Minor oncologie
Boek: Oncologie; handboek voor verpleegkundigen en andere hulpverleners (Spil, et al.,
2015).
Hoofdstuk 1 Kanker, diagnostiek en stadiëring
Geschiedenis van kanker
Sinds 2009 is kanker doodsoorzaak nummer 1 van NL geworden. 1 op de 3 mensen in NL
krijgt kanker. Rond 1900 stond kanker op de 17e plek betreft doodsoorzaak. Incidentie van
mamacarcinoom behoort in NL tot de hoogste van europa.
Epidemiologie en etiologie
Epidemiologie ‘de wetenschap die zich bezighoudt met de studie van de frequentie en de
verbreiding van ziekten in verband met de daaraan ten grondslag liggende oorzaken.’
Etiologie ‘de leer van ziekte en ziekteoorzaken.’
Kanker ontstaat als gevolg van genetische veranderingen in lichaamscellen, die daardoor
veranderen in tumorcellen. De kennis van genetische veranderingen speelt een steeds
belangrijker rol bij de diagnostiek en draagt bij aan de ontwikkeling van nieuwe
geneesmiddelen die een steeds grotere rol spelen bij de behandeling.
De Nederlandse kankerregistratie beschrijft sinds 1989 in jaarlijkse rapporten de incidentie,
prevalentie en sterfte aan kanker.
IKNL (Integraal Kankercentrum NL) voert de registraties uit wordt gekeken naar:
- Leeftijd ontdekken ziekte
- Manier vaststellen ziekte
- In welk stadium de ziekte werd vastgesteld
- Geslacht van de patiënt
- Streek van wonen
- Behandeling, doodsoorzaak en ziektestadium bij overlijden
Preventie en het ontstaan van kanker
Ontstaan van kanker nog niet helemaal bekend. Wel is duidelijk dat
Exogene factoren van buiten het lichaam
Endogene persoonsgebonden
Het risico op kanker kan beïnvloeden.
Preventie
3 vormen van preventie;
- Primaire preventie gericht op het voorkómen ontstaan kanker
- Secundaire preventie gericht op vroegtijdig ontdekken kanker + adequate
behandeling
- Tertiaire preventie gericht op gevolgen van de aandoening zo veel mogelijk te
beperken en eventuele 2e tumor te voorkomen.
Exogene factoren
Roken - ioniserende straling
Voeding - beroepsrisico
Bewegen - geneesmiddelen (cytostatica)
Alcohol - infecties (HPV bij cervixca)
Zonnen - milieu
Overgewicht