Beknopte bijzin ⁴
Wat is een beknopte bijzin?
Een beknopte bijzin is een bijzin waaruit een of meer woorden zijn weggelaten.
1. Hij zette, zonder de brief te lezen, zijn handtekening.
In zin (1) zit een goede beknopte bijzin (het onderstreepte deel). In een zin met een goede beknopte
bijzin zijn het onderwerp van de hoofdzin en het onderwerp van de beknopte bijzin hetzelfde. Je kunt
dat controleren door van de beknopte bijzin een volledige bijzin (mét een onderwerp en een
persoonsvorm) te maken, zoals in (2):
2. Hij zette, zonder dat hij de brief gelezen had, zijn handtekening.
Wat is een foutieve beknopte bijzin?
In een zin met een foutieve beknopte bijzin is het onderwerp van de beknopte bijzin niet hetzelfde
als het onderwerp van de hoofdzin. Dat zorgt voor een vreemde betekenis van de zin als geheel. Een
voorbeeld van een foutieve beknopte bijzin is:
3. Na koffie gedronken te hebben, reed de bus verder.
In (3) is Na koffie gedronken te hebben de beknopte bijzin. Er staat geen onderwerp in de bijzin en
geen persoonsvorm. In plaats daarvan is het hele werkwoord hebben gebruikt, samen met te. De zin
in (3) heeft een vreemde betekenis: niet de chauffeur van de bus, of de passagiers hebben koffie
gedronken, maar de bus heeft dat gedaan. In (3) is sprake van een foutieve beknopte bijzin: het
onderwerp van de hoofdzin en het onderwerp van de bijzin zijn niet hetzelfde.
Je kunt een foutieve beknopte bijzin meestal het beste corrigeren door het onderwerp van de
hoofdzin te veranderen. Kies dat nieuwe onderwerp zo, dat het ook als onderwerp in de bijzin op zijn
plaats zou zijn:
4. Na koffie gedronken te hebben, reed de chauffeur van de bus verder.
5. Na koffie gedronken te hebben, reden de passagiers van de bus verder.
Andere voorbeelden van foutieve beknopte bijzinnen zijn de zinnen (6) en (8):
6. In roomboter gebraden, eet hij het vlees met smaak op. (fout)
In (6) is In roomboter gebraden de beknopte bijzin. Zin (6) heeft een vreemde betekenis: kennelijk is
niet het vlees, maar hij (het onderwerp van de hoofdzin) in roomboter gebraden. We kunnen de zin
in (6) als volgt corrigeren:
Wat is een beknopte bijzin?
Een beknopte bijzin is een bijzin waaruit een of meer woorden zijn weggelaten.
1. Hij zette, zonder de brief te lezen, zijn handtekening.
In zin (1) zit een goede beknopte bijzin (het onderstreepte deel). In een zin met een goede beknopte
bijzin zijn het onderwerp van de hoofdzin en het onderwerp van de beknopte bijzin hetzelfde. Je kunt
dat controleren door van de beknopte bijzin een volledige bijzin (mét een onderwerp en een
persoonsvorm) te maken, zoals in (2):
2. Hij zette, zonder dat hij de brief gelezen had, zijn handtekening.
Wat is een foutieve beknopte bijzin?
In een zin met een foutieve beknopte bijzin is het onderwerp van de beknopte bijzin niet hetzelfde
als het onderwerp van de hoofdzin. Dat zorgt voor een vreemde betekenis van de zin als geheel. Een
voorbeeld van een foutieve beknopte bijzin is:
3. Na koffie gedronken te hebben, reed de bus verder.
In (3) is Na koffie gedronken te hebben de beknopte bijzin. Er staat geen onderwerp in de bijzin en
geen persoonsvorm. In plaats daarvan is het hele werkwoord hebben gebruikt, samen met te. De zin
in (3) heeft een vreemde betekenis: niet de chauffeur van de bus, of de passagiers hebben koffie
gedronken, maar de bus heeft dat gedaan. In (3) is sprake van een foutieve beknopte bijzin: het
onderwerp van de hoofdzin en het onderwerp van de bijzin zijn niet hetzelfde.
Je kunt een foutieve beknopte bijzin meestal het beste corrigeren door het onderwerp van de
hoofdzin te veranderen. Kies dat nieuwe onderwerp zo, dat het ook als onderwerp in de bijzin op zijn
plaats zou zijn:
4. Na koffie gedronken te hebben, reed de chauffeur van de bus verder.
5. Na koffie gedronken te hebben, reden de passagiers van de bus verder.
Andere voorbeelden van foutieve beknopte bijzinnen zijn de zinnen (6) en (8):
6. In roomboter gebraden, eet hij het vlees met smaak op. (fout)
In (6) is In roomboter gebraden de beknopte bijzin. Zin (6) heeft een vreemde betekenis: kennelijk is
niet het vlees, maar hij (het onderwerp van de hoofdzin) in roomboter gebraden. We kunnen de zin
in (6) als volgt corrigeren:
