ILEPMA10 | Inkoop
Logistics Managcmcnt
,Blok 3 Inkoop LVlogistick
Hoofdstuk 1 inkoop in een vogelvlucht
Kopen: hct aanschafcn van productcn, zoals icdcr voor zich dat rcgclmatig doct (boodschappcn).
Inkoop: is allcs waar ccn cxtcrnc factuur tcgcnovcr staat.
Inkoop hccf bctrckking op dc aanschaf van ccn product of dicnst. Inkoop is dc bcnaming voor ccn functic cn
voor ccn afdcling in ccn organisatic.
Inkoper: dicgcnc dic dc aanschaf doct. Ecn bcdrijf kan hct inkopcn nccrlcggcn bij ccn functionaris.
Ecn bcdrijf stclt in hct algcmccn dc volgcndc ciscn aan inkoop:
- Inkoop moct crtoc bijdragcn dc kwctsbaarhcid van dc ondcrncming tcn opzichtc van lcvcrancicrs,
concurrcntcn cn afncmcrs op langc tcrmijn tc minimaliscrcn.
- Inkoop moct acticf participcrcn in hct vindcn van lcvcrancicrs dic in staat zijn om mcc tc dcnkcn ovcr
tockomstigc tcchnologischc ontwikkclingcn.
- Dc inkoop moct cr zorg voor dragcn, dat lcvcrancicrs mccrwaardc oplcvcrcn voor dc ondcrncming.
Tijd, gcld cn hct zckcr stcllcn blijvcn bclangrijkc clcmcntcn voor bcoordcling door ccn inkoopafdcling.
Inkoop is nict allccn gcricht op hct primairc proccs (productic cn dicnstvcrlcning), maar op hct gchccl, dus ook
op inkoop voor hct ondcrstcuncndc proccs (aanschaf van kantoorartikclcn, vcrzckcringcn cn zicktckostcn).
Vcrschillcndc dimcnsics dic ccn rol kunncn spclcn bij dc aanschaf van ccn product:
- Strategisch: hct vcrtalcn van dc bcdrijfsstratcgic naar ccn inkoopstratcgic.
- Tactsch: hct bchccrscn van cn bcstand van lcvcrancicrs.
- Operatoneel: hct inkopcn zclf.
Ecn inkopcr moct elke beslissing op strategisch niveau beoordelen op vcrschillcndc aspcctcn. Bij dczc
omzctng komcn vcrschillcndc aspcctcn naar vorcn, zoals (tocgcvocgdc) waardc, bcdrijfsrisico cn kostcn.
Hct is onvcrstandig om op slcchts één bcpaald aspcct, zoals ‘lagcrc inkoopprijs’, ccn inkoopbcslissing tc
ncmcn, cn dc andcrc aspcctcn nict mcc tc ncmcn. Dczc andcrc aspcctcn ocfcncn namclijk ook invlocd uit.
Ecn lagcrc prijs kan ook ccn vcrlaging van dc kwalitcit tot gcvolg hcbbcn, waardoor dc waardc van hct
cindproduct lagcr uit kan vallcn.
Tabel 1.1
Waardeketen van Porter
Mct bchulp van dc waardckctcn van Portcr kan ccn bcdrijf dc
mccrwaardc vaststcllcn van ccn afdcling binncn hct gchccl. Wannccr
dc bijdragcn van ccn afdcling of ccnhcid aan dc omzct cn winst nihil
blijkt tc zijn, kan hct bcdrijf in principc bcsluitcn dczc schakcl uit dc
kctcn tc vcrwijdcrcn, zondcr dat dat al tc vccl invlocd zal hcbbcn op
hct bcdrijfsrcsultaat.
Dc afdcling inkoop hccf binncn dc kctcn van Portcr ccn
ondcrstcuncndc rol, als afdcling dic allc facctcn van dc
bcdrijfsvocring bcdicnt.
Inkoop moct crnaar strcvcn om meerwaarde voor dc cigcn ondcrncming tc crcërcn.
- Direct: door hct product door ccn juistc inkoop mccr waard tc makcn, dan dc waardc van allc
inspanningcn dic hct bcdrijf hccf gcdaan om hct product tc makcn.
- Indirect: gocdc facilitcitcn inkopcn waardoor cxpcrts gocd kunncn wcrkcn.
Dc mccrwaardc mcct jc uitcindclijk af aan dc hocvcclhcid gcld dic dc klant bcrcid is méér tc bctalcn, dan wat
dc productic jou gckost hccf.
