Aandoeningen BLOK Rood
- Neonaat = pasgeborene: < 28 dgn
- Zuigeling: < 12 mnd
- Peuter-kleuter: 1-4 jaar
Gynaecologie
Aandoening Oorzaak Symptomen Diagnostiek Behandeling Prognose
Subfertiliteit -Leeftijd vd OFO Hunault < 30% Hunault
vrouw Man -Laparoscopie: model
-35% Matige Semenanalyse afwijkend HSG
zaadafwijkingen (herhaal na 3 Hunault >30%
-21% mnd!) -Expectatief
Cyclusstoornis Vrouw -HSG met
-14% -Gynaecologisch contrast op
Tubapathologie onderzoek oliebasis
-5% Cervixfactor -CAT
-25% -HSG: CAT + -Cyclusstoornis:
Onverklaard -Diagnostisch ovulatie-inductie
laparoscopie: -Tuba-
hoge titers patohologie: IVF
-Echo: myoom, -Milde mannelijke
poliep, cyste factor: IUI
-Endocrino-logisch -Ernstige
onderzoek (indien mannelijke
onregelmatige factor: ICSI
cyclus):
progesteron
-Ovariële reserve:
FSH, AMH, AFC
-Urine ovulatie
test
-BTC
AO
-SIS echo: poliep
-Hysterscopie:
myoom, adhesie
Ovarieel Hyper Gonadotrofines -Oedeem: -Vocht
Stimulatie → ↑ follikels → ascites, long
Syndroom oestrogeen↑ → -Intravasale
(OHSS) dilatatie vaten uitdroging:
trombose
Pre Menstrueel -Abnormale Veel 1. OAC + evt. dro-
Syndroom respons op klachten spirenon-
(PMS) hormoon voor houdend
fluctuaties menstruatie 2. SSRI:
-Wisselende -Lijdens- kinderwens
interactie van druk 3. GnRH-analoog
biopsychosociale -In > 2 4. Overweeg
factoren ovulatoire psychopathologie
cycli: 5. Operatie:
klachtenvrije indien 3 mnd
1
, dagen na klachtenvrij met
menstruatie GnRH-analoog
Ejaculatio Ejaculatie -IELT -SSRI
Praecox voor penis in -Start-stop
vagina zit oefening
Amenorroe
Aandoening Oorzaak Symptomen Diagnostiek Behandeling Prognose
Anatomisch
Syndroom van Uterus -Geen uterus
Mayer Rokitansky agenesie -Wel ovaria en
Küstner (MRK onderste deel
vagina: eindigt
“blind”
Hymen Blokkade -Cyclische
imperforatus, uitgang → buikpijn
transversal ophoping -Bolle buik
vaginaseptum, menstruatie in
cervix agenesie uterus
Genetisch
Syndroom van 45X → ovaria -Geen/ kleine -↓
Turner ontwikkeling↓ uterus Oestrogeen
(→ geen
ovulatie) →
oestrogeen↓
Syndroom van 46XY: geen -Wel uterus
Swyer swyer gen → -Geen testis
deletie SRY → -Geen ovaria
geen testis → -Geen borst-
Müller in stand ontwikkeling
→ uterus
Syndroom van 46XX → -Reukverlies -↓FSH & E2
Kallmann hypothalamus
niet goed
Hypogonadotroop ontwikkeld →
Hypogonadisme GnRH↓ →
FSH/LH↓ →
onvoldoende
stimulatie
ovaria
Androgeen 46XY → -Bilaterale -Lab: -Vrouwelijk
ongevoeligheids- androgeen hernia Testosteron hormoon
syndroom (AOS) receptor inguinalis: ↑ suppleren
functioneert testis -Pelottes
niet → -Oppervlakkige methode Frank
ontwikkeling vagina -Methode van
gangen van -Weinig Vecchietti
Wolff stoppen beharing -Neovagina
-Geen uterus -Baarmoeder-
transplantatie
Hormonaal
2
,Androgenitaal 46XX → bijnier -Uitwendig -Hielprik Cortico’s CAVE Salt-
syndroom (AGS) maakt teveel genitaal -Lab: hypo- waisting →
testosteron vermannelijkt: aldosternisme dehydratie,
Onset: 6-7 jaar synechiae hypo-
