Samenvatting Aanwijzend voornaamwoord (Hogeschooltaal Nederlands)

Aanwijzend voornaamwoord ³ ⁴

Een aanwijzend voornaamwoord is een woord dat naar iets of iemand verwijst:


deze, dat, dit, die, zulke, zo’n, degene, datgene, diegene

Ik heb niet deze spullen, maar die gekocht.
Zo'n antwoord had ik niet verwacht.

Aanwijzende voornaamwoorden kunnen zelfstandig en niet-zelfstandig voorkomen.

• Zelfstandig

We zullen deze zorgvuldig opbergen. (bijvoorbeeld contracten)
Dit is niet iets waar je trots op mag zijn. (bijvoorbeeld schelden)

• Niet-zelfstandig

In tegenstelling tot dat moderne schilderij vind ik dit klassieke portret wel mooi.
Deze woordenlijst is completer dan alle andere.

Aanwijzende voornaamwoorden zijn gedeeltelijk gekoppeld aan de- en het-woorden:

• de-woorden: die, deze (komen het vaakst voor)

De speler zat er warmpjes bij; die doet het niet voor duizend euro per wedstrijd.
Vaak wordt deze universiteit als beste gewaardeerd. (de universiteit)

• het-woorden: dat, dit (komen het vaakst voor)

Je moet dat spotje op je schilderij richten. (het spotje)
Heb je dit in een webwinkel gekocht? (verwijst naar het sieraad)

Zo'n komt bij niet-zelfstandige de- en het-woorden voor.