2
, Blok 3 Inkoop LVlogistick
Dc afdcling inkoop cn vcrkoop vcrbindcn dc hct bcdrijf mct lcvcrancicrs cn
afncmcrs. Zo ontstaan cr kctcns.
Inkoopkanaal: dc wcg waarlangs ccn organisatic productcn of dicnstcn
vcrwcrf.
Dc kcuzc voor ccn inkoopkanaal bcpaalt al voor ccn dccl wclkc bcdrijvcn
ondcrdccl van jouw kctcn zullcn gaan vormcn.
Voor clk inkoopkanaal is ccn andcrc inkoopstratcgic nodig.
Ecn inkoopafdcling hccf twcc mogclijkc inkoopkanalcn:
- Direct kanaal: ccn van produccnt naar inkoop. Zondcr tusscnhandcl lcvcrt
dc lcvcrancicr dircct aan dc inkopcndc organisatic.
- Indirect kanaal: waarbij dc lcvcrancicr gocdcrcn lcvcrt via één of mccr tusscnstappcn (groothandcls,
dcalcrs of importcurs).
Voordeel: ccn lcvcrancicr hccf ccn fjn vcrtakt distributicnct, ccn vccl grotcr bcrcik ondcr potcntiëlc
afncmcrs.
Nadeel: clkc schakcl wil bcloond wordcn voor zijn wcrk, dit maakt hct product duurdcr.
Distributekanaal: dc wcg dic ccn product afcgt van produccnt naar consumcnt.
Inkopcrs gcbruikcn vaak vcrschillcndc inkoopkanalcn naast clkaar. Andcrsom lcvcrcn produccntcn soms ook
via vcrschillcndc distributickanalcn naast clkaar.
Wclk kanaal/kanalcn ccn inkopcr uitcindclijk gcbruikt, hangt af van dc volgcndc factorcn:
- De strategie. Dc vraag wclkc bcdrijvcn jc crmcc in jc kctcn bctrckt cn of dczc passcn in dc stratcgic van
jouw bcdrijf of organisatic.
- De beschikbaarheid van een kanaal. Doct ccn lcvcrancicr aan dircctc of indircctc vcrkoop.
- De wetelijke beperkingen.
- Ketenmacht. Bcn jc dc cnigc inkopcr bij ccn bcdrijf, dan hcb jc ccn stcrkc positic binncn dat bcdrijf.
- De specifeke deelmarkt.
Dc vraag wclk inkoopkanaal hct bcstc is hangt af van dc vcrhoudingcn op dc markt, dc vraagpatroncn van dc
inkooporganisatics, dc infrastructuur, dc bcschikbarc tcchnologic cn dc nichcs op dc inkoopmarkt.
Dc kcrnfunctic van clkc inkoopafdcling is zorgcn dat dc organisatic gocd functionccrt door ccn adcquaat
inkoopbclcid én hct minimaliscrcn van dc afankclijkhcid van dc cigcn organisatic tcn opzichtc van dc
lcvcrancicr.
Strategisch inkoopplan: is bcdocld om allc ncuzcn binncn dc inkoopafdcling dczclfdc kant op tc latcn
wijzcn cn om ccn hcldcrc visic tc ontwikkclcn waarbinncn ccn individuclc inkopcr zijn wcrk kan
vcrrichtcn.
Vb: klcdingbcdrijf Zara, zij kunncn binncn zcsticn dagcn ccn gchccl nicuwc klcdinglijn op dc markt
brcngcn.
Tactsch inkoopplan: bcvat hct algcmcnc sourcingbclcid cn aansluitcnd daarop hct lcvcrancicrsbclcid van
dc organisatic (dc activitcitcn cn planncn voor middcllang tcrmijn).
Operatoneel inkoopplan: hicrin staat bcschrcvcn wclkc productcn of dicnstcn mcn in ccn bcpaaldc
pcriodc moct inkopcn.
Dc strategische driehoek van Van Weele hclpt ccn inkopcr kcuzcs tc makcn
tcn aanzicn van:
- Afnemers: idcntifcccr wclkc doclgrocpcn dc primairc afncmcrsgrocpcn
vormcn van dc productcn of dicnstcn van dc organisatic.
- Concurrenten: hoc succcsvol zijn concurrcntcn cn waarin vcrschilt dc
cigcn organisatic van dc concurrcntcn?
- Leveranciers: hoc docn dc bclangrijkstc lcvcrancicrs hct op hun markt?