vulvae, cortisolisme
asymmetrische
uitmonding
plasbuis
-Wel ovarium,
uterus, vagina
Polycysteus Meer groei van Rotterdam -Trans- -Afvallen Lange termijn
Ovarium follikels in criteria vaginale -Progestativum -DM
Syndroom (PCOS) ovarium → -Oligo/ echo: ↑ of OAC 3-4x per -HT
oestrogeen↑ amenorroe follikels jaar -Hvz
5-10% → omgezet -PCO -FSH en E2 -Ethinyl- -Metabool
naar morfologie normaal, LH↑ estradiol + syndroom
androgenen ovaria cyproteron-
-Hyper- acetaat: CAVE
androgenisme: hirsutisme Endometrium-
acne, ca
hirsutisme
-Endocrien:
overgewicht
Primair ovariële 46XX→ -Ovaria niet
insufficiëntie gonadale goed
dysgenesie aangelegd
Hypogonado-troop Leptine↓
hypogonadisme:
anorexia
Hypogonado-troop Ischemie -Panhypo-
hypogonadisme: hypofyse → pituitarisme
Syndroom van bijnierschors
Sheehan niet goed
aangestuurd
-Fluxus
-Hypovolemie
Schildklier-
pathologie
Neoplasma: craniofaryngioom, prolactinoom, FSH producerende tumor
Craniofaryngioom Uit zakje van -Panhypo-
Rathke → pituïtarisme
drukt op
hypofyse
Hyper- Prolactinoom: -Galactorroe -Lab: -Prolactine- CAVE
prolactinemie prolactine↑ → -Hoofdpijn prolactine↑, remmers Hemianopsie
GnRH↓ → ↓ FSH en E2 (parodel)
LH↓ → geen -MRI -Operatie
LH-piek
Infectieus: bof, hypofysitis
Iatrogeen: CHT/RT, hypofyse chirurgie, buikchirurgie, syndroom van Angelman, medicatie (TCA, anti-
3
, epileptica, GnRH, IUD, cortico’s)
Menopauze ↓ inhibine B >1 jaar Leeftijd & -Informatie -Osteo-porose
→ FSH↑ Begin kliniek -Voeding & -Atheros-
1 miljoen per jaar -Opvliegers voldoende leefstijl clerose
-Nachtzweten Medicatie -Coronaire
-Slaapstoornis -Evt. Lab: FSH, -Lokale hartziekten
-Stemmings- TSH, HCG oestrogenen: -CVA
wisseling atrofieën
Later -FSH en LH↑ -HRT:
-Libido↓ oestrogenen
-Dyspareunie +/-
-Huidatrofie progestageen <
-Urine- 60 jaar
incontinentie Niet-
medicamenteu
s
-CGT
-SSRI
-Gabapentine
-Fyto
oestroge2nen
-Acupunctuur
Premature ↑ stimulatie Menopauze < -↓ E2 -Hormoon- Hvz,
Ovariële FSH → 40 jaar -Dexascan substitutie osteoporose
Insufficiëntie (POI) ovarium: -Opvliegers
weinig effect -Vaginale
→ AMH↓ droogheid
-65% -5% kans op
Idiopathisch zwangerschap
-20% Familiair
-10% Auto-As
-5%
Chromosoom-
afwijking
Menorragie (PALM) / metrorragie/ postmenopauzaal bloedverlies
Aandoening Oorzaak Symptomen Diagnostiek Behandeling Prognose
Poliep -In Postmenopauzaa -Trans- Altijd! -Maligne
endometrium l bloedverlies vaginale -Hystero- ontaarding
Post- echo scopische
menopauzaal -SIS echo: resectie
hyperdens -Afdraaien
Adenomyosis = Endometrium -Dysurie -Echo/MRI: Cyclus-
endometriose in -Dysgenesie 1 kant onderdrukking
interna myometrium→ -Dyspareunie dikker & -Oac
verklevingen witte -Hysterectomie:
spikkels VUE, LUE, AUE
(Leio)Myoom = -In Asymp -Trans- Medicamenteus -NOOIT
vleesboom myometrium -Hevig vaginale -Tranexamine- Maligne
-Groeit door ↑ menstrueel echo: zuur -Post-partum
Submucosaal oestrogeen bloedverlies hypodens -Ulipristal necrotisch
