Samenvatting Kleine zoogdieren in de praktijk (excl konijn)

Kleine zoogdieren in de praktijk – Prof. Dr. K. Hermans
Inhoud
- Algemeen
- Chinchilla’s
- Gerbils
- Degu’s
- Prairiehonden
- Ratten
- Fretten


Algemeen
- Meer en meer belangrijk in praktijk
- Veel management-fouten
- Behandelingen:
- Goed boek nodig, bv. Exotic Animal Formulary (4de editie) – Handig om in praktijk te hebben liggen.
- Anesthesie:
- preventie van complicaties: zie konijn
- bv Hypothermie voorkomen


Chinchilla’s
 Chincilla lanigera
 Komen uit de Andes, komen in het wild bijna niet meer voor
 < 11 exemplaren
 Actief ’s nachts en ’s avonds
 50-60 haren uit elke haarfollikel -> zeer dense vacht
 Worden niet graag gepakt en geknuffeld
 Wildkleur = grijs
 Veel verschillende kleuren beschikbaar tegenwoordig -> risico op inteelt bij selecteren op een kleur
o Tandproblemen hebben erfelijke factor!
Hanteren
 Over de schouders vastnemen en beetje ondersteunen onder de achterpoten
 Bijten meestal niet
 Heel stress-gevoelige dieren
 Kunnen hun vacht loslaten als verdedigingsmechanisme
o Groeit terug binnen een paar maanden (onesthetisch)
Management
 Omgeving
o 10-15°C (<25°C)
 Niet in zon of bij radiator
 Zeer gevoelig voor hitteslag!
o Vochtigheid < 70%
 Niet te vochtig -> onvruchtbaarheid
 Ook niet te droog -> AH-problemen en vachtverlies
 Huisvesting
o Knagers! -> knagen aan alles!
o Volle vloer of eventueel draadrooster-kooi, veel bewegingsmogelijkheid (vnl in de hoogte)
 Klimmen, springen
 Roostergaten in vloer niet > 15 x 15 mm
o Zandbad


1

,  Zeer fijn zand
 Groot genoeg om in te rollen
 15 min – 1 uur per dag (wegnemen daarna)
 Frequent verversen
 Vaginitis is mogelijk als zand in vagina komt
o Individueel of per koppel
 Evt. gecastreerd mannetje + vrouwtje
 Geen 2 van hetzelfde geslacht? -> kan wel
 Leven in het wild in groepen = sociale dieren
 Voeding
o Korrels (voor chinchilla’s of cavia’s):
 1-2 soeplepels per dag
 2x per dag voederen (’s morgens en ’s avonds)
o Hooi!!! Van goede kwaliteit
o Groenten of fruit als extraatje (1/6 van een stuk appel of wortel bv)
o Rozijnen max. 2/dag, geen noten (zit veel vet in)
 Kweken:
o Sexen: zie figuren
 Bij mannetje is er veel plaats tussen anus en genitale
opening (plaats nodig voor scrotum ertussen)
 Je kan penis proberen uit te schachten
 Bij vrouwtje zitten anus en genitale opening dicht bij elkaar
 Urethrale papil: urethra mond in hier uit
o Vulva: gesloten, behalve 3-5 dagen rond oestrus (en bij partus
natuurlijk)
o Na copulatie: check ‘fur ring’ = opgestapelde haren rond de penis
bij het mannetje na de paring -> zal zwelling van penis
veroorzaken als je dit niet weghaalt
o Koppelen in herfst -> nestje in lente
o Kweekleeftijd: vanaf 8 maanden
o Drachtduur = lang: 111 dagen
o Geen zandbad van enkele dagen voor tot enkele dagen na partus
o Post-partum oestrus = vaak vruchtbaar!
Ziekteproblemen
 Kweken: problemen met mannelijke dieren
o Zwelling testikels:
 Normaal bij mannetje dat bereid is te kweken of dat net gecopuleerd heeft (tenzij
hard en pijnlijk)
o Zwelling penis
 ‘Fur ring’
 -> mannelijke dieren altijd onderzoeken na copulatie
 Vaseline + ring wegknippen
 Urolithiasis
 Trauma
 Spijsverteringsstelsel
o Malocclusie
 Erfelijk
 Voedingsfactoren
 Andere
o NB: geel-oranje tanden = normaal
 Witte tanden zijn dus abnormaal!
 Bij alle knaagdieren, uitz. Cavia (Cavia heeft wel witte tanden)
 Als wit: mogelijk Vit A deficiëntie
o Reservekronen kunnen lopen tot in neus -> AH-problemen
o Bijtelvormig slijtage oppervlak snijtanden
o Kromming snijtanden


2