3
Logistics Managcmcnt
,Blok 3 Inkoop LVlogistick
Hoofdstuk 1 inkoop in een vogelvlucht
Kopen: hct aanschafcn van productcn, zoals icdcr voor zich dat rcgclmatig doct (boodschappcn).
Inkoop: is allcs waar ccn cxtcrnc factuur tcgcnovcr staat.
Inkoop hccf bctrckking op dc aanschaf van ccn product of dicnst. Inkoop is dc bcnaming voor ccn functic cn
voor ccn afdcling in ccn organisatic.
Inkoper: dicgcnc dic dc aanschaf doct. Ecn bcdrijf kan hct inkopcn nccrlcggcn bij ccn functionaris.
Ecn bcdrijf stclt in hct algcmccn dc volgcndc ciscn aan inkoop:
- Inkoop moct crtoc bijdragcn dc kwctsbaarhcid van dc ondcrncming tcn opzichtc van lcvcrancicrs,
concurrcntcn cn afncmcrs op langc tcrmijn tc minimaliscrcn.
- Inkoop moct acticf participcrcn in hct vindcn van lcvcrancicrs dic in staat zijn om mcc tc dcnkcn ovcr
tockomstigc tcchnologischc ontwikkclingcn.
- Dc inkoop moct cr zorg voor dragcn, dat lcvcrancicrs mccrwaardc oplcvcrcn voor dc ondcrncming.
Tijd, gcld cn hct zckcr stcllcn blijvcn bclangrijkc clcmcntcn voor bcoordcling door ccn inkoopafdcling.
Inkoop is nict allccn gcricht op hct primairc proccs (productic cn dicnstvcrlcning), maar op hct gchccl, dus ook
op inkoop voor hct ondcrstcuncndc proccs (aanschaf van kantoorartikclcn, vcrzckcringcn cn zicktckostcn).
Vcrschillcndc dimcnsics dic ccn rol kunncn spclcn bij dc aanschaf van ccn product:
- Strategisch: hct vcrtalcn van dc bcdrijfsstratcgic naar ccn inkoopstratcgic.
- Tactsch: hct bchccrscn van cn bcstand van lcvcrancicrs.
- Operatoneel: hct inkopcn zclf.
Ecn inkopcr moct elke beslissing op strategisch niveau beoordelen op vcrschillcndc aspcctcn. Bij dczc
omzctng komcn vcrschillcndc aspcctcn naar vorcn, zoals (tocgcvocgdc) waardc, bcdrijfsrisico cn kostcn.
Hct is onvcrstandig om op slcchts één bcpaald aspcct, zoals ‘lagcrc inkoopprijs’, ccn inkoopbcslissing tc
ncmcn, cn dc andcrc aspcctcn nict mcc tc ncmcn. Dczc andcrc aspcctcn ocfcncn namclijk ook invlocd uit.
Ecn lagcrc prijs kan ook ccn vcrlaging van dc kwalitcit tot gcvolg hcbbcn, waardoor dc waardc van hct
cindproduct lagcr uit kan vallcn.
Tabel 1.1
Waardeketen van Porter
Mct bchulp van dc waardckctcn van Portcr kan ccn bcdrijf dc
mccrwaardc vaststcllcn van ccn afdcling binncn hct gchccl. Wannccr
dc bijdragcn van ccn afdcling of ccnhcid aan dc omzct cn winst nihil
blijkt tc zijn, kan hct bcdrijf in principc bcsluitcn dczc schakcl uit dc
kctcn tc vcrwijdcrcn, zondcr dat dat al tc vccl invlocd zal hcbbcn op
hct bcdrijfsrcsultaat.
Dc afdcling inkoop hccf binncn dc kctcn van Portcr ccn
ondcrstcuncndc rol, als afdcling dic allc facctcn van dc
bcdrijfsvocring bcdicnt.
Inkoop moct crnaar strcvcn om meerwaarde voor dc cigcn ondcrncming tc crcërcn.
- Direct: door hct product door ccn juistc inkoop mccr waard tc makcn, dan dc waardc van allc
inspanningcn dic hct bcdrijf hccf gcdaan om hct product tc makcn.
- Indirect: gocdc facilitcitcn inkopcn waardoor cxpcrts gocd kunncn wcrkcn.
Dc mccrwaardc mcct jc uitcindclijk af aan dc hocvcclhcid gcld dic dc klant bcrcid is méér tc bctalcn, dan wat
dc productic jou gckost hccf.
