Psychopathologie
College 1
Psychologische abnormaliteit:
Gemeenschappelijke eigenschappen over definities heen:
- De vier D’s
o Deviance (Afwijkend gedrag)
o Distress
o Disfunction
o Danger (Angst)
- Beïnvloed door
o Normen
o Cultuur
o Context
Behandeling = een procedure met het doel tot het veranderen van abnormaal gedrag in
meer normaal gedrag
Verschillende benaderingen en behandelingen:
- Prehistorische maatschappijen
o Benaderen abnormaal gedrag waarschijnlijk als het gevolg van kwade
geesten
o Gaat mogelijks terug tot het Stenen Tijdperk
- Behandelingen
o Schedelboringen en exorcisme
- Griekse en romeinse benaderingen (500 voor C tot 500 na)
o Filosofen en artsen gaven verschillende verklaringen en behandelingen voor
abnormaal gedrag
o Hippocrates geloofde en doceerde dat ziektes een natuurlijke oorsprong
hadden; de vier lichaamssappen (humores)
- Behandeling
o Rustig leven
o Dieet van groenten
o Gelijkmoedigheid
o Lichaamsbeweging
o Seksuele onthouding
o Bloeding
- Europa in de middeleeuwen (500-1350 na C)
o Katholieke kerk verwerpt wetenschappelijke vormen en controleert de
educatie
o Mentale stoornissen hadden demonische oorzaken; massa hysterie; gedeelde
wanen en hallucinaties
1
, o Aan het einde van de middeleeuwen verliezen demonologie en gerelateerde
methoden hun aanzien terug
- Behandeling
o Uitdrijving
o Martelingen
o Geleidelijk aan ook hospitalisatie
- De renaissance en de ontwikkeling van asylums (verpleegtehuizen) (1400-1700)
o Demonologische ideeën van abnormaliteit verdwijnen door
wetenschappelijke terugkeer
o Weyer 1e arts gespecialiseerd in mentale gezondheid
o Verpleegtehuizen ontstonden midden van 16e eeuw
- Hervormingen en Morele behandelingen (19e eeuw)
o Behandeling van mensen met mentale stoornissen begon te verbeteren
o Pinel (Frankrijk) en Tuke (Engeland) pleiten voor morele behandeling met
humane en respectvolle technieken
o Morele behandelingen werden grotendeels gestopt in Europa en de VS in het
begin van 20e eeuw
o Benjamin Rush (vader van de Amerikaanse psychiatry) + Dorothea Dix
(lerares uit Boston)
Promoten morele behandelingen in de vs
De beweging stortte langzaam in, klinieken liepen vol en gaven nog
nauwelijks behandeling
- Het begin van 20e eeuw: twee perspectieven
1. Somatogeen perspectief
Abnormaal functioneren heeft fysieke oorzaken. Twee factoren waren van belang
voor de terugkeer:
o Emil Kraepelin fysieke factoren zijn de oorzaak van mentaal
disfunctioneren
o Nieuwe biologische ontdekkingen waarbij mentaal functioneren werd gelinkt
aan dingen zoals syfilis en algemene paralyse
Resultaten waren over het algemeen ontmoedigend tot wanneer effectieve
medicatie werd ontwikkeld.
2. Psychogeen perspectief
Abnormaal functioneren heeft psychische oorzaken. Toename in populariteit
gebaseerd op werk met hypnose:
o Mesmer: Hysterische stoornissen disorders
o Freud: Psychoanalyse; poliklinische therapie
Psychoanalytische theorie en behandeling werden algemeen aanvaard
Hoe worden mensen met serieuze psychische problemen verzorgd?
2
,1950 Alle poliklinische behandeling bestond uit private psychotherapie
Nu vaker verzekerd, preventieprogramma’s, specifieke programma’s
Multiculturele psychologie = proberen te begrijpen hoe factoren zoals cultuur, etniciteit,
gender en andere factoren een invloed hebben op gedragingen en gedachtes.
Invloed van verzekeringspolissen, sinds 2014 is behandeling van psychische klachten
onderdeel van de basisverzekering in Nederland.
