GESCHIEDENIS SAMENVATTINGEN H7
KENMERKENDE ASPECTEN
Het streven van vorsten naar absolute macht
De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en cultureel opzicht
van de Nederlandse Republiek
De wetenschappelijke revolutie
BEGRIPPEN
absolutisme
burgerlijke cultuur
droit divin
empirisme
hofcultuur
mechanistisch wereldbeeld
mercantilisme
natuurrecht
rationalisme
tolerantie
wetenschappelijke revolutie
, 7.1 ABSOLUTISME
in de middel eeuwen ontstonden allerlei overlegorganen die het beleid van de koning konden
dwarsbomen. Zoals de staten generaal waarin 3 standen werden vertegenwoordigd: adel,
geestelijkheid en stedelijke burgerij.
Absolutisme is een regeringsvorm waarin de koning alle macht heeft en zelf boven de wet staat. Het
gebeurde in heel Europa maar was het meest geslaagd in Frankrijk.
Dit begon begin 17e eeuw toen Franse koningen er klaar mee om alles te overleggen. Ze wilde meer
macht en een centraal gezag. Van 1614 tot 1789 riepen ze in Frankrijk geen vergaderingen van de
Staten generaal meer bijeen.
De macht werd vergroot door:
door ambtenarenapparaat uit te breiden
door belasting rechtstreeks te heffen, zonder tussen komst van de adel
door nieuwe wetten te maken
doormiddel van censuur, zodat kritiek leveren lastig werd
Na de dood van Mazarin kreeg de Lodewijk XIV (1661) de volledige macht en legde hij in alle overige
overlegorganen ook steeds vaker zijn wil op.
Bij het absolutisme zijn 4 terreinen te onderscheiden:
Politiek: de koning nam alle beslissingen en accepteerde geen tegenspraak
Militair: Lodewijk de XIV besteedde veel aandacht aan de opbouw van een permanent
leger van beroepssoldaten. Deze kregen goede training en uitrusting. Ze werden goed
betaald en de rangen werden eerlijk verdeeld. Hierdoor was het een betrouwbaar
instrument en werd de macht van de adel ingeperkt.
Economisch: het mercantilisme is de economische kant van het absolutisme en moest
zorgen dat er genoeg geld was voor Lodewijks buitenlandse avonturen, het leger en de
luxe van zijn leven. De export werd bevorderd en de import te beperken.
Religieus: iedereen moest hetzelfde geloof aanhangen (Katholiek). Toch waren er ook
protestanten (hugenoten) die door het Edict van Nantes een beetje geloofsvrijheid
kregen. In 1685 verklaarde hij dit edict ongeldig en ging hij over tot vervolgingen van
anders gelovige.
Lodewijk rechtvaardige zijn macht door het droit divin. De koning was de plaatsvervanger van God
op aarde en was daarom niemand verantwoording schuldig.
Machtsverdeling in andere staten
Rusland: ontwikkelde zich tot een absolute monarchie in de 17 e eeuw. Van 1613 tot 1917 was de
macht in handen van de Romanovs. De tsaren beperkte de macht van adel en geestelijkheid en
schaften lokaal zelfbestuur af. Ook trokken ze de militaire en administratieve taken naar zich toe. De
orthodoxe kerk van in handen van de staat en het leger was goed georganiseerd.
Pruisen: ook sprake van absolutisme. Vorst Frederik Willem moderniseerde het leger en zorgde voor
een goed ambtenarenapparaat. Religious opzicht waren ze anders dan Frankrijk en Rusland, het land
had wegens economische overwegingen een zekere mate van geloofsvrijheid.
KENMERKENDE ASPECTEN
Het streven van vorsten naar absolute macht
De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en cultureel opzicht
van de Nederlandse Republiek
De wetenschappelijke revolutie
BEGRIPPEN
absolutisme
burgerlijke cultuur
droit divin
empirisme
hofcultuur
mechanistisch wereldbeeld
mercantilisme
natuurrecht
rationalisme
tolerantie
wetenschappelijke revolutie
, 7.1 ABSOLUTISME
in de middel eeuwen ontstonden allerlei overlegorganen die het beleid van de koning konden
dwarsbomen. Zoals de staten generaal waarin 3 standen werden vertegenwoordigd: adel,
geestelijkheid en stedelijke burgerij.
Absolutisme is een regeringsvorm waarin de koning alle macht heeft en zelf boven de wet staat. Het
gebeurde in heel Europa maar was het meest geslaagd in Frankrijk.
Dit begon begin 17e eeuw toen Franse koningen er klaar mee om alles te overleggen. Ze wilde meer
macht en een centraal gezag. Van 1614 tot 1789 riepen ze in Frankrijk geen vergaderingen van de
Staten generaal meer bijeen.
De macht werd vergroot door:
door ambtenarenapparaat uit te breiden
door belasting rechtstreeks te heffen, zonder tussen komst van de adel
door nieuwe wetten te maken
doormiddel van censuur, zodat kritiek leveren lastig werd
Na de dood van Mazarin kreeg de Lodewijk XIV (1661) de volledige macht en legde hij in alle overige
overlegorganen ook steeds vaker zijn wil op.
Bij het absolutisme zijn 4 terreinen te onderscheiden:
Politiek: de koning nam alle beslissingen en accepteerde geen tegenspraak
Militair: Lodewijk de XIV besteedde veel aandacht aan de opbouw van een permanent
leger van beroepssoldaten. Deze kregen goede training en uitrusting. Ze werden goed
betaald en de rangen werden eerlijk verdeeld. Hierdoor was het een betrouwbaar
instrument en werd de macht van de adel ingeperkt.
Economisch: het mercantilisme is de economische kant van het absolutisme en moest
zorgen dat er genoeg geld was voor Lodewijks buitenlandse avonturen, het leger en de
luxe van zijn leven. De export werd bevorderd en de import te beperken.
Religieus: iedereen moest hetzelfde geloof aanhangen (Katholiek). Toch waren er ook
protestanten (hugenoten) die door het Edict van Nantes een beetje geloofsvrijheid
kregen. In 1685 verklaarde hij dit edict ongeldig en ging hij over tot vervolgingen van
anders gelovige.
Lodewijk rechtvaardige zijn macht door het droit divin. De koning was de plaatsvervanger van God
op aarde en was daarom niemand verantwoording schuldig.
Machtsverdeling in andere staten
Rusland: ontwikkelde zich tot een absolute monarchie in de 17 e eeuw. Van 1613 tot 1917 was de
macht in handen van de Romanovs. De tsaren beperkte de macht van adel en geestelijkheid en
schaften lokaal zelfbestuur af. Ook trokken ze de militaire en administratieve taken naar zich toe. De
orthodoxe kerk van in handen van de staat en het leger was goed georganiseerd.
Pruisen: ook sprake van absolutisme. Vorst Frederik Willem moderniseerde het leger en zorgde voor
een goed ambtenarenapparaat. Religious opzicht waren ze anders dan Frankrijk en Rusland, het land
had wegens economische overwegingen een zekere mate van geloofsvrijheid.
