‘Ethiek en recht in kort bestek’
‘Basisboek criminologie’
Week 1 – hoofdstuk 1 ethiek
Moraliteit opvattingen die er zijn over hoe mensen zich moeten gedragen tegenover elkaar.
- Smalle moraliteit in hoeverre houden we rekening met belangen/welzijn van anderen
- Brede moraliteit hoe leidt je een gelukkig en zinvol leven
Moraliteit is normatief er wordt voorgeschreven hoe gehandeld moet worden in de omgang
met een ander.
Bouwstenen moraliteit:
- Normen (gedrag)
- Waarden (gedrag)
- Houdingen (persoon)
Normen:
Morele regels die bepaald gedrag verbieden of gebieden. Staan niet in geschreven regels.
Waarden:
Principes en idealen die waarde geven aan het leven.
- Morele waarden definiëren wie je bent, een goed mens of minder goed mens
(waarheid, wijsheid en rechtvaardigheid), ook wel persoonswaarden genoemd.
- Objectwaarden bepalen het handelen, maar maken een mens niet per se een goed
mens. (geluk, rijkdom en vriendschap)
Moreel pluralisme het naast elkaar bestaan van verschillende waarden.
Houdingen:
De manier van handelen van een bepaald persoon. Karaktereigenschappen bepalen mede de
morele keuzes die worden gemaakt.
Fatsoensregels gaan over tafel manieren bijvoorbeeld, ook wel aangeduid met etiquette.
Religie en moraliteit:
- Religie omvat meer regels dan moraliteit, zoals kledingvoorschriften en speciale dagen.
- Religies kennen grote verhalen in heilige boeken.
- Religies hebben meestal een bovennatuurlijk opperwezen dat de oorsprong is van alle
morele regels.
Recht en moraliteit:
- Recht heeft geschreven bronnen (wet, jurisprudentie), moraliteit niet.
- Rechtsregels kunnen worden afgedwongen, morele regels niet.
- Het recht bestaat niet alleen uit regels van rechten en plichten, maar ook verleend het
bevoegdheden en stelt het procedures vast (secundaire regels van het recht), morele
regels hebben rechten en plichten.
- Recht heeft een sociaal systeem van rechtbanken, politiebureaus etc. Moraliteit heeft
geen eigen apparaat.
Ethiek en moraliteit:
Ethiek is moraal op papier. Bij ethiek stellen ze theorieën op over moraliteit.
2 functies ethiek:
1. Behulpzaam in het scheppen van helderheid. (descriptieve ethiek)
2. Kritisch toetsen van morele opvattingen en het opstellen van geldige theorieën
(normatieve ethiek)
1