1. Anatomie
Terminologie
- Ventraal = naar de buik/onderzijde
- Dorsaal = naar de rug/bovenzijde
- Anterieur = voor
- Posterieur = achter
- Dextra = rechts
- Sinistra = links
- Mediaal = in het midden
- Lateraal = naar de zijkant
- Craniaal = schedel (boven)
- Caudaal = staart (onder)
- Proximaal = bij het centrum
- Distaal = van het centrum af
- Ipsi-lateraal = zelfde kant
- Contra-lateraal = andere kant
Sagitaal = pijlnaad; loopt van voor naar achter, en verdeelt het lichaam in
een linker en rechter helft
Coronaal = kroonnaad; het anatomisch vlak dat het lichaam verdeelt in
een voorkant en een achterkant.
Transverse = horizon; verdeelt het lichaam in een craniaal en caudaal
gedeelte, of in het geval van de mens in een boven en ondergedeelte.
A = caudaal
B = craniaal
C = dorsaal
D = ventraal
Larynx structuur
- Nasopharynx (neuskeelholte)
- Oropharynx (mondholte)
- Laryngopharynx/hypopharnyx (keelholte)
- Articulatoren:
o Lippen
o Tong
o Bovenkaak en onderkaak
o Neus
o Verhemelte
(hard en zacht)
Larynx: Interieure structuur
,Larynx: kraakbeen en botten
1= thyroïd (schildkraakbeen): je ziet het cornu superior van het thyroïd
1a = thyroïd (schildkraakbeen): Je ziet hier het craniale deel van de
samengegroeide schildkraakbeenplaten. Bij mannen vormen de laminae
ongeveer een hoek van 90 graden, bij vrouwen is de hoek ongeveer 120
graden.
2 = cricoïd (ringkraakbeen): Je ziet hier het dorsale deel van het cartilago
cricoïd: de zegel van het ringkraakbeen. De onderste rand van dit
kraakbeen is bij volwassenen ongeveer ter hoogte van wervellichaam C6 (6e
cervicale wervellichaam) gelegen.
3= epiglottis (strottenklepje): Je ziet hier de slijmvliezige bekleding die
gelegen is over het strottenklepje.
5= het arytenoïd ofwel stelkraakbeen
6= het arytenoïd ofwel stelkraakbeen
9= hyoïd (tongbeen): Je ziet hier het hyoïd: deze benige structuur maakt in
strikte zin geen deel uit van de larynx, maar is er sterk mee verbonden.
1. Os hyoideum (hyoïd/tongbeen)
o Os = bot
o Functie: aanhechtingspunt voor de
bovenste en onderste tongspieren
2. Epiglottis (strottenklep)
o De epiglottis is een dun, dekselachtig stuk
kraakbeen bedekt met mucosa (slijmvlies)
dat zich aan de bas van de tong bevindt.
Dit klepje controleert de toegang tot de
ruimte tussen de stemplooien (lumen) en
, vormt de ingang van de glottis (stemplooien en de ruimte daar tussen). Sluit de ingang van de
larynx af.
3. Cartilago thyreoides (thyroïd/schildkraakbeen)
o Vooruitstekend punt: adamsappel (notch)
o Beschermd de stemplooien
4. Cartilago cricooides (cricoïd/ringkraakbeen)
o De functie van het cricoïd is om de aanhechtingen te
maken voor de m. cricothyroïdeus, de posterieure
m. cricoarytenoïdeus, en de laterale mm.
Cricoarytenoïdeus, kraakbeen en ligamenten die
betrokken zijn bij het openen en sluiten van de
luchtwegen en bij de spraakproductie.
5. Arytenoïd en corniculaire kraakbeen
o De arytenoiden zijn een paar kleine driezijdige
piramides van kraakbeen die deel uitmaken van het
strottenhoofd, waaraan de stemplooien zijn
bevestigd. Deze maken een deel van de stemplooi
beweging mogelijk.
o De corniculaire kraakbeenderen zijn twee kleine
conische knobbeltjes bestaande uit elastisch
kraakbeen, die bovenop de arytenoïd kraakbeen
zitten.
Intrinsieke larynxspieren
1. M. crico-arythenoideus lateralis (vernauwen de glottis of stemspleet)
2. M. interarythenoideus
o transversus
o obliques (vernauwen de glottis of stemspleet)
3. M. crico-arythenoideus posterior
4. M. thyreo-arythenoideus (m. vocalis)
5. M. cricothyroideus
De Nervus layngeus reccurens innerveert de volgende intrinsieke larynxspieren:
- Cricoarytenoïdeus lateralis
- Interarythenoideus
- Cricoarytenoïdeus posterior
- Tyreo-arythenoïdeus
, Extrinsieke larynxspieren: hebben minstens één aanhechtingspunt buiten de larynx. Ze zorgen voor de
ophanging en het op en neer verschuiven van de larynx.
