Kwaliteitsonderzoek mondverzorging
Naam: Alex Visser
Klas: VPO4A
Werkbegeleider: Jurgen van Lottum & Marga Themme
Praktijkopleider: Anja Geerts
BPV-docent: Henriëtte Wortelboer
SLB-docent: Thérèse Lucassen
,Inhoudsopgave
Inleiding Pagina 1 & 2
Hoofdstuk 1: theoretische onderbouwing Pagina 3-7
1.1 Missie en visie van Treant zorggroep. Pagina 3
1.2 Kwaliteitswet zorginstellingen. Pagina 3
1.3 Het belang van mondzorg en veelvoorkomende mondaandoeningen. Pagina 3-4
1.4 Gevolgen van een slecht gebit. Pagina 4
1.5 Verband tussen mondzorg en hart- en vaatziekten. Pagina 4
1.6 Risicofactoren en risicogroepen bij niet adequate mondverzorging. Pagina 5
1.7 Landelijke richtlijnen mondverzorging. Pagina 5
1.8 Beleid en protocol mondverzorging Treant Zorggroep. Pagina 5-6
1.9 Taken van de zorgcoördinator en aandachtsvelder mondverzorging. Pagina 6
1.10 Verwerking van het onderwerp mondzorg in het zorg leef plan. Pagina 6
1.11 Het poetsen van een kunstgebit met zeep. Pagina 6
1.12 Werkwijze omtrent mondzorg. Pagina 7
1.13 Instrument om mondgezondheid bij ouderen te meten. Pagina 7
Hoofdstuk 2: Praktijkonderzoek Pagina 8-21
2.1 Uitvoering van de enquête Pagina 8
2.2 Enquête uitslag Pagina 9-20
2.3 Conclusies Pagina 21
Hoofdstuk 3: Conclusie, aanbeveling en onderbouwing vanuit de literatuur Pagina 22-23
3.1 Conclusies en aanbevelingen Pagina 22-23
Slotwoord Pagina 24
Literatuurlijst Pagina 25
Bijlagen Pagina I-IV
Bijlage 1: Blanco enquête Pagina I-II
Bijlage 2: OHAT (meetinstrument voor mondverzorging) Pagina III
Bijlage 3: Protocol mondzorg Treant Pagina IV - VIII
Bijlage 4: Mondzorgkaarten Pagina IX - XI
,Inleiding
Voor u, ligt het kwaliteitsonderzoek over mondverzorging. Dit kwaliteitsonderzoek is uitgevoerd binnen Treant
Zorggroep, locatie het Ellertsveld. Mijn naam is Alex Visser en ik zit in het 4e en daarmee laatste leerjaar van de
mbo-verpleegkundige opleiding aan het Drenthe College. Mijn laatste stageperiode, loop ik op team 4 binnen het
Ellertsveld. Ter afsluiting van mijn opleiding schrijf ik een onderzoeksverslag. Dit onderzoek vervangt de
theoretische opdrachten van 3.3. Echter moet ik nog wel de beroepsindicatoren in de praktijk aan kunnen tonen.
Het onderzoeksverslag gaat over de kwaliteit van mondzorg. Het Ellertsveld is een woon-zorg centrum waar
verschillende doelgroepen wonen: mensen met een somatische aandoening, een psychogeriatrische aandoening
en daarnaast biedt het Ellertsveld ook zorg aan mensen die kortdurend worden opgenomen (bijvoorbeeld na
operatie of ziekte, of wegvallen mantelzorg).
Motivatie van het onderwerp
Ik heb voor dit onderwerp gekozen omdat de mondverzorging een handeling is die in de ouderen zorg veel voor
komt. Daarnaast is het, door verschillende redenen erg belangrijk dat dit goed gebeurt. Uit landelijk onderzoek blijkt
dat mondzorg ver onder de maat ligt binnen woonzorgcentra. Na een aantal observaties binnen het team viel het
mij op dat de mondverzorging afweek van wat zowel het protocol als wat de landelijke richtlijnen zeggen. Zo vond
ik ’s morgens niet gepoetste gebitten, vond ik gebitten weggezet in water, zie ik dat kunstgebitten nog met
tandpasta gepoetst worden, wordt er bij bedlegerige zorgvragers geen mondzorg uitgevoerd en staat
mondverzorging ook niet bij iedere (zorgafhankelijke) zorgvrager in het zorg leef plan verwerkt.
Voor het onderzoek maak ik gebruik van een geformuleerde vraag en doelstelling. Daarnaast heb ik een aantal
deelvragen opgesteld. Aan de hand hiervan wil ik duidelijkheid krijgen in wat ik ga onderzoeken en wat ik
uiteindelijk wil bereiken.
Vraag- en doelstelling
o Vraagstelling:
o In hoeverre zijn de zorgverleners van het Ellertsveld team 4 bekend met het protocol mondverzorging en
hoe wordt dit toegepast?
o Deelvragen:
o Wat zegt de literatuur over mondzorg?
o In hoeverre worden de landelijke richtlijnen uitgevoerd en zijn deze verwerkt in het protocol van Treant?
o Doelstelling:
o Na het onderzoek kennen mijn collega’s het belang van goede mondverzorging en de juiste manier van de
uitvoering hiervan. Daarnaast heb ik in april 2017 duidelijk of de landelijke richtlijnen omtrent mondzorg ook
in het protocol van de instelling zijn opgenomen. Tijdens mijn presentatie geef ik tips om de mondzorg
binnen de instelling te verbeteren
Opbouw van het onderzoek
Dit verslag is opgebouwd in verschillende hoofdstukken. Samen vormen ze het gehele onderzoek. In hoofdstuk 1
heb ik mijn theoretisch onderzoek beschreven. In dit hoofdstuk zijn de belangrijkste punten beschreven die voor
mijn onderzoek relevant zijn. In hoofdstuk 2 heb ik mijn praktijkonderzoek uitgewerkt, waarbij ik gebruik maak van
een enquête. Deze enquête heb ik laten invullen door al het personeel van team 4. Dus: helpende, verzorgenden-
IG en verpleegkundigen. Door de enquêtes wil ik inzicht krijgen hoe het protocol mondverzorging wordt toegepast
en of het verzorgend personeel de gevolgen van niet adequate mondverzorging kent. Door de enquêtes kan ik
conclusies trekken, kan ik mijn vraag en deelvragen beantwoorden en daarna kan ik aanbevelingen doen om de
mondverzorging te verbeteren
1|Kwaliteitsonderzoek mondverzorging Alex Visser
, Literatuurverwijzing
De onderbouwde theorie is beargumenteerd vanuit de verpleegkundige beroepsuitoefening. Na mijn slotwoord
vindt u de literatuurlijst. In deze literatuurlijst staat duidelijk vermeld hoe ik de theorie voor mijn onderzoek heb
gebruikt. Bij elke theoretische onderbouwing heb ik tussen haakjes de bron erbij vermeld, zodat u deze terug kan
vinden in de literatuurlijst. Mogelijk is, dat dezelfde bron voor meerdere onderbouwingen gebruikt is. Dit staat dan
ook verwezen in de literatuurlijst.
2|Kwaliteitsonderzoek mondverzorging Alex Visser
Naam: Alex Visser
Klas: VPO4A
Werkbegeleider: Jurgen van Lottum & Marga Themme
Praktijkopleider: Anja Geerts
BPV-docent: Henriëtte Wortelboer
SLB-docent: Thérèse Lucassen
,Inhoudsopgave
Inleiding Pagina 1 & 2
Hoofdstuk 1: theoretische onderbouwing Pagina 3-7
1.1 Missie en visie van Treant zorggroep. Pagina 3
1.2 Kwaliteitswet zorginstellingen. Pagina 3
1.3 Het belang van mondzorg en veelvoorkomende mondaandoeningen. Pagina 3-4
1.4 Gevolgen van een slecht gebit. Pagina 4
1.5 Verband tussen mondzorg en hart- en vaatziekten. Pagina 4
1.6 Risicofactoren en risicogroepen bij niet adequate mondverzorging. Pagina 5
1.7 Landelijke richtlijnen mondverzorging. Pagina 5
1.8 Beleid en protocol mondverzorging Treant Zorggroep. Pagina 5-6
1.9 Taken van de zorgcoördinator en aandachtsvelder mondverzorging. Pagina 6
1.10 Verwerking van het onderwerp mondzorg in het zorg leef plan. Pagina 6
1.11 Het poetsen van een kunstgebit met zeep. Pagina 6
1.12 Werkwijze omtrent mondzorg. Pagina 7
1.13 Instrument om mondgezondheid bij ouderen te meten. Pagina 7
Hoofdstuk 2: Praktijkonderzoek Pagina 8-21
2.1 Uitvoering van de enquête Pagina 8
2.2 Enquête uitslag Pagina 9-20
2.3 Conclusies Pagina 21
Hoofdstuk 3: Conclusie, aanbeveling en onderbouwing vanuit de literatuur Pagina 22-23
3.1 Conclusies en aanbevelingen Pagina 22-23
Slotwoord Pagina 24
Literatuurlijst Pagina 25
Bijlagen Pagina I-IV
Bijlage 1: Blanco enquête Pagina I-II
Bijlage 2: OHAT (meetinstrument voor mondverzorging) Pagina III
Bijlage 3: Protocol mondzorg Treant Pagina IV - VIII
Bijlage 4: Mondzorgkaarten Pagina IX - XI
,Inleiding
Voor u, ligt het kwaliteitsonderzoek over mondverzorging. Dit kwaliteitsonderzoek is uitgevoerd binnen Treant
Zorggroep, locatie het Ellertsveld. Mijn naam is Alex Visser en ik zit in het 4e en daarmee laatste leerjaar van de
mbo-verpleegkundige opleiding aan het Drenthe College. Mijn laatste stageperiode, loop ik op team 4 binnen het
Ellertsveld. Ter afsluiting van mijn opleiding schrijf ik een onderzoeksverslag. Dit onderzoek vervangt de
theoretische opdrachten van 3.3. Echter moet ik nog wel de beroepsindicatoren in de praktijk aan kunnen tonen.