4
- Neonaat = pasgeborene: < 28 dgn
- Zuigeling: < 12 mnd
- Peuter-kleuter: 1-4 jaar
Gynaecologie
Aandoening Oorzaak Symptomen Diagnostiek Behandeling Prognose
Subfertiliteit -Leeftijd vd OFO Hunault < 30% Hunault
vrouw Man -Laparoscopie: model
-35% Matige Semenanalyse afwijkend HSG
zaadafwijkingen (herhaal na 3 Hunault >30%
-21% mnd!) -Expectatief
Cyclusstoornis Vrouw -HSG met
-14% -Gynaecologisch contrast op
Tubapathologie onderzoek oliebasis
-5% Cervixfactor -CAT
-25% -HSG: CAT + -Cyclusstoornis:
Onverklaard -Diagnostisch ovulatie-inductie
laparoscopie: -Tuba-
hoge titers patohologie: IVF
-Echo: myoom, -Milde mannelijke
poliep, cyste factor: IUI
-Endocrino-logisch -Ernstige
onderzoek (indien mannelijke
onregelmatige factor: ICSI
cyclus):
progesteron
-Ovariële reserve:
FSH, AMH, AFC
-Urine ovulatie
test
-BTC
AO
-SIS echo: poliep
-Hysterscopie:
myoom, adhesie
Ovarieel Hyper Gonadotrofines -Oedeem: -Vocht
Stimulatie → ↑ follikels → ascites, long
Syndroom oestrogeen↑ → -Intravasale
(OHSS) dilatatie vaten uitdroging:
trombose
Pre Menstrueel -Abnormale Veel 1. OAC + evt. dro-
Syndroom respons op klachten spirenon-
(PMS) hormoon voor houdend
fluctuaties menstruatie 2. SSRI:
-Wisselende -Lijdens- kinderwens
interactie van druk 3. GnRH-analoog
biopsychosociale -In > 2 4. Overweeg
factoren ovulatoire psychopathologie
cycli: 5. Operatie:
klachtenvrije indien 3 mnd
1
, dagen na klachtenvrij met
menstruatie GnRH-analoog
Ejaculatio Ejaculatie -IELT -SSRI
Praecox voor penis in -Start-stop
vagina zit oefening
Amenorroe
Aandoening Oorzaak Symptomen Diagnostiek Behandeling Prognose
Anatomisch
Syndroom van Uterus -Geen uterus
Mayer Rokitansky agenesie -Wel ovaria en
Küstner (MRK onderste deel
vagina: eindigt
“blind”
Hymen Blokkade -Cyclische
imperforatus, uitgang → buikpijn
transversal ophoping -Bolle buik
vaginaseptum, menstruatie in
cervix agenesie uterus
Genetisch
Syndroom van 45X → ovaria -Geen/ kleine -↓
Turner ontwikkeling↓ uterus Oestrogeen
(→ geen
ovulatie) →
oestrogeen↓
Syndroom van 46XY: geen -Wel uterus
Swyer swyer gen → -Geen testis
deletie SRY → -Geen ovaria
geen testis → -Geen borst-
Müller in stand ontwikkeling
→ uterus
Syndroom van 46XX → -Reukverlies -↓FSH & E2
Kallmann hypothalamus
niet goed
Hypogonadotroop ontwikkeld →
Hypogonadisme GnRH↓ →
FSH/LH↓ →
onvoldoende
stimulatie
ovaria
Androgeen 46XY → -Bilaterale -Lab: -Vrouwelijk
ongevoeligheids- androgeen hernia Testosteron hormoon
syndroom (AOS) receptor inguinalis: ↑ suppleren
functioneert testis -Pelottes
niet → -Oppervlakkige methode Frank
ontwikkeling vagina -Methode van
gangen van -Weinig Vecchietti
Wolff stoppen beharing -Neovagina
-Geen uterus -Baarmoeder-
transplantatie
Hormonaal
2
,Androgenitaal 46XX → bijnier -Uitwendig -Hielprik Cortico’s CAVE Salt-
syndroom (AGS) maakt teveel genitaal -Lab: hypo- waisting →
testosteron vermannelijkt: aldosternisme dehydratie,
Onset: 6-7 jaar synechiae hypo-