Functie: heffen en laten dalen van de larynx
Intrinsieke larynxspieren: hebben beide aanhechtingspunten binnen de larynx. Ze zijn verantwoordelijk voor de
eigenlijke stemploottrilling.
Functie: hij wijzigt de positie, omvang en spanning van de stemplooien. Brengt deze in ad-en abductie en strekt
zich uit.
Aangestuurd door: N vagus (10e hersenzenuw X). N Vagus heeft invloed op de zenuwen van spieren, organen
en structuren van o.a. het buitenoor, hart, longen, bronchi, trachea, farynx, gehemelte en larynx. Zijtakken
hiervan zijn: N. reccurence en N. laryngeus superior.
Functie N. laryngeus superior: het inneveren van de supraglottis en hyrpeopiglottische connectie. Activeert
hiermee de aansturing op de m. cricotyroideus
Functie N. reccurence: deze innoveert de glottis mucose en subglottische mucosa en verzorgt de aansturing van
de overige intrinsieke larynxspieren.
Belangrijke intrinsieke larynxspieren
- M. cricothyroideus: verlengen stemplooien, worden dunner, adductie
- M. thyroarytenoideus: verkorten stemplooien, worden dikker
- M. interarytenoideus: adductie
- M. cricoarytenoideus posterior: verlengen stemplooien, hoger, abductie
1. M. crirco-arythenoideus lateralis
o De laterale cricoarytenoides spieren strekken zich uit van het
laterale cricoïde kraakbeen tot het spierproces van het
arytenoïde kraakbeen
2. M. thyreo-arythenoideus (M. vocalis)
o De m. thyroarytenoideus vormt het grootste deel van elke
stemplooi.
o Deze spier strekt zich uit tussen de binnenzijde van het
schildkraakbeen (nabij de hoek) en het arytenoide
kraakbeen aan de corrosponderende zijde.
3. M. crico-arythenoideus posterior
o De m. crico-arythenoideus zijn kleine,
gepaarde spieren die zich uitstrekken van
het posterieure cricoïd-kraakbeen tot het
arytenoïd-kraakbeen in het strottenhoofd.
Terminologie
- Ventraal = naar de buik/onderzijde
- Dorsaal = naar de rug/bovenzijde
- Anterieur = voor
- Posterieur = achter
- Dextra = rechts
- Sinistra = links
- Mediaal = in het midden
- Lateraal = naar de zijkant
- Craniaal = schedel (boven)
- Caudaal = staart (onder)
- Proximaal = bij het centrum
- Distaal = van het centrum af
- Ipsi-lateraal = zelfde kant
- Contra-lateraal = andere kant
Sagitaal = pijlnaad; loopt van voor naar achter, en verdeelt het lichaam in
een linker en rechter helft
Coronaal = kroonnaad; het anatomisch vlak dat het lichaam verdeelt in
een voorkant en een achterkant.
Transverse = horizon; verdeelt het lichaam in een craniaal en caudaal
gedeelte, of in het geval van de mens in een boven en ondergedeelte.
A = caudaal
B = craniaal
C = dorsaal
D = ventraal
Larynx structuur
- Nasopharynx (neuskeelholte)
- Oropharynx (mondholte)
- Laryngopharynx/hypopharnyx (keelholte)
- Articulatoren:
o Lippen
o Tong
o Bovenkaak en onderkaak
o Neus
o Verhemelte
(hard en zacht)
Larynx: Interieure structuur
,Larynx: kraakbeen en botten
1= thyroïd (schildkraakbeen): je ziet het cornu superior van het thyroïd
1a = thyroïd (schildkraakbeen): Je ziet hier het craniale deel van de
samengegroeide schildkraakbeenplaten. Bij mannen vormen de laminae
ongeveer een hoek van 90 graden, bij vrouwen is de hoek ongeveer 120
graden.
2 = cricoïd (ringkraakbeen): Je ziet hier het dorsale deel van het cartilago
cricoïd: de zegel van het ringkraakbeen. De onderste rand van dit
kraakbeen is bij volwassenen ongeveer ter hoogte van wervellichaam C6 (6e
cervicale wervellichaam) gelegen.
3= epiglottis (strottenklepje): Je ziet hier de slijmvliezige bekleding die
gelegen is over het strottenklepje.
5= het arytenoïd ofwel stelkraakbeen
6= het arytenoïd ofwel stelkraakbeen
9= hyoïd (tongbeen): Je ziet hier het hyoïd: deze benige structuur maakt in
strikte zin geen deel uit van de larynx, maar is er sterk mee verbonden.
