Probleem 2
1. K ON EEN OVEREENKOMST GELDIG ZIJN ALS DEZE IN STRIJD IS MET
DE WET ?
Het beginsel van contractsvrijheid:
I. Iedereen is vrij om te bepalen met wij hij/zij een overeenkomst sluit
- Feitelijke omstandigheden kunnen deze beperken
- Speciale regels voor de overheid: art. 3.14
II. Iedereen is vrij om de inhoud van een overeenkomst te bepalen
- Ondergrens: art. 3:40
- Wederom kunnen feitelijke omstandigheden deze beperken
Ook wettelijke beperkingen: art. 101 VWEU of art. 6 Mw.
Art. 3:40:
1. In strijd met de wet Nietig of vernietigbaar (lid 2/3)
2. In strijd met de goede zeden Nietig (lid 1)
3. In strijd met de openbare orde Nietig (lid 1)
Niet altijd scherp van elkaar te onderscheiden
Het wettelijk verbod kan betrekking hebben op:
a. Het verrichten van een rechtshandeling
b. De inhoud van een rechtshandeling
c. De strekking van een rechtshandeling
Dit onderscheid is relevant voor de toepassing van lid 2, dan wel lid 1. Lid 2 is van toepassing als een
wet het verrichten van een rechtshandeling verbiedt. Als de wettelijke bepaling betrekking heeft op de
inhoud of de strekking, dan dient de geldigheid te worden beoordeeld a.d.h.v. lid 1.
Volgorde van toetsing:
Eerst: in strijd met de wet?
Dan: in strijd met goede zeden of openbare orde
Toepassing van art. 3:40 is beperkt om twee redenen:
1. De wet kan zelf een rechtshandeling verbieden en daaraan een sanctie verbinden
art. 3:40 is dan niet nodig, dat andere gaat dan voor.
2. Voor de toepasselijkheid is nodig:
a. Het verbod staat in een wet in formele zin
Een bepaling in een wet in formele zin, d.w.z. een wet die in gemeen
overleg tussen Regering en Staten-Generaal tot stand is gekomen en in
werking is getreden
Een bepaling in een door het Parlement goedgekeurd verdrag of besluit van
een volkenrechtelijke organisatie
Een bepaling in een verordening van de EU: een verordening wordt niet
geïmplementeerd in het nationale recht maar is rechtstreeks toepasselijk in
elke lidstaat
Literatuur:Rechtshandeling en overeenkomst: 4.4: 145- 157 en 7.2 en 7.4: 259-297 (283a) Verbintenissenrecht algemeen: -
Verbintenissen uit de wet en schadevergoeding: -Bijzondere overeenkomsten: -Jurisprudentie: Esmilo/Mediq, Haviltex, Matatag/De
Schelde, Stein/Driessen, Lundiform/Mexx, DSM/Fox
1
1. K ON EEN OVEREENKOMST GELDIG ZIJN ALS DEZE IN STRIJD IS MET
DE WET ?
Het beginsel van contractsvrijheid:
I. Iedereen is vrij om te bepalen met wij hij/zij een overeenkomst sluit
- Feitelijke omstandigheden kunnen deze beperken
- Speciale regels voor de overheid: art. 3.14
II. Iedereen is vrij om de inhoud van een overeenkomst te bepalen
- Ondergrens: art. 3:40
- Wederom kunnen feitelijke omstandigheden deze beperken
Ook wettelijke beperkingen: art. 101 VWEU of art. 6 Mw.
Art. 3:40:
1. In strijd met de wet Nietig of vernietigbaar (lid 2/3)
2. In strijd met de goede zeden Nietig (lid 1)
3. In strijd met de openbare orde Nietig (lid 1)
Niet altijd scherp van elkaar te onderscheiden
Het wettelijk verbod kan betrekking hebben op:
a. Het verrichten van een rechtshandeling
b. De inhoud van een rechtshandeling
c. De strekking van een rechtshandeling
Dit onderscheid is relevant voor de toepassing van lid 2, dan wel lid 1. Lid 2 is van toepassing als een
wet het verrichten van een rechtshandeling verbiedt. Als de wettelijke bepaling betrekking heeft op de
inhoud of de strekking, dan dient de geldigheid te worden beoordeeld a.d.h.v. lid 1.
Volgorde van toetsing:
Eerst: in strijd met de wet?
Dan: in strijd met goede zeden of openbare orde
Toepassing van art. 3:40 is beperkt om twee redenen:
1. De wet kan zelf een rechtshandeling verbieden en daaraan een sanctie verbinden
art. 3:40 is dan niet nodig, dat andere gaat dan voor.
2. Voor de toepasselijkheid is nodig:
a. Het verbod staat in een wet in formele zin
Een bepaling in een wet in formele zin, d.w.z. een wet die in gemeen
overleg tussen Regering en Staten-Generaal tot stand is gekomen en in
werking is getreden
Een bepaling in een door het Parlement goedgekeurd verdrag of besluit van
een volkenrechtelijke organisatie
Een bepaling in een verordening van de EU: een verordening wordt niet
geïmplementeerd in het nationale recht maar is rechtstreeks toepasselijk in
elke lidstaat
Literatuur:Rechtshandeling en overeenkomst: 4.4: 145- 157 en 7.2 en 7.4: 259-297 (283a) Verbintenissenrecht algemeen: -
Verbintenissen uit de wet en schadevergoeding: -Bijzondere overeenkomsten: -Jurisprudentie: Esmilo/Mediq, Haviltex, Matatag/De
Schelde, Stein/Driessen, Lundiform/Mexx, DSM/Fox
1
