B1 Inleiding wonen
Leerdoelen:
- Je kunt aangeven waarom het relevant is om als veiligheidskundige kennis te hebben over
het thema wonen en kunt hier eigen voorbeelden bij geven.
- Je kunt uitleggen wat steden zijn en bent bekend met de opkomst van de stadssociologie.
- Je kunt de complexiteit van hedendaagse steden uitleggen en deze kennis koppelen aan de
actualiteit.
- Je kunt aangeven welke ontwikkelingen van belang zijn op het gebied van woonbeleid,
woonregelgeving en milieu.
De opkomst van steden en verstedelijking
De ontwikkeling in steden:
1 Agrarische revolutie
- Jagers en verzamelaars > boeren op het platteland (vestiging)
- Functies: economisch, politiek-militair en religieus
- Ontstaan surplusproductie > een zodanig niveau van en regelmaat in de voedselproductie
dat niet iedereen zich dagelijks meer om hoeft te bekommeren en sommigen zich op andere
activiteiten kunnen toeleggen
- Surplusproductie zorgt voor verstedelijking > activiteiten vonden plaats in steden
2 Industriële revolutie
- Ongekende groei Europese steden > stedelijke industrie en nijverheid moesten in
toenemende mate veel grotere markten bedienen
- Fabrieken grote vraag naar arbeidskrachten > pull factor
- Migratie > push en pullfactoren (bijv. misoogsten)
- Snel groeiend aantal mensen > sociale problemen > herstructurering
- Woningwet 1901 > eerste wet omtrent volkshuisvesting
3 Suburbanisatie
- Vorige urbanisatie leidde voor een deel tot suburbanisatie
- Ontstaan van stedelijke agglomeratie (gemeente met randgemeenten)
- Wegtrekken van vooral jonge gezinnen > scheve bevolkingsopbouw
- Zorgde voor verval van binnensteden
4 Herwaardering
- Vanaf de jaren ’80 herwaardering van de stad
- Kwam door bestendiging en vernieuwing > mensen van hogere klassen trekken naar de stad
- Concentratie van voorzieningen
- Vanaf 1995 grootschalige stadsuitbreidingen
- Etnische segregatie in oude arbeidswijken
,Pull factoren verstedelijking
- Werk
- Individuele ontwikkeling
- Sfeer
- Mentale vrijheid
- Faciliteiten
- Subculturen
Push factoren verstedelijking
- Levenscondities platteland
- Ecologisch
- Oorlog
Wat zijn steden?
Kenmerken van steden:
- Menselijke nederzetting > er moeten mensen wonen
- Duurzaamheid > lange termijn samenwonen op duurzame manier
- Grootte en uitgestrektheid
- Compactheid > hoge bevolkingsgroei en bebouwingsdichtheid
- Heterogeen > veel verschillende mensen leven samen
- Complex
- Multifunctioneel > verschillende voorzieningen
- Stedelijkheid als vorm van samenleven en mentaliteit
Complexiteit stad
- Veel verschillende gemeenschappen en subculturen (die met elkaar moeten samenleven)
- Integratiemachine > integratie vooral in de stad > andere opvattingen etc.
- Publieke ruimte > ontmoeten/vermijden
- Sociale bewegingen
Het milieu stad
- Economische groei en bevolkingsgroei ombuigen tot een toestand van ecologische en
economische stabiliteit
- Klimaatverandering tegengaan
- Internationale maatregelen > sustainable development goals & European green deal
- Lokale maatregelen (stad en land met elkaar verbinden) > urban farming, verticaal groen,
sedumdak en groenstroken
, B2 SVO en criminologische theorieën
Leerdoelen:
- Je kunt aangeven wat sociaal veilig ontwerp is en kunt voorbeelden geven van methodieken
en instrumenten die passen binnen deze werkwijze.
- Je kunt aangeven welke theorieën ten grondslag liggen aan sociaal veilig ontwerp.
