Komma ³ ⁴
Na de punt is de komma (,) het leesteken dat we in teksten het meest nodig hebben.
Er zijn komma’s die moeten of per se niet mogen. Er zijn ook komma’s die je wel of niet kunt
plaatsen, maar die, wat je ook doet, niet per se fout zijn. Die laatste zijn subjectief; er zijn schrijvers
die veel komma’s plaatsen en schrijvers die weinig komma’s plaatsen.
Het gaat erom dat je de eerste categorie komma’s beheerst: de komma’s die moeten of per se niet
mogen. De subjectieve komma’s krijgen alleen de vage richtlijn mee 'als je een duidelijke rust in de
zin hoort, plaats dan een komma'.
1. We schrijven een komma tussen de leden van een opsomming.
Hierbij moet je de komma kunnen vervangen door het woordje 'en'.
Ik heb de volgende producten gekocht: tomatensap, aardappelen, belegen kaas en karnemelk.
In het voortgezet onderwijs krijg je les in vakken als scheikunde, economie, wiskunde, Frans, etc.
2. We schrijven een komma na een bijvoeglijke bijzin.
Een bijvoeglijke bijzin is een bijzin die hoort bij een zelfstandig naamwoord.
De voetballers, die in gedachten het kampioenschap al vierden, verloren op het laatste moment de
beslissende wedstrijd.
Er zijn twee soorten: uitbreidende bijvoeglijke bijzinnen en beperkende bijvoeglijke bijzinnen. Vóór
een uitbreidende bijvoeglijke bijzin schrijven we wél een komma, vóór een beperkende bijvoeglijke
bijzin niet. Een komma vóór een beperkende bijvoeglijke bijzin is een voorbeeld van een komma die
per se niet mag.
• De uitbreidende heeft als kenmerk dat hij extra informatie geeft over datgene waar het over
gaat. Het gaat in dat geval om informatie die gemist kan worden. Voorbeeld: De
supporters, die naar het nieuwe stadion waren gekomen, moedigden hun team
hartstochtelijk aan.
• De beperkende bijzin kan nooit weggelaten worden. Voorbeeld: Sinaasappels die nog niet
helemaal oranje zijn, kun je beter niet eten.
Na élke bijvoeglijke bijzin, of die nu uitbreidend of beperkend is, moet een komma. Of er vóór de
bijvoeglijke bijzin een komma moet, hangt af van het type: bij uitbreidende wel, bij beperkende niet.
3. We schrijven een komma voor en/of achter een aangesproken persoon.
Na de punt is de komma (,) het leesteken dat we in teksten het meest nodig hebben.
Er zijn komma’s die moeten of per se niet mogen. Er zijn ook komma’s die je wel of niet kunt
plaatsen, maar die, wat je ook doet, niet per se fout zijn. Die laatste zijn subjectief; er zijn schrijvers
die veel komma’s plaatsen en schrijvers die weinig komma’s plaatsen.
Het gaat erom dat je de eerste categorie komma’s beheerst: de komma’s die moeten of per se niet
mogen. De subjectieve komma’s krijgen alleen de vage richtlijn mee 'als je een duidelijke rust in de
zin hoort, plaats dan een komma'.
1. We schrijven een komma tussen de leden van een opsomming.
Hierbij moet je de komma kunnen vervangen door het woordje 'en'.
Ik heb de volgende producten gekocht: tomatensap, aardappelen, belegen kaas en karnemelk.
In het voortgezet onderwijs krijg je les in vakken als scheikunde, economie, wiskunde, Frans, etc.
2. We schrijven een komma na een bijvoeglijke bijzin.
Een bijvoeglijke bijzin is een bijzin die hoort bij een zelfstandig naamwoord.
De voetballers, die in gedachten het kampioenschap al vierden, verloren op het laatste moment de
beslissende wedstrijd.
Er zijn twee soorten: uitbreidende bijvoeglijke bijzinnen en beperkende bijvoeglijke bijzinnen. Vóór
een uitbreidende bijvoeglijke bijzin schrijven we wél een komma, vóór een beperkende bijvoeglijke
bijzin niet. Een komma vóór een beperkende bijvoeglijke bijzin is een voorbeeld van een komma die
per se niet mag.
• De uitbreidende heeft als kenmerk dat hij extra informatie geeft over datgene waar het over
gaat. Het gaat in dat geval om informatie die gemist kan worden. Voorbeeld: De
supporters, die naar het nieuwe stadion waren gekomen, moedigden hun team
hartstochtelijk aan.
• De beperkende bijzin kan nooit weggelaten worden. Voorbeeld: Sinaasappels die nog niet
helemaal oranje zijn, kun je beter niet eten.
Na élke bijvoeglijke bijzin, of die nu uitbreidend of beperkend is, moet een komma. Of er vóór de
bijvoeglijke bijzin een komma moet, hangt af van het type: bij uitbreidende wel, bij beperkende niet.
3. We schrijven een komma voor en/of achter een aangesproken persoon.
