Seminar A1 Steden Consumptie en Identiteit
Stedelijke
Historie &
Erfgoed
‘Beleving van het verleden’
Christian Janssen (3843319) en Bregje de Rijk (3661857)
10-10-2012
Afbeelding 1: Hongaars parlementsgebouw, Boedapest
Bron: eigen foto
, ‘Beleving van het verleden’
Inleiding:
Het proces van economische en culturele globalisering in de 21 ste eeuw zet
steden ertoe zich op een unieke manier te faciliteren. Globalisering zorgt
namelijk voor een toenemende homogenisering van stedelijke activiteiten, zoals
winkelen, uitgaan en eten. Door het steeds meer gelijkwaardige aanbod van
steden moet de consument steeds meer aangetrokken worden door de ervaring
die een stad biedt in plaats van de locatie van een stad. De publieke ruimte krijgt
op deze manier een belangrijke rol in stedelijke ontwikkelingsplannen. Om
bedrijven, consumenten en toeristen aan te trekken wordt de stad aantrekkelijk
gemaakt als vestigingsplaats. Voor uniciteit wordt er gezocht naar een stedelijke
identiteit, die vaak gebaseerd is op het verleden. Cultureel erfgoed draagt bij aan
het creëren van een unieke stedelijke identiteit. De bebouwde omgeving creëert
een speciale sfeer en zorgt voor dát unieke uiterlijk waardoor een specifieke stad
aantrekkelijk is. De aantrekkingskracht van de stad wordt van groot belang
gezien in de mondiale concurrentiestrijd in het aantrekken van kapitaal
(Spierings, 2006).
Naast de kracht van cultureel erfgoed om een economisch gunstige
omgeving te creëren heeft erfgoed ook politieke en sociale doeleinden. Cultureel
erfgoed kan bijvoorbeeld door de staat gebruikt worden voor het versterken van
de natie. Monumenten roepen dan bijvoorbeeld een samenhorigheidsgevoel op
door de gezamenlijke historie die zij benadrukken. De bebouwde omgeving en
dus erfgoed, geeft een betekenis aan plaatsen en zorgt ervoor dat mensen zich
persoonlijk verbonden voelen tot die plek en zich hiermee kunnen identificeren.
Maar voordat er gekeken wordt naar wie de beheerders zijn van erfgoed is het
van belang te bepalen wat erfgoed is.
Er kan onderscheid gemaakt worden tussen natuurerfgoed en
cultuurerfgoed. Het kan daarbij gaan om monumenten, natuurgebieden,
gebouwen en landschappen die als bijzonder of belangrijk beschouwd worden
door bepaalde mensen en daardoor behouden zouden moeten blijven. Wij richten
ons hier tot de stad en daarom gaat het wanneer verwezen wordt naar erfgoed
vooral om het beschermen en behouden van historisch en culturele gebouwen en
monumenten tegen de verwoestingen van weer, vervuiling, ontwikkeling en zelfs
voor het gebruik door publiek (Navrud & Ready, 2002).
Het beschermen en behouden van erfgoed roept veel vragen op. Niet
alleen over wat tot erfgoed gerekend kan worden maar ook over wie er
verantwoordelijk voor is en wie er belangen bij heeft. Moet erfgoed bijvoorbeeld
betaald worden door zij die er gebruik van maken en mag daarmee de functie
van het erfgoed veranderd worden. Mag een oud treinstation of landhuis
bijvoorbeeld getransformeerd worden tot kantoorfunctie? Een belangrijk gegeven
van erfgoed is namelijk dat zij veel geld kost om te behouden en onderhouden.
Erfgoed kent vaak een lange historie en heeft oorlog, weer en wind overleeft, wat
achteruitgang en verval van het pand of object tot gevolg heeft.