1. Os hyoideum (hyoïd/tongbeen)
o Os = bot
o Functie: aanhechtingspunt voor de
bovenste en onderste tongspieren
2. Epiglottis (strottenklep)
o De epiglottis is een dun, dekselachtig stuk
kraakbeen bedekt met mucosa (slijmvlies)
dat zich aan de bas van de tong bevindt.
Dit klepje controleert de toegang tot de
ruimte tussen de stemplooien (lumen) en
, vormt de ingang van de glottis (stemplooien en de ruimte daar tussen). Sluit de ingang van de
larynx af.
3. Cartilago thyreoides (thyroïd/schildkraakbeen)
o Vooruitstekend punt: adamsappel (notch)
o Beschermd de stemplooien
4. Cartilago cricooides (cricoïd/ringkraakbeen)
o De functie van het cricoïd is om de aanhechtingen te
maken voor de m. cricothyroïdeus, de posterieure
m. cricoarytenoïdeus, en de laterale mm.
Cricoarytenoïdeus, kraakbeen en ligamenten die
betrokken zijn bij het openen en sluiten van de
luchtwegen en bij de spraakproductie.
5. Arytenoïd en corniculaire kraakbeen
o De arytenoiden zijn een paar kleine driezijdige
piramides van kraakbeen die deel uitmaken van het
strottenhoofd, waaraan de stemplooien zijn
bevestigd. Deze maken een deel van de stemplooi
beweging mogelijk.
o De corniculaire kraakbeenderen zijn twee kleine
conische knobbeltjes bestaande uit elastisch
kraakbeen, die bovenop de arytenoïd kraakbeen
zitten.
Intrinsieke larynxspieren
1. M. crico-arythenoideus lateralis (vernauwen de glottis of stemspleet)
2. M. interarythenoideus
o transversus
o obliques (vernauwen de glottis of stemspleet)
3. M. crico-arythenoideus posterior
4. M. thyreo-arythenoideus (m. vocalis)
5. M. cricothyroideus
De Nervus layngeus reccurens innerveert de volgende intrinsieke larynxspieren:
- Cricoarytenoïdeus lateralis
- Interarythenoideus
- Cricoarytenoïdeus posterior
- Tyreo-arythenoïdeus
, Extrinsieke larynxspieren: hebben minstens één aanhechtingspunt buiten de larynx. Ze zorgen voor de
ophanging en het op en neer verschuiven van de larynx.
Functie: heffen en laten dalen van de larynx
Intrinsieke larynxspieren: hebben beide aanhechtingspunten binnen de larynx. Ze zijn verantwoordelijk voor de
eigenlijke stemploottrilling.
Functie: hij wijzigt de positie, omvang en spanning van de stemplooien. Brengt deze in ad-en abductie en strekt
zich uit.
Aangestuurd door: N vagus (10e hersenzenuw X). N Vagus heeft invloed op de zenuwen van spieren, organen
en structuren van o.a. het buitenoor, hart, longen, bronchi, trachea, farynx, gehemelte en larynx. Zijtakken
hiervan zijn: N. reccurence en N. laryngeus superior.
Functie N. laryngeus superior: het inneveren van de supraglottis en hyrpeopiglottische connectie. Activeert
hiermee de aansturing op de m. cricotyroideus
Functie N. reccurence: deze innoveert de glottis mucose en subglottische mucosa en verzorgt de aansturing van
de overige intrinsieke larynxspieren.
Belangrijke intrinsieke larynxspieren
- M. cricothyroideus: verlengen stemplooien, worden dunner, adductie
- M. thyroarytenoideus: verkorten stemplooien, worden dikker
- M. interarytenoideus: adductie
- M. cricoarytenoideus posterior: verlengen stemplooien, hoger, abductie
1. M. crirco-arythenoideus lateralis
o De laterale cricoarytenoides spieren strekken zich uit van het
laterale cricoïde kraakbeen tot het spierproces van het
arytenoïde kraakbeen
2. M. thyreo-arythenoideus (M. vocalis)
o De m. thyroarytenoideus vormt het grootste deel van elke
stemplooi.
o Deze spier strekt zich uit tussen de binnenzijde van het
schildkraakbeen (nabij de hoek) en het arytenoide
kraakbeen aan de corrosponderende zijde.
3. M. crico-arythenoideus posterior
o De m. crico-arythenoideus zijn kleine,
gepaarde spieren die zich uitstrekken van
het posterieure cricoïd-kraakbeen tot het
arytenoïd-kraakbeen in het strottenhoofd.
