Strafprocesrecht
Inhoudsopgave
Week 1 – opsporing & controle .............................................................................................................. 4
HR - Geweer..................................................................................................................................... 8
HR Dynamische verkeerscontrole; (blauwe boekje). ...................................................................... 9
HR Moelander; ................................................................................................................................ 9
EHRM Saunders ............................................................................................................................. 10
Funke arrest 1993 .......................................................................................................................... 10
EHRM Jalloh ................................................................................................................................... 10
HR Biometrische ontgrendeling smartphone ................................................................................ 12
HR Controle vs. Opsporing ............................................................................................................ 12
Werkcollege 1 .................................................................................................................................... 13
Week 2 – opsporingsbevoegdheden ..................................................................................................... 21
HR 19 januari 2021 (observatie) .................................................................................................... 21
HR Mr. Big-methode II ................................................................................................................... 24
Werkcollege 2 .................................................................................................................................... 25
Week 3 – inbeslagname, betreden en doorzoeken ...................................................................... 37
HR-tussendeur ............................................................................................................................... 42
HR openen kast ............................................................................................................................. 42
HR Smartphone ............................................................................................................................. 42
HR Woning ..................................................................................................................................... 42
HR Smartphone III ......................................................................................................................... 43
HR-afvoerpijp (aanbevolen) .......................................................................................................... 43
Werkcollege 3 .................................................................................................................................... 45
Week 4 – inverzekeringstelling en voorlopige hechtenis ...................................................................... 53
EHRM Geisterfer t. Nederland19 EHRM 9 februari 2021, (Maassen t. Nederland) EHRM 9
februari 2021, (Haisselbaink t. Nederland) ................................................................................... 59
Motiveringsplicht beslissingen voorlopige hechtenis ................................................................... 59
Haisselbank & Maassen ................................................................................................................. 60
Werkcollege 4 .................................................................................................................................... 61
Week 5 – vervolging .............................................................................................................................. 69
Zeeuwse motorrijder ..................................................................................................................... 72
HR Emmense bromfietser ............................................................................................................. 76
HR beschonken zondagsrijder ....................................................................................................... 76
Geert Wilders ................................................................................................................................ 79
1
, HR-uitbreiding tenlastelegging ...................................................................................................... 81
Checkpoint II .................................................................................................................................. 81
Toezegging hoofdagent ................................................................................................................. 81
Werkcollege 5 .................................................................................................................................... 82
Week 6 – de tenlastelegging: grondslag en interpretatiekwesties ....................................................... 90
HR Misslag ..................................................................................................................................... 98
HR Brasserskade .......................................................................................................................... 101
HR Boom te Echt.......................................................................................................................... 101
HR (Rotterdamse hennep) Kwekerij ............................................................................................ 101
HR 14 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:227, NJ 2017/137 m.nt. T. Kooijmans (Diefstal of
verduistering?) ............................................................................................................................ 102
Werkcollege 6 .................................................................................................................................. 103
Week 7 – het strafrechtelijk bewijsrecht ............................................................................................ 112
De Auditu ..................................................................................................................................... 117