Klinische onderzoekers maken gebruik van drie verschillende methoden:
1. Casussen
2. Correlationele methoden
3. Experimentele methoden
Alternatieve onderzoeksdesign
- Gematchte designs (niet random maar gematcht)
- Natuurlijke experimenten (observeren evenementen)
- Analoge experimenten (Stanford Prison)
- Single -subject experimenten (enkele practicant wordt geobserveerd)
- Longitudinale studies (zelfde participanten over een langere tijd)
- Epidemiologische studies (incidentie en prevalentie)
3
, College 2 Modellen van abnormaliteit
1. Biologische model
Biologische basis en een medisch perspectief. Gaat er van uit dat stoornissen het
gevolg zijn van het disfunctioneren van delen van het organisme. Wijst naar
problemen in hersenen-anatomie en -chemie
Hoe verklaren ze abnormaal gedrag?
o Hersenanatomie
o Hersenchemie (dendrieten, axonen, synapsen, neurotransmitters)
Neurotransmitters abnormale activiteit van bepaalde NTs kan leiden tot
specifieke mentale stoornissen (serotonine en depressie)
Chemische activiteit abnormale activiteit van hormonen is ook gerelateerd
aan mentale stoornissen
Oorzaken van biologische abnormaliteiten kunnen genen zijn.
Drie belangrijkste biologische behandelingen:
a. Psychofarmaca (drug therapie)
Anxiolytica, anti-depressiva, anti-bipolaire drug, anti-psychotische drug.
b. Hersenstimulatie
ECT, TMS, VNS, deep brain
c. Psychochirurgie
Hersenchirurgie voor mentale stoornissen
Sterktes Nadelen
Veel aanzien in het veld Gelimiteerde kijk
2. Veel kostbare en nieuwe inzichten Ongewenste neveneffecten
Behandelingen zijn vaak effectief
Psychodynamische model (Freud)
Gedrag wordt voornamelijk bepaald door onbewuste dynamische psychische
krachten. Abnormale symptomen zijn het gevolg van conflicten tussen deze
onbewuste psychische krachten.
Hoe verklaarde Freud abnormaal gedrag?
o Id = plezier principe
o Ego = realiteitsprincipe
o Superego = moreel principe
Er is een conflict bij een dysfunctie.
Nieuwe omstandigheden en omgevingen vereisen aanpassingen van het id, ego en
superego in ieder ontwikkelingsstadium. Wanneer succesvol, persoonlijke
4
College 1
Psychologische abnormaliteit:
Gemeenschappelijke eigenschappen over definities heen:
- De vier D’s
o Deviance (Afwijkend gedrag)
o Distress
o Disfunction
o Danger (Angst)
- Beïnvloed door
o Normen
o Cultuur
o Context
Behandeling = een procedure met het doel tot het veranderen van abnormaal gedrag in
meer normaal gedrag
Verschillende benaderingen en behandelingen:
- Prehistorische maatschappijen
o Benaderen abnormaal gedrag waarschijnlijk als het gevolg van kwade
geesten
o Gaat mogelijks terug tot het Stenen Tijdperk
- Behandelingen
o Schedelboringen en exorcisme
- Griekse en romeinse benaderingen (500 voor C tot 500 na)
o Filosofen en artsen gaven verschillende verklaringen en behandelingen voor
abnormaal gedrag
o Hippocrates geloofde en doceerde dat ziektes een natuurlijke oorsprong
hadden; de vier lichaamssappen (humores)
- Behandeling
o Rustig leven
o Dieet van groenten
o Gelijkmoedigheid
o Lichaamsbeweging
o Seksuele onthouding
o Bloeding
- Europa in de middeleeuwen (500-1350 na C)
o Katholieke kerk verwerpt wetenschappelijke vormen en controleert de
educatie
o Mentale stoornissen hadden demonische oorzaken; massa hysterie; gedeelde
wanen en hallucinaties
1
, o Aan het einde van de middeleeuwen verliezen demonologie en gerelateerde
methoden hun aanzien terug
- Behandeling
o Uitdrijving
o Martelingen
o Geleidelijk aan ook hospitalisatie
- De renaissance en de ontwikkeling van asylums (verpleegtehuizen) (1400-1700)
o Demonologische ideeën van abnormaliteit verdwijnen door
wetenschappelijke terugkeer
o Weyer 1e arts gespecialiseerd in mentale gezondheid
o Verpleegtehuizen ontstonden midden van 16e eeuw
- Hervormingen en Morele behandelingen (19e eeuw)
o Behandeling van mensen met mentale stoornissen begon te verbeteren
o Pinel (Frankrijk) en Tuke (Engeland) pleiten voor morele behandeling met
humane en respectvolle technieken
o Morele behandelingen werden grotendeels gestopt in Europa en de VS in het
begin van 20e eeuw
o Benjamin Rush (vader van de Amerikaanse psychiatry) + Dorothea Dix
(lerares uit Boston)
Promoten morele behandelingen in de vs
De beweging stortte langzaam in, klinieken liepen vol en gaven nog
nauwelijks behandeling
- Het begin van 20e eeuw: twee perspectieven
1. Somatogeen perspectief
Abnormaal functioneren heeft fysieke oorzaken. Twee factoren waren van belang
voor de terugkeer:
o Emil Kraepelin fysieke factoren zijn de oorzaak van mentaal
disfunctioneren
o Nieuwe biologische ontdekkingen waarbij mentaal functioneren werd gelinkt
aan dingen zoals syfilis en algemene paralyse
Resultaten waren over het algemeen ontmoedigend tot wanneer effectieve
medicatie werd ontwikkeld.
