Oefenbundel scheikunde VWO (Nieuw 2023)
Molecuulbouw / Lewis
Koolstofdioxide
1. Geef de lewisstructuur van het molecuul koolstofdioxide en leg uit of dit
molecuul polair of apolair is.
Water
2. Geef de lewisstructuur van water.
Nitraationen
Nitraat is in de scheikunde de algemene naam van een polyatomisch anion of
functionele groep die één stikstofatoom en drie zuurstofatomen bevat (Wikipedia).
De molecuulformule is NO3-.
3. Teken alle relevante resonantiestructuren van het nitraation. Geef ook steeds
aan waar de formele lading zich bevindt.
Haal je een O van de structuurformule af, dan ontstaat er N 2O (ook wel bekend als
‘lachgas’)
4. Teken de juiste lewisstructuur van lachgas. Heeft lachgas wel of geen formele
lading? Zo ja, teken deze dan.
5. Leg uit wat de octetregel is in het kader van Lewis-structuren en waarom deze
regel belangrijk is bij het tekenen van dergelijke structuren.
Aminozuren
In de biologie en de scheikunde zijn aminozuren belangrijke organische verbindingen
die zorgen voor de vorming van eiwitten. De algemene structuur voor aminozuren is:
NH2 – CHR – COOH
Hierin is R een restgroep die aan het koolstof atoom vastzit.
6. Teken van de bovenstaande structuur de lewisvorm. Geef ook aan of er
formele ladingen aanwezig zijn.
7. Als er op de plek van de restgroep alleen een O-atoom aan de structuur wordt
vastgemaakt, leg dan uit wat de formele lading van dit gevormde aminozuur
wordt.
,Fenol
Hiernaast is de structuur van fenol weergegeven.
8. Geef voor fenol alle resonantiestructuren die
mogelijk zijn.
Isomerie
9. Leg uit of er bij 3-fluor-1-fenylpropeen sprake is van stereo-isomerie. Zo ja, leg
dan uit hoeveel stereo-isomeren er zijn.
10. Bij welke van de onderstaande stoffen is er sprake van cis-trans-isomerie?
Indien wel, geef dan aan hoeveel cis-isomeren en hoeveel trans-isomeren er
zijn.
a. 1,2-dichloor-etheen
b. cis-3-hexeen
c. trans-but-2-een
Chloroform
In 1831 werd door de Amerikaanse natuurkundige Samuel Guthrie chloroform
ontdekt. Chloroform is een kleurloos, vloeibaar, roesmiddel en een organisch
oplosmiddel. De molcuulformule luidt: CHCl 3.
11. Teken de Lewis-structuur van chlooroform en bepaal het omringingsgetal van
het koolstofatoom dat is gebonden aan het chlooratoom.
12. Wat zegt het omrigingsgetal over de bindingshoeken van een molecuul?
, Reacties
Op internet kun je plaatjes vinden van verschillende soorten reacties (zie plaatje A,B
en C).
A
B
C
13. Welke type reactie hoort bij welke letter? Kies uit: aminering,
hydrolysereactie, verestering en substitutiereactie.
Molecuulbouw / Lewis
Koolstofdioxide
1. Geef de lewisstructuur van het molecuul koolstofdioxide en leg uit of dit
molecuul polair of apolair is.
Water
2. Geef de lewisstructuur van water.
Nitraationen
Nitraat is in de scheikunde de algemene naam van een polyatomisch anion of
functionele groep die één stikstofatoom en drie zuurstofatomen bevat (Wikipedia).
De molecuulformule is NO3-.
3. Teken alle relevante resonantiestructuren van het nitraation. Geef ook steeds
aan waar de formele lading zich bevindt.
Haal je een O van de structuurformule af, dan ontstaat er N 2O (ook wel bekend als
‘lachgas’)
4. Teken de juiste lewisstructuur van lachgas. Heeft lachgas wel of geen formele
lading? Zo ja, teken deze dan.
5. Leg uit wat de octetregel is in het kader van Lewis-structuren en waarom deze
regel belangrijk is bij het tekenen van dergelijke structuren.
Aminozuren
In de biologie en de scheikunde zijn aminozuren belangrijke organische verbindingen
die zorgen voor de vorming van eiwitten. De algemene structuur voor aminozuren is:
NH2 – CHR – COOH
Hierin is R een restgroep die aan het koolstof atoom vastzit.
6. Teken van de bovenstaande structuur de lewisvorm. Geef ook aan of er
formele ladingen aanwezig zijn.
7. Als er op de plek van de restgroep alleen een O-atoom aan de structuur wordt
vastgemaakt, leg dan uit wat de formele lading van dit gevormde aminozuur
wordt.
,Fenol
Hiernaast is de structuur van fenol weergegeven.
8. Geef voor fenol alle resonantiestructuren die
mogelijk zijn.
Isomerie
9. Leg uit of er bij 3-fluor-1-fenylpropeen sprake is van stereo-isomerie. Zo ja, leg
dan uit hoeveel stereo-isomeren er zijn.
10. Bij welke van de onderstaande stoffen is er sprake van cis-trans-isomerie?
Indien wel, geef dan aan hoeveel cis-isomeren en hoeveel trans-isomeren er
zijn.
a. 1,2-dichloor-etheen
b. cis-3-hexeen
c. trans-but-2-een
Chloroform
In 1831 werd door de Amerikaanse natuurkundige Samuel Guthrie chloroform
ontdekt. Chloroform is een kleurloos, vloeibaar, roesmiddel en een organisch
oplosmiddel. De molcuulformule luidt: CHCl 3.
11. Teken de Lewis-structuur van chlooroform en bepaal het omringingsgetal van
het koolstofatoom dat is gebonden aan het chlooratoom.
12. Wat zegt het omrigingsgetal over de bindingshoeken van een molecuul?
, Reacties
Op internet kun je plaatjes vinden van verschillende soorten reacties (zie plaatje A,B
en C).
A
B
C
13. Welke type reactie hoort bij welke letter? Kies uit: aminering,
hydrolysereactie, verestering en substitutiereactie.