AL-Khawaja en Tahery ................................................................................................................. 121
HR – vakantiereis ......................................................................................................................... 124
HR – Rijswijkse stoeptegel ........................................................................................................... 124
HR – Steunbewijs en bewijsminimum ......................................................................................... 124
Unus testis nullus testis ............................................................................................................... 125
Unus testis nullus testis III ........................................................................................................... 125
HR - Voldoende steunbewijs? ..................................................................................................... 125
Keskin tegen Nederland .............................................................................................................. 126
HR – kennelijk leugenachtige verklaring ..................................................................................... 127
Werkcollege 7 .................................................................................................................................. 128
Week 8 - 'De onrechtmatigheden in het voorbereidend onderzoek (en daarbuiten) en de
sanctionering daarvan’ ........................................................................................................................ 137
HR – tweede bloedproef arrest ................................................................................................... 138
HR – voorbereidend onderzoek .................................................................................................. 140
Onbevoegde HOvJ ....................................................................................................................... 141
HR - Afvoerpijp ............................................................................................................................ 144
Overzichtsarrest .......................................................................................................................... 144
Werkcollege 8 .................................................................................................................................. 149
Week 9 – beslissingen in het vonnis en de motivering daarvan ......................................................... 157
Oude Kijk in het Jatstraat (1932) ................................................................................................. 167
HR overzichtsarrest eendaadse samenloop en voortgezette handeling .................................... 167
HR Meer & Vaart ......................................................................................................................... 168
2
, HR – heroïne in de dakgoot ......................................................................................................... 168
HR- Dakdekker ............................................................................................................................. 169
HR – hennepkwekerij .................................................................................................................. 169
HR onbetrouwbare getuigen ....................................................................................................... 170
HR – een verwijt in de zin van art. 55 lid 1 .................................................................................. 170
Werkcollege 9 .................................................................................................................................. 171
3
, Week 1 – opsporing & controle
Hoofddoel strafproces
Zorgen dat schuldigen worden bestraft en dat onschuldige niet worden bestraft. Maar hoe dan? Kan
niet beide voor 100%? Je kan niet altijd iemand veroordelen er is ook zoiets als bijvoorbeeld
zwijgrecht. Beter tien verdachten ten onrechte vrijuit dan een verdachte onschuldig veroordeeld.
Door bevoegdheden en waarborgen instrumentaliteit en rechtsbescherming. Rechtstatelijk is het
natuurlijk ook een verschikking om onschuldige veroordeeld te hebben. Zet je zelf in de positie van
een verdachte hoe zou je zelf behandeld willen worden door de autoriteiten? Denk aan de
voorlopige hechtenis of het inkijken van je smartphone.
De verhouding materieel strafrecht/ strafprocesrecht
Het materiele recht zegt welke gedragingen onder welke omstandigheden strafbaar zijn en met
welke straf deze moeten worden bedreigd. Het strafprocesrecht bepaalt hoe en door wie wordt
onderzocht of een strafbaar feit is begaan en door wie en naar welke maatstaven daarover en over
de daaraan te verbinden strafrechtelijke sancties wordt beslist. Het penitentiair recht leert welke de
strafrechtelijke sancties zijn en door wie en hoe deze ten uitvoer moeten worden gelegd.1
De bronnen van het strafprocesrecht.
Art. 107 GW en art. 1 SV, international en Europees recht. Wetboek van strafrecht en bijzondere
wetten (WWM, WED, WVW, Opiumwet). AMvB’s. Ook beleidsregels jurisprudentie en de beginselen
van goede procesorde. Als basis ons wetboek van strafvordering.
Wat staat centraal?
Het strafprocesrecht bepaalt hoe en door wie wordt onderzocht of een strafbaar feit is begaan en
door wie en naar welke maatstaven daarover en over de daaraan te verbinden strafrechtelijke
sancties wordt beslist. Strafrecht is sanctierecht dit houdt in dat het tot leven komt als daadwerkelijk
wordt gesanctioneerd. 2 Het strafprocesrecht is de noodzakelijke schakel tussen het strafbaar feit en
de door de recht en soms ook door de OvJ op te leggen sanctie.
Nevenfuncties
Daarnaast kent het SPR-nevenfuncties namelijk; speciale preventie, generale preventie, voorkomen
eigenrichting; orde scheppen en genoegdoening.3 Als het hoofddoel niet vooropstaat (het opleggen
van de juiste toepassing van het materiele strafrecht op daders mogelijk maken) en niet wordt
nagestreefd dan mag geen strafproces worden geëntameerd.4
Spanning
Enerzijds legitimeert het de overheid op een bepaalde vaak voor betrokkenen bezwarende wijze op
te treden. Anderzijds worden tegelijk grenzen aangegeven waaraan de hanteerder van de
bevoegdheden zich hebben te houden.5 Dat is de keerzijde van de medaille.
1
Corstens & Borgens, p.7.
2
Corstens & Borgens, p.7.
3
Corstens & Borgens, p.13
4
Corstens & Borgens, p.14
5
Corstens & Borgens, p.9.