- Je kunt aan de hand van casuïstiek beargumenteren welke maatregelen genomen moeten
worden ter bevordering van de veiligheid in de woonomgeving of waarom een ontwerp niet
voldoende veilig zou zijn.
- Je kunt aangeven welke ontwikkelingen van belang zijn als het gaat om stedelijke
vernieuwing in Nederland.
- Je kent verschillende veiligheidsstrategieën die veiligheid in de wijk bevorderen (zoals public
reassurance, community policing etc.) en kunt aangeven in hoeverre deze strategieën
effectief zijn.
SVO
- Bij de aanpak van veiligheid ook naar de omgeving kijken
- Meenemen van > veiligheid in het beheer van een omgeving > sociaal veilige omgeving
- Internationale benaming CPTED > crime prevention trough environmental design
- Criminaliteit voor een groot deel gevolg van de gelegenheid die de fysieke omgeving daartoe
biedt
Ontstaan van CPTED
Jaren ’60 Jane Jacobs
- Eigenschappen gebouwde omgeving verantwoordelijk voor criminaliteit
- Sociale controle van belang
- 3 uitgangspunten om straat/wijk veilig te maken > duidelijke afbakening van openbare en
privé ruimten, deuren en ramen langs de straat moeten op de straat gericht zijn en veel
voetgangers in de straat (eyes on the street)
Jeffery (1971)
- Introductie term CPTED in boek; crime prevention through environmental design
Newman (1972)
- Fysieke ontwerp van gebouwen en buurten kan de mate waarin bewoners voelen dat zij
controle hebben over hun omgeving vergroten of verkleinen
- Hoe wordt de omgeving door bewoners waargenomen en begrepen
Jaren ’80
- Aandacht verschoof van fysieke gebouwde omgeving naar sociale omgeving
- Sociale cohesie tussen bewoners
Vanaf 2000
- Aandacht verschoof naar praktische aanpak van criminaliteit
- ZETA, Politie Keurmerk Veilig Wonen, Veiligheidseffectrapportage
Leerdoelen:
- Je kunt aangeven waarom het relevant is om als veiligheidskundige kennis te hebben over
het thema wonen en kunt hier eigen voorbeelden bij geven.
- Je kunt uitleggen wat steden zijn en bent bekend met de opkomst van de stadssociologie.
- Je kunt de complexiteit van hedendaagse steden uitleggen en deze kennis koppelen aan de
actualiteit.
- Je kunt aangeven welke ontwikkelingen van belang zijn op het gebied van woonbeleid,
woonregelgeving en milieu.
De opkomst van steden en verstedelijking
De ontwikkeling in steden:
1 Agrarische revolutie
- Jagers en verzamelaars > boeren op het platteland (vestiging)
- Functies: economisch, politiek-militair en religieus
- Ontstaan surplusproductie > een zodanig niveau van en regelmaat in de voedselproductie
dat niet iedereen zich dagelijks meer om hoeft te bekommeren en sommigen zich op andere
activiteiten kunnen toeleggen
- Surplusproductie zorgt voor verstedelijking > activiteiten vonden plaats in steden
2 Industriële revolutie
- Ongekende groei Europese steden > stedelijke industrie en nijverheid moesten in
toenemende mate veel grotere markten bedienen
- Fabrieken grote vraag naar arbeidskrachten > pull factor
- Migratie > push en pullfactoren (bijv. misoogsten)
- Snel groeiend aantal mensen > sociale problemen > herstructurering
- Woningwet 1901 > eerste wet omtrent volkshuisvesting
3 Suburbanisatie
- Vorige urbanisatie leidde voor een deel tot suburbanisatie
- Ontstaan van stedelijke agglomeratie (gemeente met randgemeenten)
- Wegtrekken van vooral jonge gezinnen > scheve bevolkingsopbouw
- Zorgde voor verval van binnensteden
4 Herwaardering
- Vanaf de jaren ’80 herwaardering van de stad
- Kwam door bestendiging en vernieuwing > mensen van hogere klassen trekken naar de stad
- Concentratie van voorzieningen
- Vanaf 1995 grootschalige stadsuitbreidingen
- Etnische segregatie in oude arbeidswijken
,Pull factoren verstedelijking
- Werk
- Individuele ontwikkeling
- Sfeer
- Mentale vrijheid
- Faciliteiten
- Subculturen
Push factoren verstedelijking
- Levenscondities platteland
- Ecologisch
- Oorlog
Wat zijn steden?
