D1 Introductie ruimtelijke ordening en externe veiligheid
Leerdoelen:
- de volgende begrippen in eigen woorden te omschrijven en toepassen: ruimtelijke
ordening, ruimtelijke planning, planningsopgave, inrichtingsopgave, procesopgave,
dreiging, blootstelling, kwetsbaarheid;
- omschrijven wat de relatie is tussen de opslag, verwerking en vervoer van gevaarlijke
stoffen en de bebouwing in de omgeving;
- aangeven op welke manier de ruimtelijke inrichting van invloed is op de veiligheid en
vice versa;
Gevaarlijke stoffen
- Stoffen die vanwege hun intrinsieke eigenschappen een gevaar vormen voor mens of
milieu waardoor schade kan ontstaan
- Eigenschap van stof geeft risico > altijd restrisico (nooit nul/ALARA)
- Effecten kunnen groot zijn
- Afstand houden van de omgeving > vaak te weinig ruimte
- Standaardscenario’s > brand, dreigende explosie en gifwolk
- Effecten > warmtestraling, rook, overdruk en vergiftiging
Mogelijke scenario’s en effecten
1 (Plas)brand > hittestraling en rookontwikkeling
2 Gas of dampwolk > vergiftiging, hittestraling en overdruk
3 Explosie > overdruk
4 Bleve > hittestraling en overdruk
5 Verontreiniging > lucht, water en bodem
,Basis externe veiligheid
- Beheersen van risico’s die ontstaan voor de omgeving bij het gebruik, de opslag en
het vervoer van gevaarlijke stoffen
- Ook luchthavens en windturbines
- Risico’s voor mensen en het milieu
- Grote mogelijke effecten > kleine kans, groot gevolg risico’s (KKGG)
- Bedrijf die werken met gevaarlijke stoffen = inrichting
- Meten door middel van plaatsgebonden risico en groepsrisico
- Plaatsgebonden risico = de kans per jaar dat een persoon die permanent en
onbeschermd zou verblijven in de directe omgeving van een inrichting of
transportroute overlijdt als direct gevolg van een ongeval met gevaarlijke stoffen in
die inrichting of die route
- Groepsrisico = de kans per jaar dat een groep personen in het invloedsgebied van
een inrichting of transportroute komt te overlijden als direct gevolg van een
ongewoon voorval met gevaarlijke stoffen in die inrichting of op die route
Beheersen externe veiligheid risico’s
1 Effect beperken > afstand nemen tot risicovolle activiteiten
2 Kans beperken > beheersmaatregelen implementeren
Basis ruimtelijke ordening
- Ruimte en samenleving
- Balans in inrichting openbare ruimte > belangenafweging
- Gevaar, ongevallen, nadelige effecten vs. welvaart, economie, voordelen
- Het moet een (optimale) oplossing bieden
- Het moet aansluiten op doelstelling van overheid > structuurvisies (bevat het te
voeren ruimtelijke beleid op hoofdlijnen, opgesteld door rijk, provincie of gemeente)
- Het moet passen in de omgeving
- Het moet aan de wet voldoen
- Het moet ook nog veilig
, D2 Beleidsinstrumenten ruimtelijke ordening
Leerdoelen:
- de volgende begrippen omschrijven en toepassen: structuurvisie, AMvB, verordening,
strategische plannen, operationele plannen;
- uitleggen hoede verticale doorwerking in de ruimtelijke ordening is geregeld;
- Aangeven wat de mogelijkheden en onmogelijkheden van bestemmingsplannen en
structuurvisies zijn bij het beïnvloeden van de ruimtelijke inrichting en veiligheid;
- het proces voor de totstandkoming van bestemmingsplannen omschrijven;
- de stappen van een veiligheidsanalyse bij een bestemmingsplanproces omschrijven en
toepassen;
WRO = De Wet ruimtelijke ordening
- De wet regelt hoe ruimtelijke plannen in Nederland tot stand komen en gewijzigd worden
- Rijk, provincie en gemeenten hebben bevoegdheid ruimtelijke plannen op te stellen >
bevoegd gezag
- Wet bepaalt taken van overheid en rechten/plichten van burgers, bedrijven en instellingen
- Decentraal wat kan, centraal wat moet
- De gemeente voert alles wat op hun terrein ligt uit (woonwijk/fabriek/school)
- Provincie voert uit wat in een groter gebied ligt, meerdere gemeenten (aanleg
snelweg/spoorlijn/windmolenpark)
Structuurvisies
- Beleidsinstrument/strategisch beleid
- Bevat het te voeren ruimtelijke beleid en ontwikkelingen op hoofdlijnen
- Kan worden opgesteld door Rijk, provincie of gemeente
- Basis voor het beschikbaar stellen van financiële middelen en voor het maken van
vervolgafspraken over de uitvoering van het voorgenomen ruimtelijke beleid
- Strategische ruimtelijke planning (lange termijn 10-50 jaar)
Rijk
- Belangrijkste voor Ruimtelijke Ordening > Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
- Beschrijft de visie op lange termijn, globaal per regio
Provincie
- De landelijke doelen worden vertaald naar de provinciale doelen
- Specifieke thema’s die spelen op provincie niveau worden verder uitgewerkt
Gemeente
- Concretere uitwerking van de ruimtelijke doelen gemeentelijk niveau
- Lokale thema’s benoemd en uitgewerkt
Doorwerking van de structuurvisie
- Structuurvisies zijn alleen bindend voor de opsteller
- Bindend maken van algemeen geldende principes uit de structuurvisie voor lagere
overheden > regels vastleggen in de Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB’s)
- AMvB > besluit van de regering waarin regels uit een wet verder worden uitgewerkt