4
Inhoudsopgave
Week 1 – opsporing & controle .............................................................................................................. 4
HR - Geweer..................................................................................................................................... 8
HR Dynamische verkeerscontrole; (blauwe boekje). ...................................................................... 9
HR Moelander; ................................................................................................................................ 9
EHRM Saunders ............................................................................................................................. 10
Funke arrest 1993 .......................................................................................................................... 10
EHRM Jalloh ................................................................................................................................... 10
HR Biometrische ontgrendeling smartphone ................................................................................ 12
HR Controle vs. Opsporing ............................................................................................................ 12
Werkcollege 1 .................................................................................................................................... 13
Week 2 – opsporingsbevoegdheden ..................................................................................................... 21
HR 19 januari 2021 (observatie) .................................................................................................... 21
HR Mr. Big-methode II ................................................................................................................... 24
Werkcollege 2 .................................................................................................................................... 25
Week 3 – inbeslagname, betreden en doorzoeken ...................................................................... 37
HR-tussendeur ............................................................................................................................... 42
HR openen kast ............................................................................................................................. 42
HR Smartphone ............................................................................................................................. 42
HR Woning ..................................................................................................................................... 42
HR Smartphone III ......................................................................................................................... 43
HR-afvoerpijp (aanbevolen) .......................................................................................................... 43
Werkcollege 3 .................................................................................................................................... 45
Week 4 – inverzekeringstelling en voorlopige hechtenis ...................................................................... 53
EHRM Geisterfer t. Nederland19 EHRM 9 februari 2021, (Maassen t. Nederland) EHRM 9
februari 2021, (Haisselbaink t. Nederland) ................................................................................... 59
Motiveringsplicht beslissingen voorlopige hechtenis ................................................................... 59
Haisselbank & Maassen ................................................................................................................. 60
Werkcollege 4 .................................................................................................................................... 61
Week 5 – vervolging .............................................................................................................................. 69
Zeeuwse motorrijder ..................................................................................................................... 72
HR Emmense bromfietser ............................................................................................................. 76
HR beschonken zondagsrijder ....................................................................................................... 76
Geert Wilders ................................................................................................................................ 79
1
, HR-uitbreiding tenlastelegging ...................................................................................................... 81
Checkpoint II .................................................................................................................................. 81
Toezegging hoofdagent ................................................................................................................. 81
Werkcollege 5 .................................................................................................................................... 82
Week 6 – de tenlastelegging: grondslag en interpretatiekwesties ....................................................... 90
HR Misslag ..................................................................................................................................... 98
HR Brasserskade .......................................................................................................................... 101
HR Boom te Echt.......................................................................................................................... 101
HR (Rotterdamse hennep) Kwekerij ............................................................................................ 101
HR 14 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:227, NJ 2017/137 m.nt. T. Kooijmans (Diefstal of
verduistering?) ............................................................................................................................ 102
Werkcollege 6 .................................................................................................................................. 103
Week 7 – het strafrechtelijk bewijsrecht ............................................................................................ 112
De Auditu ..................................................................................................................................... 117
