Zorg & Samenleving DEEL A
De vijf stelsel wetten in Nederland
1. Zorgverzekeringswet (ZVW) 2006
Verplicht burgers tot het afsluiten van een basis zorgverzekering, zorgverzekeraars moeten
iedereen toelaten. Het zorgt ervoor dat de zorg voor iedereen beschikbaar is.
2. Wet langdurige zorg (WLZ) 2015
Regelt de zorg voor burgers die blijvend 24 uurs zorg en permanent toezicht nodig hebben.
Het regelt dat burgers met een indicatie van het centrum indicatiestelling zorg recht hebben
op zorg en recht op zorg aan huis of in een instelling. Het zorgkantoor is het
uitvoeringsorgaan.
3. Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) 2015
De gemeente regelt maatschappelijke ondersteuning voor burgers. Regelt de huishoudelijke
hulp, dagbesteding, begeleiding en kortdurend verblijf in een zorginstelling. Voor burgers
met een psychosociaal probleem wordt er hulp gezocht voor mantelzorg.
4. Jeugdwet (JW) 2015
Voorkomt dat burgers op jonge leeftijd bepaalde problematiek ontwikkelen. Deze wet omvat
hulp bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychosociale en psychiatrische problemen. Het
regelt de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor hulp aan kinderen, jongeren en hun
ouders.
5. Wet publieke gezondheid (WPG) 2008
Het zorgt voor preventie en publieke gezondheid, door bestrijdingen van infectieziekten en
opsporing ervan via bevolkingsonderzoeken.
Overig
➢ Centrum indicatiestelling zorg (CIZ)
Bepaalt of jij wel of niet zorg kunt krijgen uit de WLZ
➢ Nederlandse zorginstituut (NZI)
Stelt het kwaliteitskader op
➢ Nederlandse zorgautoriteit (NZA) 2006
Controleert of instellingen de wet goed naleven en stelt budgetten en tarieven vast
➢ Wetsvoorstel cliëntenrechten zorg (WCZ) 2010
Legt rechten van cliënten en verplichtingen van zorgaanbieders vast
➢ Wet bijzonder opnemingen pyshiatrisch ziekenhuis (BOPZ) 2020
Beschermen rechten van gedwongen opgenomen patiënten
➢ Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg)
Regelt de ontwikkeling, ordening en het toezicht op de markten voor
gezondheidszorg.
➢ Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (Wgbo)
Reguleert de relaties tussen patiënt en zorgprofessional
, ➢ Wet zorg en dwang (Wzd)
Is om vrijheidsbeperkingen tegen te gaan, beschermt cliënten tegen onvrijwillige zorg
tenzij er een ernstig nadeel is voor de cliënt of zijn omgeving
➢ Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (BOPZ)
Beschermen rechten van gedwongen opgenomen patiënten, regelt opnames en
onder dwang uitgevoerde behandelingen
➢ Inspectie gezondheidszorg en jeugd (IGJ)
Kijkt of de zorg naast veilig ook goed en persoonsgericht is, heeft 3 pijlers;
persoonsgericht zorg, deskundigheid van medewerkers en dat de geleverde zorg
goed en veilig is.
De commissie brengt ieder jaar een rapport uit waarin ze weergeeft welke (bijna) fouten er
zijn gemaakt en welke ongelukken er zijn gebeurd, inclusief getallen en aanbevelingen die
naar aanleiding ervan zijn gedaan. Deze verplichting wordt voorgeschreven door de Wet
kwaliteit, klachten en geschillen zorg (WKKgz) (WKCZ).
Drie basisvoorwaarden voor vrijheidsbeperkende maatregelen
1. Proportionaliteit: staat de maatregel in redelijke verhouding tot het risico?
2. Effectiviteit: doet het wat het moet doen?
3. Subsidiariteit: Zijn er geen minder ingrijpende alternatieven?
Verschillende dwangopnames:
IBS (inbewaringstelling): iemand met spoed onder dwang opgenomen
RM (rechterlijke machtiging): iemand zonder spoed onder dwang opgenomen
TBS (terbeschikkingstelling): ernstig strafbaar feit gepleegd
Curatele stelling
Een patiënt is handelingsonbekwaam. Een curator beslist over geld, verzorging, verpleging
en behandeling of begeleiding van de betrokkene.
Bewindvoering
Gaat niet om de totale overname, maar om overname van een deel (financieel)
Zaakwaarneming
Een persoon is aangesteld om belangen waar te nemen.
Kwaliteitskader verpleeghuizen en gehandicaptenzorg (2017)
Het kwaliteitskader maakt zichtbaar wat zorgaanbieder, cliënten en
zorgverzekeraars hebben afgesproken over wat goede zorg is en vormt
de basis voor toezicht en verantwoording. Het doel van de kwaliteitskader
is als volgt:
- Beschrijft wat cliënten en hun naasten mogen verwachten van
verpleeghuiszorg
- Biedt opdrachten voor zorgverleners en zorgorganisaties om
samen de kwaliteit te verbeteren en het lerend vermogen te
versterken
- Vormt het kader voor extern toezicht en voor inkoop en
contractering van zorg
De vijf stelsel wetten in Nederland
1. Zorgverzekeringswet (ZVW) 2006
Verplicht burgers tot het afsluiten van een basis zorgverzekering, zorgverzekeraars moeten
iedereen toelaten. Het zorgt ervoor dat de zorg voor iedereen beschikbaar is.
