Hoofdstuk 1: Leren
1.1 Wat is kennis, wat zijn vaardigheden
De opbrengst van leren bestaat uit kennis en vaardigheden. Bij leren is er sprake van de begrippen
data, informatie en kennis. Data zijn op de achtergrond beschikbare feiten waarvan je gebruik zou
kunnen maken. Informatie is de term voor gegevens die jij op dat moment nodig hebt. Met kennis
bedoelen we een samenhangend geheel van informatie dat jij je eigen hebt gemaakt, en dat je op elk
gewenst moment voor gebruik beschikbaar hebt.
Kennis
Kennis is een breed begrip. Kennis gaat over alles wat je gebruikt om te handelen en je staande te
houden in de wereld. Het begrip kennis heeft te maken met: waarnemen, interpreteren van
waarnemingen, weten, begrijpen van de samenhang van dingen, vaardigheden, emoties en de
controle erover, opvattingen, begrippen als identiteit en zingeving.
Vaardigheden
Bij het leren van vaardigheden gaat het om handelen, doen. toch is er bij vaardigheden ook altijd een
kenniselement aanwezig. Er zijn verschillende soorten vaardigheden: sociale vaardigheden
(kennismaken, samenwerken, conflicten oplossen), lichamelijke vaardigheden (klimmen, schaatsen,
zwemmen, tennissen, karate), gereedschap hanteren (schrijven, typen, schaven, boogschieten, viool
spelen), taalvaardigheden (spreken, luisteren, samenvatten, lezen). Vaardigheden hebben ook te
maken met kennis: je moet weten wat je moet doen (=procedurele kennis). Het weten dat nodig is
om een vaardigheid te leren, wordt oriëntatiebasis genoemd. Maar het lezen van een handleiding is
niet voldoende om een vaardigheid te leren. Je moet het ook doen, hierbij helpt het als je je er van
tevoren een beeld bij te vormen.
Vaardigheden leer je door te doen, daarom is voor- en nadoen hierbij een goede manier om het te
leren. De effectiviteit van het leren van vaardigheden wordt verhoogd als: er een model is waaraan je
een goede uitvoering kunt afzien (rolmodel), je feedback krijgt op wat je doet, je reflecteert op eigen
handelen, je herhaalt, oefent. Vaardigheden ontwikkelen zich tot routines (nadeel: een fout
aangeleerde routine is moeilijk te verbeteren).
Betekenisvolle en zinvolle kennis
Betekenisvolle kennis = kennis is pas echt kennis als je er betekenis aan kunt geven, als jij het zelf van
belang vindt om te weten. Kennis is betekenisvol als: je het kunt gebruiken voor je dagelijks leven,
het past bij eerder verworven kennis en daarmee verbonden kan worden, de kennis samen met
andere kennis een samenhangend geheel vormt, de kennis waardevol voor je is, de kennis je
emotioneel raakt.
Kennis is zinvol vanuit het perspectief van de leraar, de curriculum ontwikkelaar enz. Kennis en
vaardigheden zijn zinvol als: zij waardevol zijn in de maatschappij, zij van belang zijn voor de
uitoefening van een beroep, het sleutels zijn voor sociaal-maatschappelijk functioneren.
1.1 Wat is kennis, wat zijn vaardigheden
De opbrengst van leren bestaat uit kennis en vaardigheden. Bij leren is er sprake van de begrippen
data, informatie en kennis. Data zijn op de achtergrond beschikbare feiten waarvan je gebruik zou
kunnen maken. Informatie is de term voor gegevens die jij op dat moment nodig hebt. Met kennis
bedoelen we een samenhangend geheel van informatie dat jij je eigen hebt gemaakt, en dat je op elk
gewenst moment voor gebruik beschikbaar hebt.
Kennis
Kennis is een breed begrip. Kennis gaat over alles wat je gebruikt om te handelen en je staande te
houden in de wereld. Het begrip kennis heeft te maken met: waarnemen, interpreteren van
waarnemingen, weten, begrijpen van de samenhang van dingen, vaardigheden, emoties en de
controle erover, opvattingen, begrippen als identiteit en zingeving.
Vaardigheden
Bij het leren van vaardigheden gaat het om handelen, doen. toch is er bij vaardigheden ook altijd een
kenniselement aanwezig. Er zijn verschillende soorten vaardigheden: sociale vaardigheden
(kennismaken, samenwerken, conflicten oplossen), lichamelijke vaardigheden (klimmen, schaatsen,
zwemmen, tennissen, karate), gereedschap hanteren (schrijven, typen, schaven, boogschieten, viool
spelen), taalvaardigheden (spreken, luisteren, samenvatten, lezen). Vaardigheden hebben ook te
maken met kennis: je moet weten wat je moet doen (=procedurele kennis). Het weten dat nodig is
om een vaardigheid te leren, wordt oriëntatiebasis genoemd. Maar het lezen van een handleiding is
niet voldoende om een vaardigheid te leren. Je moet het ook doen, hierbij helpt het als je je er van
tevoren een beeld bij te vormen.
Vaardigheden leer je door te doen, daarom is voor- en nadoen hierbij een goede manier om het te
leren. De effectiviteit van het leren van vaardigheden wordt verhoogd als: er een model is waaraan je
een goede uitvoering kunt afzien (rolmodel), je feedback krijgt op wat je doet, je reflecteert op eigen
handelen, je herhaalt, oefent. Vaardigheden ontwikkelen zich tot routines (nadeel: een fout
aangeleerde routine is moeilijk te verbeteren).
Betekenisvolle en zinvolle kennis
Betekenisvolle kennis = kennis is pas echt kennis als je er betekenis aan kunt geven, als jij het zelf van
belang vindt om te weten. Kennis is betekenisvol als: je het kunt gebruiken voor je dagelijks leven,
het past bij eerder verworven kennis en daarmee verbonden kan worden, de kennis samen met
andere kennis een samenhangend geheel vormt, de kennis waardevol voor je is, de kennis je
emotioneel raakt.
Kennis is zinvol vanuit het perspectief van de leraar, de curriculum ontwikkelaar enz. Kennis en
vaardigheden zijn zinvol als: zij waardevol zijn in de maatschappij, zij van belang zijn voor de
uitoefening van een beroep, het sleutels zijn voor sociaal-maatschappelijk functioneren.