AL-Khawaja en Tahery ................................................................................................................. 121
HR – vakantiereis ......................................................................................................................... 124
HR – Rijswijkse stoeptegel ........................................................................................................... 124
HR – Steunbewijs en bewijsminimum ......................................................................................... 124
Unus testis nullus testis ............................................................................................................... 125
Unus testis nullus testis III ........................................................................................................... 125
HR - Voldoende steunbewijs? ..................................................................................................... 125
Keskin tegen Nederland .............................................................................................................. 126
HR – kennelijk leugenachtige verklaring ..................................................................................... 127
Werkcollege 7 .................................................................................................................................. 128
Week 8 - 'De onrechtmatigheden in het voorbereidend onderzoek (en daarbuiten) en de
sanctionering daarvan’ ........................................................................................................................ 137
HR – tweede bloedproef arrest ................................................................................................... 138
HR – voorbereidend onderzoek .................................................................................................. 140
Onbevoegde HOvJ ....................................................................................................................... 141
HR - Afvoerpijp ............................................................................................................................ 144
Overzichtsarrest .......................................................................................................................... 144
Werkcollege 8 .................................................................................................................................. 149
Week 9 – beslissingen in het vonnis en de motivering daarvan ......................................................... 157
Oude Kijk in het Jatstraat (1932) ................................................................................................. 167
HR overzichtsarrest eendaadse samenloop en voortgezette handeling .................................... 167
HR Meer & Vaart ......................................................................................................................... 168
2
, HR – heroïne in de dakgoot ......................................................................................................... 168
HR- Dakdekker ............................................................................................................................. 169
HR – hennepkwekerij .................................................................................................................. 169
HR onbetrouwbare getuigen ....................................................................................................... 170
HR – een verwijt in de zin van art. 55 lid 1 .................................................................................. 170
Werkcollege 9 .................................................................................................................................. 171
3
, Week 1 – opsporing & controle
Hoofddoel strafproces
Zorgen dat schuldigen worden bestraft en dat onschuldige niet worden bestraft. Maar hoe dan? Kan
niet beide voor 100%? Je kan niet altijd iemand veroordelen er is ook zoiets als bijvoorbeeld
zwijgrecht. Beter tien verdachten ten onrechte vrijuit dan een verdachte onschuldig veroordeeld.
Door bevoegdheden en waarborgen instrumentaliteit en rechtsbescherming. Rechtstatelijk is het
natuurlijk ook een verschikking om onschuldige veroordeeld te hebben. Zet je zelf in de positie van
een verdachte hoe zou je zelf behandeld willen worden door de autoriteiten? Denk aan de
voorlopige hechtenis of het inkijken van je smartphone.
De verhouding materieel strafrecht/ strafprocesrecht
Het materiele recht zegt welke gedragingen onder welke omstandigheden strafbaar zijn en met
welke straf deze moeten worden bedreigd. Het strafprocesrecht bepaalt hoe en door wie wordt
onderzocht of een strafbaar feit is begaan en door wie en naar welke maatstaven daarover en over
de daaraan te verbinden strafrechtelijke sancties wordt beslist. Het penitentiair recht leert welke de
strafrechtelijke sancties zijn en door wie en hoe deze ten uitvoer moeten worden gelegd.1
De bronnen van het strafprocesrecht.
Art. 107 GW en art. 1 SV, international en Europees recht. Wetboek van strafrecht en bijzondere
wetten (WWM, WED, WVW, Opiumwet). AMvB’s. Ook beleidsregels jurisprudentie en de beginselen
van goede procesorde. Als basis ons wetboek van strafvordering.
Wat staat centraal?
Het strafprocesrecht bepaalt hoe en door wie wordt onderzocht of een strafbaar feit is begaan en
door wie en naar welke maatstaven daarover en over de daaraan te verbinden strafrechtelijke
sancties wordt beslist. Strafrecht is sanctierecht dit houdt in dat het tot leven komt als daadwerkelijk
wordt gesanctioneerd. 2 Het strafprocesrecht is de noodzakelijke schakel tussen het strafbaar feit en
de door de recht en soms ook door de OvJ op te leggen sanctie.
Nevenfuncties
Daarnaast kent het SPR-nevenfuncties namelijk; speciale preventie, generale preventie, voorkomen
eigenrichting; orde scheppen en genoegdoening.3 Als het hoofddoel niet vooropstaat (het opleggen
van de juiste toepassing van het materiele strafrecht op daders mogelijk maken) en niet wordt
nagestreefd dan mag geen strafproces worden geëntameerd.4
Spanning
Enerzijds legitimeert het de overheid op een bepaalde vaak voor betrokkenen bezwarende wijze op
te treden. Anderzijds worden tegelijk grenzen aangegeven waaraan de hanteerder van de
bevoegdheden zich hebben te houden.5 Dat is de keerzijde van de medaille.
1
Corstens & Borgens, p.7.
2
Corstens & Borgens, p.7.
3
Corstens & Borgens, p.13
4
Corstens & Borgens, p.14
5
Corstens & Borgens, p.9.
4