Zoals eerder vermeld is erfgoed meestal deel van de publieke ruimte wat
zou betekenen dat het stedelijke bewind zelf verantwoordelijk is voor het
onderhoud van erfgoed. Maar de hoge kosten en grote diversiteit aan
belanghebbende zorgt ervoor dat misschien ook andere partijen en actoren
verantwoordelijk moeten worden gehouden voor behoud van erfgoed. Dit is een
discutabel punt. Voor een museum is het bijvoorbeeld eenvoudig om iemand die
niet betaald buiten te houden, maar voor een uitstapje in het historische deel van
2
Stedelijke
Historie &
Erfgoed
‘Beleving van het verleden’
Christian Janssen (3843319) en Bregje de Rijk (3661857)
10-10-2012
Afbeelding 1: Hongaars parlementsgebouw, Boedapest
Bron: eigen foto
, ‘Beleving van het verleden’
Inleiding:
Het proces van economische en culturele globalisering in de 21 ste eeuw zet
steden ertoe zich op een unieke manier te faciliteren. Globalisering zorgt
namelijk voor een toenemende homogenisering van stedelijke activiteiten, zoals
winkelen, uitgaan en eten. Door het steeds meer gelijkwaardige aanbod van
steden moet de consument steeds meer aangetrokken worden door de ervaring
die een stad biedt in plaats van de locatie van een stad. De publieke ruimte krijgt
op deze manier een belangrijke rol in stedelijke ontwikkelingsplannen. Om
bedrijven, consumenten en toeristen aan te trekken wordt de stad aantrekkelijk
gemaakt als vestigingsplaats. Voor uniciteit wordt er gezocht naar een stedelijke
identiteit, die vaak gebaseerd is op het verleden. Cultureel erfgoed draagt bij aan
het creëren van een unieke stedelijke identiteit. De bebouwde omgeving creëert
een speciale sfeer en zorgt voor dát unieke uiterlijk waardoor een specifieke stad
aantrekkelijk is. De aantrekkingskracht van de stad wordt van groot belang
gezien in de mondiale concurrentiestrijd in het aantrekken van kapitaal
(Spierings, 2006).
Naast de kracht van cultureel erfgoed om een economisch gunstige
omgeving te creëren heeft erfgoed ook politieke en sociale doeleinden. Cultureel
erfgoed kan bijvoorbeeld door de staat gebruikt worden voor het versterken van
de natie. Monumenten roepen dan bijvoorbeeld een samenhorigheidsgevoel op
door de gezamenlijke historie die zij benadrukken. De bebouwde omgeving en
dus erfgoed, geeft een betekenis aan plaatsen en zorgt ervoor dat mensen zich
persoonlijk verbonden voelen tot die plek en zich hiermee kunnen identificeren.
Maar voordat er gekeken wordt naar wie de beheerders zijn van erfgoed is het
van belang te bepalen wat erfgoed is.
Er kan onderscheid gemaakt worden tussen natuurerfgoed en
cultuurerfgoed. Het kan daarbij gaan om monumenten, natuurgebieden,
gebouwen en landschappen die als bijzonder of belangrijk beschouwd worden
door bepaalde mensen en daardoor behouden zouden moeten blijven. Wij richten
ons hier tot de stad en daarom gaat het wanneer verwezen wordt naar erfgoed
vooral om het beschermen en behouden van historisch en culturele gebouwen en
monumenten tegen de verwoestingen van weer, vervuiling, ontwikkeling en zelfs
voor het gebruik door publiek (Navrud & Ready, 2002).
Het beschermen en behouden van erfgoed roept veel vragen op. Niet
alleen over wat tot erfgoed gerekend kan worden maar ook over wie er
verantwoordelijk voor is en wie er belangen bij heeft. Moet erfgoed bijvoorbeeld
betaald worden door zij die er gebruik van maken en mag daarmee de functie
van het erfgoed veranderd worden. Mag een oud treinstation of landhuis
bijvoorbeeld getransformeerd worden tot kantoorfunctie? Een belangrijk gegeven
van erfgoed is namelijk dat zij veel geld kost om te behouden en onderhouden.
Erfgoed kent vaak een lange historie en heeft oorlog, weer en wind overleeft, wat
achteruitgang en verval van het pand of object tot gevolg heeft.
Zoals eerder vermeld is erfgoed meestal deel van de publieke ruimte wat
zou betekenen dat het stedelijke bewind zelf verantwoordelijk is voor het
onderhoud van erfgoed. Maar de hoge kosten en grote diversiteit aan
belanghebbende zorgt ervoor dat misschien ook andere partijen en actoren
verantwoordelijk moeten worden gehouden voor behoud van erfgoed. Dit is een
discutabel punt. Voor een museum is het bijvoorbeeld eenvoudig om iemand die
niet betaald buiten te houden, maar voor een uitstapje in het historische deel van
2
