CULTURELE DIVERSITEIT IN DE KLAS
7. Intercultureel onderwijs in de praktijk
7.1 Inleiding
Een belangrijk aspect van de maatschappelijke realiteit is culturele diversiteit en het onderwijs moet
daar aandacht aan schenken zodat alle leerlingen in die cultureel diverse maatschappij kunnen
functioneren en zich kunnen ontplooien, zonder daarbij de ontplooiingskansen van anderen in de
weg te staan.
Goed onderwijs is onderwijs dat beantwoordt aan de multiculturele werkelijkheid:
1. De school en leraren stemmen af op de beginsituatie van alle individuele leerlingen, en niet op
die van de gemiddelde leerling. De gemiddelde leerling bestaat niet.
2. Aan alle leerlingen worden gelijke kansen geboden, rekening houdend met de factoren die
onderwijsachterstand veroorzaken. Factoren die voortvloeien uit de individuele capaciteiten,
maar ook factoren die voortvloeien uit de sociale omgeving.
3. Het onderwijs baseert zich mede op waarden als rechtvaardigheid, eerlijkheid en
verdraagzaamheid tegenover de anderen.
4. Het onderwijs richt zich op het toekomstig functioneren van alle leerlingen in een multiculturele
samenleving.
7.2 Maar nu de praktijk
Er is geen eenvoudig recept te geven om aandacht te schenken aan culturele diversiteit, omdat de
verschillen tussen individuele scholen te groot is.
7.3 De leraren
Leraren beschikken over voldoende kennis van de Nederlandse multiculturele samenleving en
van de culturele achtergrond van de individuele leerlingen.
Leraren beschikken over voldoende kennis van fouten die mensen maken als het gaat om zuiver
omgaan met verschillen en overeenkomsten tussen (groepen) mensen in hun sociale omgeving.
De lesstof is voor alle leerlingen herkenbaar en de voorbeelden die hij gebruikt is er om de
lesstof voor alle leerlingen toegankelijk te maken. Nagaan of het stereotypen bevat, of het recht
doet aan het multiculturele karakter van de samenleving en of het inhouden bevat die het voor
alle leerlingen mogelijk maken zich met de beschreven situaties te identificeren.
De leraar is normsteller en -handhaver en moet effectief kunnen optreden als dat nodig is.
De leraar is op de hoogte van de taalsituatie, de gehanteerde opvoedingsstijl in het ouderlijk huis
en de verwachtingspatronen van ouders.
7.4 De school
De school heeft een goed inzicht in de samenstelling van de leerlingenpopulatie.
De school is in staat goed te communiceren met de ouders van alle leerlingen.
De school is voldoende toegerust om onderwijsachterstanden tijdig te signaleren en te
compenseren door middel van een goed leerlingvolgsysteem en door middel van middelen en
organisatorisch vermogen.
Binnen de muren van de school heerst er een sociaal klimaat waarin blijkt dat er geen plaats is
voor discriminatie. De school is een veilige omgeving.
7.5 De inrichting van het klaslokaal
De klas kan zich op allerlei manieren verbonden voelen door middel van posters e.d. zodat zij zich
daarmee kunnen identificeren en een wij-gevoel ontwikkelen.
7. Intercultureel onderwijs in de praktijk
7.1 Inleiding
Een belangrijk aspect van de maatschappelijke realiteit is culturele diversiteit en het onderwijs moet
daar aandacht aan schenken zodat alle leerlingen in die cultureel diverse maatschappij kunnen
functioneren en zich kunnen ontplooien, zonder daarbij de ontplooiingskansen van anderen in de
weg te staan.
Goed onderwijs is onderwijs dat beantwoordt aan de multiculturele werkelijkheid:
1. De school en leraren stemmen af op de beginsituatie van alle individuele leerlingen, en niet op
die van de gemiddelde leerling. De gemiddelde leerling bestaat niet.
2. Aan alle leerlingen worden gelijke kansen geboden, rekening houdend met de factoren die
onderwijsachterstand veroorzaken. Factoren die voortvloeien uit de individuele capaciteiten,
maar ook factoren die voortvloeien uit de sociale omgeving.
3. Het onderwijs baseert zich mede op waarden als rechtvaardigheid, eerlijkheid en
verdraagzaamheid tegenover de anderen.
4. Het onderwijs richt zich op het toekomstig functioneren van alle leerlingen in een multiculturele
samenleving.
7.2 Maar nu de praktijk
Er is geen eenvoudig recept te geven om aandacht te schenken aan culturele diversiteit, omdat de
verschillen tussen individuele scholen te groot is.
7.3 De leraren
Leraren beschikken over voldoende kennis van de Nederlandse multiculturele samenleving en
van de culturele achtergrond van de individuele leerlingen.
Leraren beschikken over voldoende kennis van fouten die mensen maken als het gaat om zuiver
omgaan met verschillen en overeenkomsten tussen (groepen) mensen in hun sociale omgeving.
De lesstof is voor alle leerlingen herkenbaar en de voorbeelden die hij gebruikt is er om de
lesstof voor alle leerlingen toegankelijk te maken. Nagaan of het stereotypen bevat, of het recht
doet aan het multiculturele karakter van de samenleving en of het inhouden bevat die het voor
alle leerlingen mogelijk maken zich met de beschreven situaties te identificeren.
De leraar is normsteller en -handhaver en moet effectief kunnen optreden als dat nodig is.
De leraar is op de hoogte van de taalsituatie, de gehanteerde opvoedingsstijl in het ouderlijk huis
en de verwachtingspatronen van ouders.
7.4 De school
De school heeft een goed inzicht in de samenstelling van de leerlingenpopulatie.
De school is in staat goed te communiceren met de ouders van alle leerlingen.
De school is voldoende toegerust om onderwijsachterstanden tijdig te signaleren en te
compenseren door middel van een goed leerlingvolgsysteem en door middel van middelen en
organisatorisch vermogen.
Binnen de muren van de school heerst er een sociaal klimaat waarin blijkt dat er geen plaats is
voor discriminatie. De school is een veilige omgeving.
7.5 De inrichting van het klaslokaal
De klas kan zich op allerlei manieren verbonden voelen door middel van posters e.d. zodat zij zich
daarmee kunnen identificeren en een wij-gevoel ontwikkelen.
