Constitutioneel recht leereenheid 1
De staat: een organisatievorm, waarin over de bevolking binnen een bepaald territoir macht in
de zin van soevereine, hoogste macht wordt uitgeoefend. Kenmerken staat:
- Er is een organisatie
- Die gezag uitoefent
- Over een groep mensen
- Op een bepaald grondgebied
+ Soevereiniteit het recht om macht uit te oefenen over alle andere mensen en groepen op
een bepaald grondgebied. De soevereiniteit dient zowel binnen het grondgebied (intern) als
daarbuiten (extern) te worden erkend.
Constitutie en Grondwet:
Het recht met betrekking tot de organisatie en werkingssfeer van de gezagsfunctie vormt de
constitutie in materiële zin. Constitutie in materiële zin: het geheel van rechtsnormen, van
geschreven en ongeschreven fundamentele rechtsregels en rechtsbeginselen die:
- Juridische grondslag vormen van een als staat georganiseerd politiek verband en van het
door of vanwege dat verband uitgeoefende gezag
- Voorschriften bevatten met betrekking tot de organisatie en het functioneren van dat
verband, het instellen van zijn organen, hun bevoegdheden en onderlinge verhoudingen
- De rechtsbetrekkingen regelen tussen de organen van het staatsverband en de subjecten van
het door dit verband uitgeoefende gezag (de burgers)
- Voorschriften bevatten betreffende de verhouding tussen het van dit verband uitgaande
gezag en het gezag dat wordt uitgeoefend door andere (statelijke) verbanden.
Constitutie in formele zin:
- Een schriftelijk en documentair karakter: de grondwet is als zodanig aanwijsbaar en
identificeerbaar schriftelijk document is. Voorbeeld: Nederlandse Grondwet
- De wetsvorm; een grondwet heeft het verbindende, verplichtende karakter dat inherent is
aan de wetsvorm. Aangezien de Nederlandse Grondwet een besluit is van regering en
Staten-Generaal gezamenlijk heeft de Grondwet de vorm van een wet (art. 81 Gw)
- De bijzondere wijze van totstandkoming en herziening: hierdoor kan een grondwet zich
onderscheiden van gewone wetten. De Nederlandse Grondwet onderscheidt zich van andere
nationale regelgeving door de bijzondere procedure van totstandkoming (art. 137 – 142 Gw)
- Een hogere rechtskracht ten opzichte van andere nationale rechtsnormen: in de
regelhiërarchie neemt de Grondwet ook een hogere rangorde in dan de overige nationale
rechtsnormen.
Samenvattend: een wet die door een staat als grondwet wordt gepresenteerd en die zich
door haar benaming, haar wijze van totstandkoming en herziening en haar hogere
rechtskracht van andere wetten van die staat onderscheidt.
Een grondwet is te onderscheiden aan de volgende kenmerken:
- Instelling van de organen en de toekenning van bevoegdheden aan die organen
- Grondrechten
De staat: een organisatievorm, waarin over de bevolking binnen een bepaald territoir macht in
de zin van soevereine, hoogste macht wordt uitgeoefend. Kenmerken staat:
- Er is een organisatie
- Die gezag uitoefent
- Over een groep mensen
- Op een bepaald grondgebied
+ Soevereiniteit het recht om macht uit te oefenen over alle andere mensen en groepen op
een bepaald grondgebied. De soevereiniteit dient zowel binnen het grondgebied (intern) als
daarbuiten (extern) te worden erkend.
Constitutie en Grondwet:
Het recht met betrekking tot de organisatie en werkingssfeer van de gezagsfunctie vormt de
constitutie in materiële zin. Constitutie in materiële zin: het geheel van rechtsnormen, van
geschreven en ongeschreven fundamentele rechtsregels en rechtsbeginselen die:
- Juridische grondslag vormen van een als staat georganiseerd politiek verband en van het
door of vanwege dat verband uitgeoefende gezag
- Voorschriften bevatten met betrekking tot de organisatie en het functioneren van dat
verband, het instellen van zijn organen, hun bevoegdheden en onderlinge verhoudingen
- De rechtsbetrekkingen regelen tussen de organen van het staatsverband en de subjecten van
het door dit verband uitgeoefende gezag (de burgers)
- Voorschriften bevatten betreffende de verhouding tussen het van dit verband uitgaande
gezag en het gezag dat wordt uitgeoefend door andere (statelijke) verbanden.
Constitutie in formele zin:
- Een schriftelijk en documentair karakter: de grondwet is als zodanig aanwijsbaar en
identificeerbaar schriftelijk document is. Voorbeeld: Nederlandse Grondwet
- De wetsvorm; een grondwet heeft het verbindende, verplichtende karakter dat inherent is
aan de wetsvorm. Aangezien de Nederlandse Grondwet een besluit is van regering en
Staten-Generaal gezamenlijk heeft de Grondwet de vorm van een wet (art. 81 Gw)
- De bijzondere wijze van totstandkoming en herziening: hierdoor kan een grondwet zich
onderscheiden van gewone wetten. De Nederlandse Grondwet onderscheidt zich van andere
nationale regelgeving door de bijzondere procedure van totstandkoming (art. 137 – 142 Gw)
- Een hogere rechtskracht ten opzichte van andere nationale rechtsnormen: in de
regelhiërarchie neemt de Grondwet ook een hogere rangorde in dan de overige nationale
rechtsnormen.
Samenvattend: een wet die door een staat als grondwet wordt gepresenteerd en die zich
door haar benaming, haar wijze van totstandkoming en herziening en haar hogere
rechtskracht van andere wetten van die staat onderscheidt.
Een grondwet is te onderscheiden aan de volgende kenmerken:
- Instelling van de organen en de toekenning van bevoegdheden aan die organen
- Grondrechten
