Samenvatting fysiologie 1.3
3.2 Bloed en zijn bestanddelen
55% van totale bloedvolume is bloedplasma. 45% bloedcellen:
- Rode bloedcellen: erytrocyten
- Witte bloedcellen: leukocyten
- Bloedplaatjes: trombocyten
Het percentage bloedcellen noemt men het hematocriet. Gewoonlijk is dit ongeveer 45 (45%
bloedcellen, 55% bloedplasma). Bij ziekte of inspanning is het hematocriet verhoogd.
3.2.1 Bloedplasma
Voor een groot deel water dat als oplosmiddel fungeert voor o.a. glucose, vetzuren, eiwitten, zouten
en hormonen. Dit water heeft ook een grote mogelijkheid tot warmteopslag en –transport.
Eiwitten in het bloed
Vervullen belangrijke functies in de verversing van het milieu interieur. Doordat ze zo groot zijn
kunnen ze de bloedvaten niet uit.
Plasma-eiwitten variëren sterk van grootte en in functie. Worden gevormd in de lever, met
uitzondering van bepaalde eiwitten die in de lymfeknopen worden gevormd. Ze oefenen een vocht-
aantrekkende kracht op het milieu interieur uit: colloïd-osmotische druk. De verplaatsing van vocht
vanuit de omgeving van de cellen in de richting van de bloedvaten wordt osmose genoemd. Dit is
een passief transportproces.
Constant houden van de zuurgraad
Tweede functie van plasma-eiwitten: de buffering. Ze dienen als buffer tegen verzuring door vrije H+-
ionen en OH—groepen te binden en zo een nagenoeg constante zuurgraad in het interstitium te
handhaven.
3.2.2 Rode bloedcellen
Platte, schijfvormige cellen die lijken op een donut. De celwand van de rode bloedcel verschilt per
individu en bepaalt welke bloedgroep iemand heeft.
Bevatten hemoglobine (Hb). Hierdoor is er een betere zuurstofbindend en zuurstoftransport, maar
ook een veel groter vermogen om kooldioxide te binden en te transporteren.
Volwassen rode bloedcel bevat geen kern en geen mitochondria. Daardoor beperkte levensduur.
Vorming in het rode beenmerg. Vorming wordt gereguleerd door het hormoon erytropoëtine (EPO).
De cellen die erytropoëtine produceren zitten vooral in de nieren. Afgenomen zuurstofaanbod in de
nieren stimuleert de productie van het erytropoëtine. Testosteron stimuleert ook de aanmaak van
erytropoëtine. Daarom is de hemoglobineconcentratie bij mannen hoger dan bij vrouwen.
3.2.3 Witte bloedcellen
Meerdere soorten en maten. Algemene functie: afweer tegen bacteriën en andere, lichaamsvreemde
cellen en stoffen. Bloedbaan is vooral transportroute, afweerfunctie wordt vooral in het interstitium
vervuld.
Ze kunnen cellen en stoffen inactiveren door zich aan deze cellen of stoffen te binden, of ze in hun
cellichaam op te nemen en vervolgens te vernietigen. Dit laatste proces heet fagocytose. Sommige
3.2 Bloed en zijn bestanddelen
55% van totale bloedvolume is bloedplasma. 45% bloedcellen:
- Rode bloedcellen: erytrocyten
- Witte bloedcellen: leukocyten
- Bloedplaatjes: trombocyten
Het percentage bloedcellen noemt men het hematocriet. Gewoonlijk is dit ongeveer 45 (45%
bloedcellen, 55% bloedplasma). Bij ziekte of inspanning is het hematocriet verhoogd.
3.2.1 Bloedplasma
Voor een groot deel water dat als oplosmiddel fungeert voor o.a. glucose, vetzuren, eiwitten, zouten
en hormonen. Dit water heeft ook een grote mogelijkheid tot warmteopslag en –transport.
Eiwitten in het bloed
Vervullen belangrijke functies in de verversing van het milieu interieur. Doordat ze zo groot zijn
kunnen ze de bloedvaten niet uit.
Plasma-eiwitten variëren sterk van grootte en in functie. Worden gevormd in de lever, met
uitzondering van bepaalde eiwitten die in de lymfeknopen worden gevormd. Ze oefenen een vocht-
aantrekkende kracht op het milieu interieur uit: colloïd-osmotische druk. De verplaatsing van vocht
vanuit de omgeving van de cellen in de richting van de bloedvaten wordt osmose genoemd. Dit is
een passief transportproces.
Constant houden van de zuurgraad
Tweede functie van plasma-eiwitten: de buffering. Ze dienen als buffer tegen verzuring door vrije H+-
ionen en OH—groepen te binden en zo een nagenoeg constante zuurgraad in het interstitium te
handhaven.
3.2.2 Rode bloedcellen
Platte, schijfvormige cellen die lijken op een donut. De celwand van de rode bloedcel verschilt per
individu en bepaalt welke bloedgroep iemand heeft.
Bevatten hemoglobine (Hb). Hierdoor is er een betere zuurstofbindend en zuurstoftransport, maar
ook een veel groter vermogen om kooldioxide te binden en te transporteren.
Volwassen rode bloedcel bevat geen kern en geen mitochondria. Daardoor beperkte levensduur.
Vorming in het rode beenmerg. Vorming wordt gereguleerd door het hormoon erytropoëtine (EPO).
De cellen die erytropoëtine produceren zitten vooral in de nieren. Afgenomen zuurstofaanbod in de
nieren stimuleert de productie van het erytropoëtine. Testosteron stimuleert ook de aanmaak van
erytropoëtine. Daarom is de hemoglobineconcentratie bij mannen hoger dan bij vrouwen.
3.2.3 Witte bloedcellen
Meerdere soorten en maten. Algemene functie: afweer tegen bacteriën en andere, lichaamsvreemde
cellen en stoffen. Bloedbaan is vooral transportroute, afweerfunctie wordt vooral in het interstitium
vervuld.
Ze kunnen cellen en stoffen inactiveren door zich aan deze cellen of stoffen te binden, of ze in hun
cellichaam op te nemen en vervolgens te vernietigen. Dit laatste proces heet fagocytose. Sommige