vulvae, cortisolisme
asymmetrische
uitmonding
plasbuis
-Wel ovarium,
uterus, vagina
Polycysteus Meer groei van Rotterdam -Trans- -Afvallen Lange termijn
Ovarium follikels in criteria vaginale -Progestativum -DM
Syndroom (PCOS) ovarium → -Oligo/ echo: ↑ of OAC 3-4x per -HT
oestrogeen↑ amenorroe follikels jaar -Hvz
5-10% → omgezet -PCO -FSH en E2 -Ethinyl- -Metabool
naar morfologie normaal, LH↑ estradiol + syndroom
androgenen ovaria cyproteron-
-Hyper- acetaat: CAVE
androgenisme: hirsutisme Endometrium-
acne, ca
hirsutisme
-Endocrien:
overgewicht
Primair ovariële 46XX→ -Ovaria niet
insufficiëntie gonadale goed
dysgenesie aangelegd
Hypogonado-troop Leptine↓
hypogonadisme:
anorexia
Hypogonado-troop Ischemie -Panhypo-
hypogonadisme: hypofyse → pituitarisme
Syndroom van bijnierschors
Sheehan niet goed
aangestuurd
-Fluxus
-Hypovolemie
Schildklier-
pathologie
Neoplasma: craniofaryngioom, prolactinoom, FSH producerende tumor
Craniofaryngioom Uit zakje van -Panhypo-
Rathke → pituïtarisme
drukt op
hypofyse
Hyper- Prolactinoom: -Galactorroe -Lab: -Prolactine- CAVE
prolactinemie prolactine↑ → -Hoofdpijn prolactine↑, remmers Hemianopsie
GnRH↓ → ↓ FSH en E2 (parodel)
LH↓ → geen -MRI -Operatie
LH-piek
Infectieus: bof, hypofysitis
Iatrogeen: CHT/RT, hypofyse chirurgie, buikchirurgie, syndroom van Angelman, medicatie (TCA, anti-
3
, epileptica, GnRH, IUD, cortico’s)
Menopauze ↓ inhibine B >1 jaar Leeftijd & -Informatie -Osteo-porose
→ FSH↑ Begin kliniek -Voeding & -Atheros-
1 miljoen per jaar -Opvliegers voldoende leefstijl clerose
-Nachtzweten Medicatie -Coronaire
-Slaapstoornis -Evt. Lab: FSH, -Lokale hartziekten
-Stemmings- TSH, HCG oestrogenen: -CVA
wisseling atrofieën
Later -FSH en LH↑ -HRT:
-Libido↓ oestrogenen
-Dyspareunie +/-
-Huidatrofie progestageen <
-Urine- 60 jaar
incontinentie Niet-
medicamenteu
s
-CGT
-SSRI
-Gabapentine
-Fyto
oestroge2nen
-Acupunctuur
Premature ↑ stimulatie Menopauze < -↓ E2 -Hormoon- Hvz,
Ovariële FSH → 40 jaar -Dexascan substitutie osteoporose
Insufficiëntie (POI) ovarium: -Opvliegers
weinig effect -Vaginale
→ AMH↓ droogheid
-65% -5% kans op
Idiopathisch zwangerschap
-20% Familiair
-10% Auto-As
-5%
Chromosoom-
afwijking
Menorragie (PALM) / metrorragie/ postmenopauzaal bloedverlies
Aandoening Oorzaak Symptomen Diagnostiek Behandeling Prognose
Poliep -In Postmenopauzaa -Trans- Altijd! -Maligne
endometrium l bloedverlies vaginale -Hystero- ontaarding
Post- echo scopische
menopauzaal -SIS echo: resectie
hyperdens -Afdraaien
Adenomyosis = Endometrium -Dysurie -Echo/MRI: Cyclus-
endometriose in -Dysgenesie 1 kant onderdrukking
interna myometrium→ -Dyspareunie dikker & -Oac
verklevingen witte -Hysterectomie:
spikkels VUE, LUE, AUE
(Leio)Myoom = -In Asymp -Trans- Medicamenteus -NOOIT
vleesboom myometrium -Hevig vaginale -Tranexamine- Maligne
-Groeit door ↑ menstrueel echo: zuur -Post-partum
Submucosaal oestrogeen bloedverlies hypodens -Ulipristal necrotisch
4
