GESCHIEDENIS SAMENVATTING H9
KENMERKENDE ASPECTEN
De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een industriële
samenleving
De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme,
confessionalisme en feminisme
BEGRIPPEN
Arbeidsklasse
cultuurstelsel
direct bestuur
economisch liberalisme
indirect bestuur
industrialisatie
industriële revolutie
industriële samenleving
middenklasse
modern imperialisme
modern kapitalisme
nationalisme
romantiek
, 9.1 DE INDUSTRIËLE REVOLUTIE
In de tweede helft van de 18e eeuw begon de Engelse economie vors te groeien. De kleinschalige
handmatige productie in de agrarisch-urbane samenleving, veranderde in een gemechaniseerde
massaproductie van de industriële revolutie.
Oorzaken groei Engelse economie:
Opbrengsten van landbouw stegen enorm: door het toepassen van wetenschappelijke
kennis, nieuwe gewassen en betere landbouwwerktuigen
door meer voedsel en betere ziekte bestrijding groeide de bevolking: hierdoor steeg de
vraag naar voedsel en goedkope kleding
de koloniën in Azië en Amerika produceerde steeds meer goedkope grondstoffen: dit gaf
een impuls aan ondernemers met name de textielnijverheid
winsten uit landbouw en handel werden gebruikt om de textiel productie te verbeteren. Apparaten
zoals het waterframe van Arkwright werden ontwikkeld. Deze waren te duur en groot waren voor de
huisnijverheid dus kwamen er speciale fabrieken. Grote aantallen producten van constante kwaliteit
konden gemaakt worden en de huisnijverheid verdween.
De machines op waterkracht werden al snel vervangen door de stoommachines. Het principe van
stoomkracht was al langer bekend bij de Grieken, maar pas in 1782 wist James Watt de
stoommachine goed te verbeteren zodat ze ingezet konden worden in fabrieken.
Gevolgen rest van de economie:
allerlei bedrijfstakken gingen stoommachines gebruiken, zorgde voor groei van mijnbouw en
ijzerindustrie
in gebieden met steenkool en ijzererts ontwikkelden zich enorme fabriekssteden met
honderdduizenden inwoners
kanalen en spoorwegen werden aangelegd om grondstoffen en eindproducten te vervoeren.
Sociale gevolgen:
maatschappelijke indeling veranderde: de fabriekseigenaren en industriële werden erg rijk
en trokken politieke macht naar zich toe. Klassieke elite (adel, militairen en rijke kooplieden)
waren hier niet blij mee
Er vormde een arbeidersklasse: door het wegvallen van de huisnijverheid trokken
plattelandsbewoners naar de steden voor werk en vormde een nieuwe sociale groep. Deze
arbeidsklasse woonde klein, dicht op elkaar en hadden nauwelijks sanitair. De mannen,
vrouwen en kinderen maakten lange werkdagen. Arbeidersbestaan ontsnappen was lastig.
Versterking middenklasse: fabrieken boden ook werk aan opgeleide burgers (boekhouders,
ingenieurs) en in de steden was er behoefte aan onderwijzers, ambtenaren en winkeliers.
De opkomst van de industriële samenleving zorgde ervoor dat de staat zich intensiever met de
samenleving ging bemoeien:
Zo begonnen overheden zelf scholen te stichten, vooral voor de middenklasse.
Ze gingen zich inzetten voor de leefbaarheid van steden voor de volksgezondheid:
watervoorziening, aanleg riolering, afvalverwerking, wegaanleg, openbaarvervoer en energie
De ontwikkeling van de industrie en alle gevolgen ervan waren zo ingrijpend dat er wordt gesproken
van een industriële revolutie
KENMERKENDE ASPECTEN
De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een industriële
samenleving
De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme,
confessionalisme en feminisme
BEGRIPPEN
Arbeidsklasse
cultuurstelsel
direct bestuur
economisch liberalisme
indirect bestuur
industrialisatie
industriële revolutie
industriële samenleving
middenklasse
modern imperialisme
modern kapitalisme
nationalisme
romantiek
, 9.1 DE INDUSTRIËLE REVOLUTIE
In de tweede helft van de 18e eeuw begon de Engelse economie vors te groeien. De kleinschalige
handmatige productie in de agrarisch-urbane samenleving, veranderde in een gemechaniseerde
massaproductie van de industriële revolutie.
Oorzaken groei Engelse economie:
Opbrengsten van landbouw stegen enorm: door het toepassen van wetenschappelijke
kennis, nieuwe gewassen en betere landbouwwerktuigen
door meer voedsel en betere ziekte bestrijding groeide de bevolking: hierdoor steeg de
vraag naar voedsel en goedkope kleding
de koloniën in Azië en Amerika produceerde steeds meer goedkope grondstoffen: dit gaf
een impuls aan ondernemers met name de textielnijverheid
winsten uit landbouw en handel werden gebruikt om de textiel productie te verbeteren. Apparaten
zoals het waterframe van Arkwright werden ontwikkeld. Deze waren te duur en groot waren voor de
huisnijverheid dus kwamen er speciale fabrieken. Grote aantallen producten van constante kwaliteit
konden gemaakt worden en de huisnijverheid verdween.
De machines op waterkracht werden al snel vervangen door de stoommachines. Het principe van
stoomkracht was al langer bekend bij de Grieken, maar pas in 1782 wist James Watt de
stoommachine goed te verbeteren zodat ze ingezet konden worden in fabrieken.
Gevolgen rest van de economie:
allerlei bedrijfstakken gingen stoommachines gebruiken, zorgde voor groei van mijnbouw en
ijzerindustrie
in gebieden met steenkool en ijzererts ontwikkelden zich enorme fabriekssteden met
honderdduizenden inwoners
kanalen en spoorwegen werden aangelegd om grondstoffen en eindproducten te vervoeren.
Sociale gevolgen:
maatschappelijke indeling veranderde: de fabriekseigenaren en industriële werden erg rijk
en trokken politieke macht naar zich toe. Klassieke elite (adel, militairen en rijke kooplieden)
waren hier niet blij mee
Er vormde een arbeidersklasse: door het wegvallen van de huisnijverheid trokken
plattelandsbewoners naar de steden voor werk en vormde een nieuwe sociale groep. Deze
arbeidsklasse woonde klein, dicht op elkaar en hadden nauwelijks sanitair. De mannen,
vrouwen en kinderen maakten lange werkdagen. Arbeidersbestaan ontsnappen was lastig.
Versterking middenklasse: fabrieken boden ook werk aan opgeleide burgers (boekhouders,
ingenieurs) en in de steden was er behoefte aan onderwijzers, ambtenaren en winkeliers.
De opkomst van de industriële samenleving zorgde ervoor dat de staat zich intensiever met de
samenleving ging bemoeien:
Zo begonnen overheden zelf scholen te stichten, vooral voor de middenklasse.
Ze gingen zich inzetten voor de leefbaarheid van steden voor de volksgezondheid:
watervoorziening, aanleg riolering, afvalverwerking, wegaanleg, openbaarvervoer en energie
De ontwikkeling van de industrie en alle gevolgen ervan waren zo ingrijpend dat er wordt gesproken
van een industriële revolutie
