De blik verschuift van het
uiterlijk observeerbare naar het innerlijke. Dit perspectief kun je met niemand delen.