Kenmerken van steden:
- Menselijke nederzetting > er moeten mensen wonen
- Duurzaamheid > lange termijn samenwonen op duurzame manier
- Grootte en uitgestrektheid
- Compactheid > hoge bevolkingsgroei en bebouwingsdichtheid
- Heterogeen > veel verschillende mensen leven samen
- Complex
- Multifunctioneel > verschillende voorzieningen
- Stedelijkheid als vorm van samenleven en mentaliteit
Complexiteit stad
- Veel verschillende gemeenschappen en subculturen (die met elkaar moeten samenleven)
- Integratiemachine > integratie vooral in de stad > andere opvattingen etc.
- Publieke ruimte > ontmoeten/vermijden
- Sociale bewegingen
Het milieu stad
- Economische groei en bevolkingsgroei ombuigen tot een toestand van ecologische en
economische stabiliteit
- Klimaatverandering tegengaan
- Internationale maatregelen > sustainable development goals & European green deal
- Lokale maatregelen (stad en land met elkaar verbinden) > urban farming, verticaal groen,
sedumdak en groenstroken
, B2 SVO en criminologische theorieën
Leerdoelen:
- Je kunt aangeven wat sociaal veilig ontwerp is en kunt voorbeelden geven van methodieken
en instrumenten die passen binnen deze werkwijze.
- Je kunt aangeven welke theorieën ten grondslag liggen aan sociaal veilig ontwerp.
- Je kunt aan de hand van casuïstiek beargumenteren welke maatregelen genomen moeten
worden ter bevordering van de veiligheid in de woonomgeving of waarom een ontwerp niet
voldoende veilig zou zijn.
- Je kunt aangeven welke ontwikkelingen van belang zijn als het gaat om stedelijke
vernieuwing in Nederland.
- Je kent verschillende veiligheidsstrategieën die veiligheid in de wijk bevorderen (zoals public
reassurance, community policing etc.) en kunt aangeven in hoeverre deze strategieën
effectief zijn.
SVO
- Bij de aanpak van veiligheid ook naar de omgeving kijken
- Meenemen van > veiligheid in het beheer van een omgeving > sociaal veilige omgeving
- Internationale benaming CPTED > crime prevention trough environmental design
- Criminaliteit voor een groot deel gevolg van de gelegenheid die de fysieke omgeving daartoe
biedt
Ontstaan van CPTED
Jaren ’60 Jane Jacobs
- Eigenschappen gebouwde omgeving verantwoordelijk voor criminaliteit
- Sociale controle van belang
- 3 uitgangspunten om straat/wijk veilig te maken > duidelijke afbakening van openbare en
privé ruimten, deuren en ramen langs de straat moeten op de straat gericht zijn en veel
voetgangers in de straat (eyes on the street)
Jeffery (1971)
- Introductie term CPTED in boek; crime prevention through environmental design
Newman (1972)
- Fysieke ontwerp van gebouwen en buurten kan de mate waarin bewoners voelen dat zij
controle hebben over hun omgeving vergroten of verkleinen
- Hoe wordt de omgeving door bewoners waargenomen en begrepen
Jaren ’80
- Aandacht verschoof van fysieke gebouwde omgeving naar sociale omgeving
- Sociale cohesie tussen bewoners
Vanaf 2000
- Aandacht verschoof naar praktische aanpak van criminaliteit
- ZETA, Politie Keurmerk Veilig Wonen, Veiligheidseffectrapportage