2. Psychogeen perspectief
Abnormaal functioneren heeft psychische oorzaken. Toename in populariteit
gebaseerd op werk met hypnose:
o Mesmer: Hysterische stoornissen disorders
o Freud: Psychoanalyse; poliklinische therapie
Psychoanalytische theorie en behandeling werden algemeen aanvaard
Hoe worden mensen met serieuze psychische problemen verzorgd?
2
,1950 Alle poliklinische behandeling bestond uit private psychotherapie
Nu vaker verzekerd, preventieprogramma’s, specifieke programma’s
Multiculturele psychologie = proberen te begrijpen hoe factoren zoals cultuur, etniciteit,
gender en andere factoren een invloed hebben op gedragingen en gedachtes.
Invloed van verzekeringspolissen, sinds 2014 is behandeling van psychische klachten
onderdeel van de basisverzekering in Nederland.
Klinische onderzoekers maken gebruik van drie verschillende methoden:
1. Casussen
2. Correlationele methoden
3. Experimentele methoden
Alternatieve onderzoeksdesign
- Gematchte designs (niet random maar gematcht)
- Natuurlijke experimenten (observeren evenementen)
- Analoge experimenten (Stanford Prison)
- Single -subject experimenten (enkele practicant wordt geobserveerd)
- Longitudinale studies (zelfde participanten over een langere tijd)
- Epidemiologische studies (incidentie en prevalentie)
3
, College 2 Modellen van abnormaliteit
1. Biologische model
Biologische basis en een medisch perspectief. Gaat er van uit dat stoornissen het
gevolg zijn van het disfunctioneren van delen van het organisme. Wijst naar
problemen in hersenen-anatomie en -chemie
Hoe verklaren ze abnormaal gedrag?
o Hersenanatomie
o Hersenchemie (dendrieten, axonen, synapsen, neurotransmitters)
Neurotransmitters abnormale activiteit van bepaalde NTs kan leiden tot
specifieke mentale stoornissen (serotonine en depressie)
Chemische activiteit abnormale activiteit van hormonen is ook gerelateerd
aan mentale stoornissen
Oorzaken van biologische abnormaliteiten kunnen genen zijn.
Drie belangrijkste biologische behandelingen:
a. Psychofarmaca (drug therapie)
Anxiolytica, anti-depressiva, anti-bipolaire drug, anti-psychotische drug.
b. Hersenstimulatie
ECT, TMS, VNS, deep brain
c. Psychochirurgie
Hersenchirurgie voor mentale stoornissen
Sterktes Nadelen
Veel aanzien in het veld Gelimiteerde kijk
2. Veel kostbare en nieuwe inzichten Ongewenste neveneffecten
Behandelingen zijn vaak effectief
Psychodynamische model (Freud)
Gedrag wordt voornamelijk bepaald door onbewuste dynamische psychische
krachten. Abnormale symptomen zijn het gevolg van conflicten tussen deze
onbewuste psychische krachten.
Hoe verklaarde Freud abnormaal gedrag?
o Id = plezier principe
o Ego = realiteitsprincipe
o Superego = moreel principe
Er is een conflict bij een dysfunctie.
Nieuwe omstandigheden en omgevingen vereisen aanpassingen van het id, ego en
superego in ieder ontwikkelingsstadium. Wanneer succesvol, persoonlijke
4
