Blok 1.7. Working Man.
Probleem 7: Overworked.
Wat is het JDC- model?
Wat is een burn-out, wat zijn de oorzaken en gevolgen, en hoe lang duur het?
Wat is stres, wat zijn de oorzaken en gevolgen en wat gebeurt er bij te weinig stres?
1.1 Wat is stres?
Stress komt van het Latijnse woord stringere: strak staan. Eerst betekende stres vooral dat
externe krachten te veel druk uitoefenen op een individu, waardoor er spanning ontstaat. Een
tweede concept keek vooral naar stres als een individu zijn reactie op een verstoring.
- Stressors: fysieke of psychologische eisen waarop een individu reageert.
- Strains: reactie of respons op stressoren.
Cannon deed onderzoek naar fight-or-flight reacties van mensen en dieren, en merkte dat
mensen ziek kunnen worden van stres. Wanneer mensen in een stresssituatie zaten, bijv. te
weinig zuurstof, zijn er lichamelijk veranderingen waar te nemen, zoals een verhoogde
hartslag. Cannon beschreef deze mensen als ‘being under stres’.
Selye definieerde stres als een niet specifiek respons van het menselijk lichaam op elke
eis die er aan een individu gesteld wordt. Hij maakte een onderscheid tussen goede stress
(eustress) en verkeerde stres (distress). Ook was Selye de eerste onderzoeker die stres
gerelateerde ziekten probeerde uit te leggen. Seyle observeerde dat de responsen reeks die
mensen doorlopen bij ziekten of trauma, meestal hetzelfde is. Hij noemde die responsen reeks
de general adaptation syndrome (GAS), die bestaat uit de volgende fasen:
1. Alarm reaction: individuen hebben een verminderde weerstand die wordt gevolgd
door een tegenschok waarbij de afweermechanismen van het individu actief worden.
Het lichaam laat stres hormonen vrij zoals dopamine en adrenaline.
2. Resistance: een fase van maximale aanpassing en, hopelijk, een succesvolle terugkeer
naar equilibrium voor het individu. Het individu pakt de bron van stress aan, maar
terwijl hij dat doet, is de weerstand tegen andere stressoren wel verminderd. Als stres
blijft aanhouden, of wanneer het afweermechanisme niet werkt, komt de individu in
een derde fase terecht.
3. Exhaustion: aanpasmechanismen storten in. Men is niet meer bestand tegen de stres
en consequenties hiervan zijn bijv. een burn-out, andere ziekten of zelfs de dood.
Nieuwere theorieën over stres benadrukken vooral de interactie tussen een persoon en zijn
omgeving. Stres is het gevolg van een misfit tussen een persoon en zijn omgeving of situatie.
Het is dan logisch dat één situatie de ene persoon doet opleven, en de ander onder de situatie
leid. Cummings en Cooper leggen het stres proces zo uit:
Mensen proberen meestal hun gedachten, emoties en relaties in een stabiele toestand te
houden. Elk element van een persoon zijn emotionele en fysieke toestand, heeft een
stabiliteitsgebied, waarin die persoon zich comfortabel voelt. Als een kracht een van
deze elementen uit dat stabiliteitsgebied brengt, moet een persoon acties inzetten die
het oncomfortabele gevoel weghalen en balans herstellen. De acties en het gedrag dat
1
Probleem 7: Overworked.
Wat is het JDC- model?
Wat is een burn-out, wat zijn de oorzaken en gevolgen, en hoe lang duur het?
Wat is stres, wat zijn de oorzaken en gevolgen en wat gebeurt er bij te weinig stres?
1.1 Wat is stres?
Stress komt van het Latijnse woord stringere: strak staan. Eerst betekende stres vooral dat
externe krachten te veel druk uitoefenen op een individu, waardoor er spanning ontstaat. Een
tweede concept keek vooral naar stres als een individu zijn reactie op een verstoring.
- Stressors: fysieke of psychologische eisen waarop een individu reageert.
- Strains: reactie of respons op stressoren.
Cannon deed onderzoek naar fight-or-flight reacties van mensen en dieren, en merkte dat
mensen ziek kunnen worden van stres. Wanneer mensen in een stresssituatie zaten, bijv. te
weinig zuurstof, zijn er lichamelijk veranderingen waar te nemen, zoals een verhoogde
hartslag. Cannon beschreef deze mensen als ‘being under stres’.
Selye definieerde stres als een niet specifiek respons van het menselijk lichaam op elke
eis die er aan een individu gesteld wordt. Hij maakte een onderscheid tussen goede stress
(eustress) en verkeerde stres (distress). Ook was Selye de eerste onderzoeker die stres
gerelateerde ziekten probeerde uit te leggen. Seyle observeerde dat de responsen reeks die
mensen doorlopen bij ziekten of trauma, meestal hetzelfde is. Hij noemde die responsen reeks
de general adaptation syndrome (GAS), die bestaat uit de volgende fasen:
1. Alarm reaction: individuen hebben een verminderde weerstand die wordt gevolgd
door een tegenschok waarbij de afweermechanismen van het individu actief worden.
Het lichaam laat stres hormonen vrij zoals dopamine en adrenaline.
2. Resistance: een fase van maximale aanpassing en, hopelijk, een succesvolle terugkeer
naar equilibrium voor het individu. Het individu pakt de bron van stress aan, maar
terwijl hij dat doet, is de weerstand tegen andere stressoren wel verminderd. Als stres
blijft aanhouden, of wanneer het afweermechanisme niet werkt, komt de individu in
een derde fase terecht.
3. Exhaustion: aanpasmechanismen storten in. Men is niet meer bestand tegen de stres
en consequenties hiervan zijn bijv. een burn-out, andere ziekten of zelfs de dood.
Nieuwere theorieën over stres benadrukken vooral de interactie tussen een persoon en zijn
omgeving. Stres is het gevolg van een misfit tussen een persoon en zijn omgeving of situatie.
Het is dan logisch dat één situatie de ene persoon doet opleven, en de ander onder de situatie
leid. Cummings en Cooper leggen het stres proces zo uit:
Mensen proberen meestal hun gedachten, emoties en relaties in een stabiele toestand te
houden. Elk element van een persoon zijn emotionele en fysieke toestand, heeft een
stabiliteitsgebied, waarin die persoon zich comfortabel voelt. Als een kracht een van
deze elementen uit dat stabiliteitsgebied brengt, moet een persoon acties inzetten die
het oncomfortabele gevoel weghalen en balans herstellen. De acties en het gedrag dat
1