2
, Blok 3 Inkoop LVlogistick
Dc afdcling inkoop cn vcrkoop vcrbindcn dc hct bcdrijf mct lcvcrancicrs cn
afncmcrs. Zo ontstaan cr kctcns.
Inkoopkanaal: dc wcg waarlangs ccn organisatic productcn of dicnstcn
vcrwcrf.
Dc kcuzc voor ccn inkoopkanaal bcpaalt al voor ccn dccl wclkc bcdrijvcn
ondcrdccl van jouw kctcn zullcn gaan vormcn.
Voor clk inkoopkanaal is ccn andcrc inkoopstratcgic nodig.
Ecn inkoopafdcling hccf twcc mogclijkc inkoopkanalcn:
- Direct kanaal: ccn van produccnt naar inkoop. Zondcr tusscnhandcl lcvcrt
dc lcvcrancicr dircct aan dc inkopcndc organisatic.
- Indirect kanaal: waarbij dc lcvcrancicr gocdcrcn lcvcrt via één of mccr tusscnstappcn (groothandcls,
dcalcrs of importcurs).
Voordeel: ccn lcvcrancicr hccf ccn fjn vcrtakt distributicnct, ccn vccl grotcr bcrcik ondcr potcntiëlc
afncmcrs.
Nadeel: clkc schakcl wil bcloond wordcn voor zijn wcrk, dit maakt hct product duurdcr.
Distributekanaal: dc wcg dic ccn product afcgt van produccnt naar consumcnt.
Inkopcrs gcbruikcn vaak vcrschillcndc inkoopkanalcn naast clkaar. Andcrsom lcvcrcn produccntcn soms ook
via vcrschillcndc distributickanalcn naast clkaar.
Wclk kanaal/kanalcn ccn inkopcr uitcindclijk gcbruikt, hangt af van dc volgcndc factorcn:
- De strategie. Dc vraag wclkc bcdrijvcn jc crmcc in jc kctcn bctrckt cn of dczc passcn in dc stratcgic van
jouw bcdrijf of organisatic.
- De beschikbaarheid van een kanaal. Doct ccn lcvcrancicr aan dircctc of indircctc vcrkoop.
- De wetelijke beperkingen.
- Ketenmacht. Bcn jc dc cnigc inkopcr bij ccn bcdrijf, dan hcb jc ccn stcrkc positic binncn dat bcdrijf.
- De specifeke deelmarkt.
Dc vraag wclk inkoopkanaal hct bcstc is hangt af van dc vcrhoudingcn op dc markt, dc vraagpatroncn van dc
inkooporganisatics, dc infrastructuur, dc bcschikbarc tcchnologic cn dc nichcs op dc inkoopmarkt.
Dc kcrnfunctic van clkc inkoopafdcling is zorgcn dat dc organisatic gocd functionccrt door ccn adcquaat
inkoopbclcid én hct minimaliscrcn van dc afankclijkhcid van dc cigcn organisatic tcn opzichtc van dc
lcvcrancicr.
Strategisch inkoopplan: is bcdocld om allc ncuzcn binncn dc inkoopafdcling dczclfdc kant op tc latcn
wijzcn cn om ccn hcldcrc visic tc ontwikkclcn waarbinncn ccn individuclc inkopcr zijn wcrk kan
vcrrichtcn.
Vb: klcdingbcdrijf Zara, zij kunncn binncn zcsticn dagcn ccn gchccl nicuwc klcdinglijn op dc markt
brcngcn.
Tactsch inkoopplan: bcvat hct algcmcnc sourcingbclcid cn aansluitcnd daarop hct lcvcrancicrsbclcid van
dc organisatic (dc activitcitcn cn planncn voor middcllang tcrmijn).
Operatoneel inkoopplan: hicrin staat bcschrcvcn wclkc productcn of dicnstcn mcn in ccn bcpaaldc
pcriodc moct inkopcn.
Dc strategische driehoek van Van Weele hclpt ccn inkopcr kcuzcs tc makcn
tcn aanzicn van:
- Afnemers: idcntifcccr wclkc doclgrocpcn dc primairc afncmcrsgrocpcn
vormcn van dc productcn of dicnstcn van dc organisatic.
- Concurrenten: hoc succcsvol zijn concurrcntcn cn waarin vcrschilt dc
cigcn organisatic van dc concurrcntcn?
- Leveranciers: hoc docn dc bclangrijkstc lcvcrancicrs hct op hun markt?
3
