Hoorcollege week 3
De meeste regels van internationaal publiekrecht zijn natuurlijk geregeld in verdragen.
Welke bronnen zijn er van het internationaal publiekrecht?
Art. 38.1 Statuut Internationaal Gerechtshof
a. Verdragen
Geschreven overeenkomsten tussen twee of meer staten, tussen een of meer staten
en een internationale organisatie of tussen internationale organisaties onderling.
- Bilaterale verdragen
Tussen twee staten (bijvoorbeeld tussen Nederland en België).
- Multilaterale verdragen
Verdragen waar twee of meer staten aan deelnemen (bijvoorbeeld het VN-
Handvest).
b. Internationaal gewoonterecht
Oude, maar onzekere bron van internationaal recht
Twee elementen spelen een hoofdrol:
i. Regelmatige statenpraktijk (usus)
ii. Opvatting dat deze praktijk vereist is op basis van het internationaal recht
(opinio juris)
Statenpraktijk
Handelen of nalaten van staten, verklaringen over concrete situaties, nationale
wetgeving en praktijk van de internationale organisaties.
Statenpraktijk dient uniform en constant te zijn.
o Dient wijdverbreid te zijn; omvangrijk en vrijwel uniform
o Bijzondere aandacht voor ‘specially affected states’
o Geen bijzondere tijdsduur vereist
Persistent objector: staat die zich vanaf het begin aanhoudend verzet zal
niet gebonden zijn aan de regel van gewoonterecht.
Opinio juris
Staat bezigt praktijk op grond van rechtsovertuiging (kan bijvoorbeeld worden
afgeleid door verklaringen van vertegenwoordigers van de staat.
c. Algemene beginselen
Beschaafde staten?
Beginselen waar een rechtsorde gewoonlijk vanuit gaat, voor zover deze beginselen
door de staten van de internationale gemeenschap worden erkend.
Voorbeelden: goede trouw, redelijkheid en billijkheid, proportionaliteit.
d. Aanvullende bronnen
- Rechterlijke uitspraken (maar art. 59 IGH)
- Doctrine (boeken van academici mag je gebruiken als bron voor internationaal
recht)
- Bindende besluiten volkenrechtelijke organisaties (art. 94 Gw) (wel bindend dus)
- Soft law (bijvoorbeeld resoluties van AVVN) (niet bindende besluiten van
volkenrechtelijke organisaties)
- Eenzijdige handelingen en verklaringen
De meeste regels van internationaal publiekrecht zijn natuurlijk geregeld in verdragen.
Welke bronnen zijn er van het internationaal publiekrecht?
Art. 38.1 Statuut Internationaal Gerechtshof
a. Verdragen
Geschreven overeenkomsten tussen twee of meer staten, tussen een of meer staten
en een internationale organisatie of tussen internationale organisaties onderling.
- Bilaterale verdragen
Tussen twee staten (bijvoorbeeld tussen Nederland en België).
- Multilaterale verdragen
Verdragen waar twee of meer staten aan deelnemen (bijvoorbeeld het VN-
Handvest).
b. Internationaal gewoonterecht
Oude, maar onzekere bron van internationaal recht
Twee elementen spelen een hoofdrol:
i. Regelmatige statenpraktijk (usus)
ii. Opvatting dat deze praktijk vereist is op basis van het internationaal recht
(opinio juris)
Statenpraktijk
Handelen of nalaten van staten, verklaringen over concrete situaties, nationale
wetgeving en praktijk van de internationale organisaties.
Statenpraktijk dient uniform en constant te zijn.
o Dient wijdverbreid te zijn; omvangrijk en vrijwel uniform
o Bijzondere aandacht voor ‘specially affected states’
o Geen bijzondere tijdsduur vereist
Persistent objector: staat die zich vanaf het begin aanhoudend verzet zal
niet gebonden zijn aan de regel van gewoonterecht.
Opinio juris
Staat bezigt praktijk op grond van rechtsovertuiging (kan bijvoorbeeld worden
afgeleid door verklaringen van vertegenwoordigers van de staat.
c. Algemene beginselen
Beschaafde staten?
Beginselen waar een rechtsorde gewoonlijk vanuit gaat, voor zover deze beginselen
door de staten van de internationale gemeenschap worden erkend.
Voorbeelden: goede trouw, redelijkheid en billijkheid, proportionaliteit.
d. Aanvullende bronnen
- Rechterlijke uitspraken (maar art. 59 IGH)
- Doctrine (boeken van academici mag je gebruiken als bron voor internationaal
recht)
- Bindende besluiten volkenrechtelijke organisaties (art. 94 Gw) (wel bindend dus)
- Soft law (bijvoorbeeld resoluties van AVVN) (niet bindende besluiten van
volkenrechtelijke organisaties)
- Eenzijdige handelingen en verklaringen