2. Wet langdurige zorg (WLZ) 2015
Regelt de zorg voor burgers die blijvend 24 uurs zorg en permanent toezicht nodig hebben.
Het regelt dat burgers met een indicatie van het centrum indicatiestelling zorg recht hebben
op zorg en recht op zorg aan huis of in een instelling. Het zorgkantoor is het
uitvoeringsorgaan.
3. Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) 2015
De gemeente regelt maatschappelijke ondersteuning voor burgers. Regelt de huishoudelijke
hulp, dagbesteding, begeleiding en kortdurend verblijf in een zorginstelling. Voor burgers
met een psychosociaal probleem wordt er hulp gezocht voor mantelzorg.
4. Jeugdwet (JW) 2015
Voorkomt dat burgers op jonge leeftijd bepaalde problematiek ontwikkelen. Deze wet omvat
hulp bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychosociale en psychiatrische problemen. Het
regelt de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor hulp aan kinderen, jongeren en hun
ouders.
5. Wet publieke gezondheid (WPG) 2008
Het zorgt voor preventie en publieke gezondheid, door bestrijdingen van infectieziekten en
opsporing ervan via bevolkingsonderzoeken.
Overig
➢ Centrum indicatiestelling zorg (CIZ)
Bepaalt of jij wel of niet zorg kunt krijgen uit de WLZ
➢ Nederlandse zorginstituut (NZI)
Stelt het kwaliteitskader op
➢ Nederlandse zorgautoriteit (NZA) 2006
Controleert of instellingen de wet goed naleven en stelt budgetten en tarieven vast
➢ Wetsvoorstel cliëntenrechten zorg (WCZ) 2010
Legt rechten van cliënten en verplichtingen van zorgaanbieders vast
➢ Wet bijzonder opnemingen pyshiatrisch ziekenhuis (BOPZ) 2020
Beschermen rechten van gedwongen opgenomen patiënten
➢ Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg)
Regelt de ontwikkeling, ordening en het toezicht op de markten voor
gezondheidszorg.
➢ Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (Wgbo)
Reguleert de relaties tussen patiënt en zorgprofessional
, ➢ Wet zorg en dwang (Wzd)
Is om vrijheidsbeperkingen tegen te gaan, beschermt cliënten tegen onvrijwillige zorg
tenzij er een ernstig nadeel is voor de cliënt of zijn omgeving
➢ Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (BOPZ)
Beschermen rechten van gedwongen opgenomen patiënten, regelt opnames en
onder dwang uitgevoerde behandelingen
➢ Inspectie gezondheidszorg en jeugd (IGJ)
Kijkt of de zorg naast veilig ook goed en persoonsgericht is, heeft 3 pijlers;
persoonsgericht zorg, deskundigheid van medewerkers en dat de geleverde zorg
goed en veilig is.
De commissie brengt ieder jaar een rapport uit waarin ze weergeeft welke (bijna) fouten er
zijn gemaakt en welke ongelukken er zijn gebeurd, inclusief getallen en aanbevelingen die
naar aanleiding ervan zijn gedaan. Deze verplichting wordt voorgeschreven door de Wet
kwaliteit, klachten en geschillen zorg (WKKgz) (WKCZ).
Drie basisvoorwaarden voor vrijheidsbeperkende maatregelen
1. Proportionaliteit: staat de maatregel in redelijke verhouding tot het risico?
2. Effectiviteit: doet het wat het moet doen?
3. Subsidiariteit: Zijn er geen minder ingrijpende alternatieven?
Verschillende dwangopnames:
IBS (inbewaringstelling): iemand met spoed onder dwang opgenomen
RM (rechterlijke machtiging): iemand zonder spoed onder dwang opgenomen
TBS (terbeschikkingstelling): ernstig strafbaar feit gepleegd
Curatele stelling
Een patiënt is handelingsonbekwaam. Een curator beslist over geld, verzorging, verpleging
en behandeling of begeleiding van de betrokkene.
Bewindvoering
Gaat niet om de totale overname, maar om overname van een deel (financieel)
Zaakwaarneming
Een persoon is aangesteld om belangen waar te nemen.
Kwaliteitskader verpleeghuizen en gehandicaptenzorg (2017)
Het kwaliteitskader maakt zichtbaar wat zorgaanbieder, cliënten en
zorgverzekeraars hebben afgesproken over wat goede zorg is en vormt
de basis voor toezicht en verantwoording. Het doel van de kwaliteitskader
is als volgt:
- Beschrijft wat cliënten en hun naasten mogen verwachten van
verpleeghuiszorg
- Biedt opdrachten voor zorgverleners en zorgorganisaties om
samen de kwaliteit te verbeteren en het lerend vermogen te
versterken
- Vormt het kader voor extern toezicht en voor inkoop en
contractering van zorg