Leerdoelen:
- de volgende begrippen in eigen woorden te omschrijven en toepassen: ruimtelijke
ordening, ruimtelijke planning, planningsopgave, inrichtingsopgave, procesopgave,
dreiging, blootstelling, kwetsbaarheid;
- omschrijven wat de relatie is tussen de opslag, verwerking en vervoer van gevaarlijke
stoffen en de bebouwing in de omgeving;
- aangeven op welke manier de ruimtelijke inrichting van invloed is op de veiligheid en
vice versa;
Gevaarlijke stoffen
- Stoffen die vanwege hun intrinsieke eigenschappen een gevaar vormen voor mens of
milieu waardoor schade kan ontstaan
- Eigenschap van stof geeft risico > altijd restrisico (nooit nul/ALARA)
- Effecten kunnen groot zijn
- Afstand houden van de omgeving > vaak te weinig ruimte
- Standaardscenario’s > brand, dreigende explosie en gifwolk
- Effecten > warmtestraling, rook, overdruk en vergiftiging
Mogelijke scenario’s en effecten
1 (Plas)brand > hittestraling en rookontwikkeling
2 Gas of dampwolk > vergiftiging, hittestraling en overdruk
3 Explosie > overdruk
4 Bleve > hittestraling en overdruk
5 Verontreiniging > lucht, water en bodem
,Basis externe veiligheid
- Beheersen van risico’s die ontstaan voor de omgeving bij het gebruik, de opslag en
het vervoer van gevaarlijke stoffen
- Ook luchthavens en windturbines
- Risico’s voor mensen en het milieu
- Grote mogelijke effecten > kleine kans, groot gevolg risico’s (KKGG)
- Bedrijf die werken met gevaarlijke stoffen = inrichting
- Meten door middel van plaatsgebonden risico en groepsrisico
- Plaatsgebonden risico = de kans per jaar dat een persoon die permanent en
onbeschermd zou verblijven in de directe omgeving van een inrichting of
transportroute overlijdt als direct gevolg van een ongeval met gevaarlijke stoffen in
die inrichting of die route
- Groepsrisico = de kans per jaar dat een groep personen in het invloedsgebied van
een inrichting of transportroute komt te overlijden als direct gevolg van een
ongewoon voorval met gevaarlijke stoffen in die inrichting of op die route
Beheersen externe veiligheid risico’s
1 Effect beperken > afstand nemen tot risicovolle activiteiten
2 Kans beperken > beheersmaatregelen implementeren
Basis ruimtelijke ordening
- Ruimte en samenleving
- Balans in inrichting openbare ruimte > belangenafweging
- Gevaar, ongevallen, nadelige effecten vs. welvaart, economie, voordelen
- Het moet een (optimale) oplossing bieden
- Het moet aansluiten op doelstelling van overheid > structuurvisies (bevat het te
voeren ruimtelijke beleid op hoofdlijnen, opgesteld door rijk, provincie of gemeente)
- Het moet passen in de omgeving
- Het moet aan de wet voldoen
- Het moet ook nog veilig
, D2 Beleidsinstrumenten ruimtelijke ordening
Leerdoelen:
- de volgende begrippen omschrijven en toepassen: structuurvisie, AMvB, verordening,
strategische plannen, operationele plannen;
- uitleggen hoede verticale doorwerking in de ruimtelijke ordening is geregeld;
- Aangeven wat de mogelijkheden en onmogelijkheden van bestemmingsplannen en
structuurvisies zijn bij het beïnvloeden van de ruimtelijke inrichting en veiligheid;
- het proces voor de totstandkoming van bestemmingsplannen omschrijven;
- de stappen van een veiligheidsanalyse bij een bestemmingsplanproces omschrijven en
toepassen;
WRO = De Wet ruimtelijke ordening
- De wet regelt hoe ruimtelijke plannen in Nederland tot stand komen en gewijzigd worden
- Rijk, provincie en gemeenten hebben bevoegdheid ruimtelijke plannen op te stellen >
bevoegd gezag
- Wet bepaalt taken van overheid en rechten/plichten van burgers, bedrijven en instellingen
- Decentraal wat kan, centraal wat moet
- De gemeente voert alles wat op hun terrein ligt uit (woonwijk/fabriek/school)
- Provincie voert uit wat in een groter gebied ligt, meerdere gemeenten (aanleg
snelweg/spoorlijn/windmolenpark)
Structuurvisies
- Beleidsinstrument/strategisch beleid
- Bevat het te voeren ruimtelijke beleid en ontwikkelingen op hoofdlijnen
- Kan worden opgesteld door Rijk, provincie of gemeente
- Basis voor het beschikbaar stellen van financiële middelen en voor het maken van
vervolgafspraken over de uitvoering van het voorgenomen ruimtelijke beleid
- Strategische ruimtelijke planning (lange termijn 10-50 jaar)
Rijk
- Belangrijkste voor Ruimtelijke Ordening > Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
- Beschrijft de visie op lange termijn, globaal per regio
Provincie
- De landelijke doelen worden vertaald naar de provinciale doelen
- Specifieke thema’s die spelen op provincie niveau worden verder uitgewerkt
Gemeente
- Concretere uitwerking van de ruimtelijke doelen gemeentelijk niveau
- Lokale thema’s benoemd en uitgewerkt
Doorwerking van de structuurvisie
- Structuurvisies zijn alleen bindend voor de opsteller
- Bindend maken van algemeen geldende principes uit de structuurvisie voor lagere
overheden > regels vastleggen in de Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB’s)
- AMvB > besluit van de regering waarin regels uit een wet verder worden uitgewerkt