Het onderzoeksverslag gaat over de kwaliteit van mondzorg. Het Ellertsveld is een woon-zorg centrum waar
verschillende doelgroepen wonen: mensen met een somatische aandoening, een psychogeriatrische aandoening
en daarnaast biedt het Ellertsveld ook zorg aan mensen die kortdurend worden opgenomen (bijvoorbeeld na
operatie of ziekte, of wegvallen mantelzorg).
Motivatie van het onderwerp
Ik heb voor dit onderwerp gekozen omdat de mondverzorging een handeling is die in de ouderen zorg veel voor
komt. Daarnaast is het, door verschillende redenen erg belangrijk dat dit goed gebeurt. Uit landelijk onderzoek blijkt
dat mondzorg ver onder de maat ligt binnen woonzorgcentra. Na een aantal observaties binnen het team viel het
mij op dat de mondverzorging afweek van wat zowel het protocol als wat de landelijke richtlijnen zeggen. Zo vond
ik ’s morgens niet gepoetste gebitten, vond ik gebitten weggezet in water, zie ik dat kunstgebitten nog met
tandpasta gepoetst worden, wordt er bij bedlegerige zorgvragers geen mondzorg uitgevoerd en staat
mondverzorging ook niet bij iedere (zorgafhankelijke) zorgvrager in het zorg leef plan verwerkt.
Voor het onderzoek maak ik gebruik van een geformuleerde vraag en doelstelling. Daarnaast heb ik een aantal
deelvragen opgesteld. Aan de hand hiervan wil ik duidelijkheid krijgen in wat ik ga onderzoeken en wat ik
uiteindelijk wil bereiken.
Vraag- en doelstelling
o Vraagstelling:
o In hoeverre zijn de zorgverleners van het Ellertsveld team 4 bekend met het protocol mondverzorging en
hoe wordt dit toegepast?
o Deelvragen:
o Wat zegt de literatuur over mondzorg?
o In hoeverre worden de landelijke richtlijnen uitgevoerd en zijn deze verwerkt in het protocol van Treant?
o Doelstelling:
o Na het onderzoek kennen mijn collega’s het belang van goede mondverzorging en de juiste manier van de
uitvoering hiervan. Daarnaast heb ik in april 2017 duidelijk of de landelijke richtlijnen omtrent mondzorg ook
in het protocol van de instelling zijn opgenomen. Tijdens mijn presentatie geef ik tips om de mondzorg
binnen de instelling te verbeteren
Opbouw van het onderzoek
Dit verslag is opgebouwd in verschillende hoofdstukken. Samen vormen ze het gehele onderzoek. In hoofdstuk 1
heb ik mijn theoretisch onderzoek beschreven. In dit hoofdstuk zijn de belangrijkste punten beschreven die voor
mijn onderzoek relevant zijn. In hoofdstuk 2 heb ik mijn praktijkonderzoek uitgewerkt, waarbij ik gebruik maak van
een enquête. Deze enquête heb ik laten invullen door al het personeel van team 4. Dus: helpende, verzorgenden-
IG en verpleegkundigen. Door de enquêtes wil ik inzicht krijgen hoe het protocol mondverzorging wordt toegepast
en of het verzorgend personeel de gevolgen van niet adequate mondverzorging kent. Door de enquêtes kan ik
conclusies trekken, kan ik mijn vraag en deelvragen beantwoorden en daarna kan ik aanbevelingen doen om de
mondverzorging te verbeteren
1|Kwaliteitsonderzoek mondverzorging Alex Visser
, Literatuurverwijzing
De onderbouwde theorie is beargumenteerd vanuit de verpleegkundige beroepsuitoefening. Na mijn slotwoord
vindt u de literatuurlijst. In deze literatuurlijst staat duidelijk vermeld hoe ik de theorie voor mijn onderzoek heb
gebruikt. Bij elke theoretische onderbouwing heb ik tussen haakjes de bron erbij vermeld, zodat u deze terug kan
vinden in de literatuurlijst. Mogelijk is, dat dezelfde bron voor meerdere onderbouwingen gebruikt is. Dit staat dan
ook verwezen in de literatuurlijst.
2|Kwaliteitsonderzoek mondverzorging Alex Visser
