H1. WERELDBEELD SAMENVATTINGEN
§1. Patronen: verschillen in welvaart
Het wereldsysteem is in 3 groepen te verdelen:
- centrum (meer dan 32.000 bbp/hoofd)
- semi-periferie (4000-32.000 bbp/hoofd)
- periferie (minder dan 4000 bbp/hoofd)
Welvaartsverschillen tussen landen kun je op meerdere manieren meten:
Bruto binnenlands product per inwoner (bbp/hoofd): de waarde van alle goederen en
diensten door binnen en buitenlandse personen en berdrijven in 1 jaar in een land
geproduceerd wordt, gedeeld door het aantal inwoners.
De samenstelling van de beroepsbevolking; primair (landbouw), secundair (industrie) en
tertiair (diensten)
De VN-ontwikkelingsindex of welzijnsindex: een index van 0 – 1. Hierbij wordt er naast het
inkomen ook gelet op levensverwachting, analfabetisme, toegang tot drinkwater, onderwijs,
gezondheidzorg ect.
Nadelen aan bbp/hoofd:
De verschillen in koopkracht worden niet meegenomen
De inkomsten uit de informele sector, ruilhandel en zelfvoorziening tellen niet mee, terwijl in
arme landen de informele sector veel groter is dan de formele.
Het is een gemiddelde, afwijkingen ten opzichte van het gemiddelde kunnen erg groot zijn.
Het laat geen regionale verschillen zien. Oplossing is wel het bruto regionaal product per
hoofd.
Sociale verschillen zijn ongewenste en grote verschillen tussen groepen mensen.
, §2. Patronen: bevolkingsspreiding en cultuurgebieden
Bevolkingsdichtheid: het aantal mensen per vierkante kilometer
De wereldburgers zijn zeer onregelmatig over de wereld verdeeld. De bevolkingsspreiding is de
manier waarop de bevolking verspreid is over een bepaald gebied. Dat is een momentopname.
Verklaring boor de bevolkingsspreiding:
De natuurlijke mogelijkheden: een gunstig klimaat, vruchtbare bodems en toegang tot water
zorgt vaak voor dichtbevolktheid. Ook moet een gebied niet te bergachtig zijn voor de
agrarische samenleving.
De ligging: gebieden die gunstig liggen ten opzichte van economische kerngebieden of daar
goed mee zijn verbonden, zijn dichter bevolkt dan ontoegankelijke streken.
Het koloniale verleden: in de koloniale periode zijn er bevolkingsconcentraties ontstaan
langs de op Europa gericht Atlantische kust.
Bij cultuur wordt er vooral gekeken naar de manier waarop mensen een gebied hebben ingericht.
Maar vooral taal en godsdienst zijn de twee belangrijkste cultuurelementen voor het indelen van
indelen van de wereld in cultuur gebieden.
Diffusie is de verspreiding vanuit een kerngebied van cultuurelementen. Meestal is er daarbij sprake
van acculturatie (cultuurvermenging).
Cultuurvermenging vooral door:
Kolonialisme
Toerisme
Moderne communicatie
Migratie
§1. Patronen: verschillen in welvaart
Het wereldsysteem is in 3 groepen te verdelen:
- centrum (meer dan 32.000 bbp/hoofd)
- semi-periferie (4000-32.000 bbp/hoofd)
- periferie (minder dan 4000 bbp/hoofd)
Welvaartsverschillen tussen landen kun je op meerdere manieren meten:
Bruto binnenlands product per inwoner (bbp/hoofd): de waarde van alle goederen en
diensten door binnen en buitenlandse personen en berdrijven in 1 jaar in een land
geproduceerd wordt, gedeeld door het aantal inwoners.
De samenstelling van de beroepsbevolking; primair (landbouw), secundair (industrie) en
tertiair (diensten)
De VN-ontwikkelingsindex of welzijnsindex: een index van 0 – 1. Hierbij wordt er naast het
inkomen ook gelet op levensverwachting, analfabetisme, toegang tot drinkwater, onderwijs,
gezondheidzorg ect.
Nadelen aan bbp/hoofd:
De verschillen in koopkracht worden niet meegenomen
De inkomsten uit de informele sector, ruilhandel en zelfvoorziening tellen niet mee, terwijl in
arme landen de informele sector veel groter is dan de formele.
Het is een gemiddelde, afwijkingen ten opzichte van het gemiddelde kunnen erg groot zijn.
Het laat geen regionale verschillen zien. Oplossing is wel het bruto regionaal product per
hoofd.
Sociale verschillen zijn ongewenste en grote verschillen tussen groepen mensen.
, §2. Patronen: bevolkingsspreiding en cultuurgebieden
Bevolkingsdichtheid: het aantal mensen per vierkante kilometer
De wereldburgers zijn zeer onregelmatig over de wereld verdeeld. De bevolkingsspreiding is de
manier waarop de bevolking verspreid is over een bepaald gebied. Dat is een momentopname.
Verklaring boor de bevolkingsspreiding:
De natuurlijke mogelijkheden: een gunstig klimaat, vruchtbare bodems en toegang tot water
zorgt vaak voor dichtbevolktheid. Ook moet een gebied niet te bergachtig zijn voor de
agrarische samenleving.
De ligging: gebieden die gunstig liggen ten opzichte van economische kerngebieden of daar
goed mee zijn verbonden, zijn dichter bevolkt dan ontoegankelijke streken.
Het koloniale verleden: in de koloniale periode zijn er bevolkingsconcentraties ontstaan
langs de op Europa gericht Atlantische kust.
Bij cultuur wordt er vooral gekeken naar de manier waarop mensen een gebied hebben ingericht.
Maar vooral taal en godsdienst zijn de twee belangrijkste cultuurelementen voor het indelen van
indelen van de wereld in cultuur gebieden.
Diffusie is de verspreiding vanuit een kerngebied van cultuurelementen. Meestal is er daarbij sprake
van acculturatie (cultuurvermenging).
Cultuurvermenging vooral door:
Kolonialisme
Toerisme
Moderne communicatie
Migratie
