Probleem 4
1) Hoe is de aansprakelijkheid geregeld voor schade tijdens zeevervoer?
De Hague-Visby Rules zijn ontleend aan het Angelsaksische zeerecht. De belangrijkste regels m.b.t. de plichten
en ontheffingen van aansprakelijkheid van de vervoerder staan in art. 8:381 jo. 8:383 BW.
De basisregels bestaan uit twee op de vervoerder rustende verplichtingen:
het aanwenden van redelijke zorg t.a.v.
a. Het schip, art. 8:381 lid 1a, b, c BW en
b. De lading art. 8:381 lid 2 BW
Uit deze zorgplichten kun je afleiden dat op de vervoerder (slechts) een inspanningsverbintenis rust, welke is
verlaten. Art. 8:378 jo. 8:379 BW: voor het gehele vervoerrecht gelden hoofdverplichtingen als
resultaatsverbintenissen.
Bij niet-conforme aflevering is de vervoerder in beginsel aansprakelijk, waarbij de ladingbelanghebbende dient
aan te tonen dat de schade zich tijdens het vervoer heeft voorgedaan. Het is vervolgens aan de vervoerder zich
op een ontheffingsgrond te beroepen. Naast de verplichtingen wordt in art. 8:383 lid 1 jo. 2 BW een reeks van
ontheffingsgronden opgesomd ten gevolge waarvan de vervoerder van aansprakelijkheid ontheven is. Dit
systeem is dwingend recht.
In afwijking van het Verdrag verklaart art. 8:382 lid 2b jo. c BW de regeling eveneens, zij het niet dwingend,
van toepassing op levende dieren en deklading.
De periode van aansprakelijkheid is, art. 8:378 BW, van inontvangstneming van de goederen tot de aflevering.
Van groot praktisch belang is dat art. 8:386 BW partijen toestaat deze periode in te korten tot de periode
waarin de goederen zich aan boord van het schip bevinden. Voor de periode gelegen tussen de
inontvangstneming en de inlading aan boord alsmede tussen de lossing en aflevering kan de vervoerder zich
vrijtekenen. Deze in veel cognossementen voorkomende vrij tekeningen noemt men ‘before and after clauses.
2) Is de vervoerder aansprakelijk voor de verpakking?
Art. 8:381 lid 1 BW: de vervoerder onder cognossement heeft de plicht vóór of bij aanvang van de reis redelijke
zorg (‘due diligence’) te betrachten t.a.v. de zeewaardigheid van het schip. Het begrip zeewaardigheid is een
juridische term, maar moet soepel worden toegepast en moet in ruime zin worden uitgelegd in de context van
de omstandigheden en omvat de reis- en laadgeschiktheid van het schip. Art. 8:383 lid 1 BW onderscheidt een
drietal elementen:
I. A) Fysieke zeewaardigheid een schip is onzeewaardig wanneer de scheepshuid een lek vertoont, wanneer
het schip niet opgewassen is tegen gebruikelijke weersomstandigheden, wanneer scheepsleidingen gebreken
vertonen.
II. B) Reisvaardigheid een schip is niet reisvaardig wanneer sprake is van onbekwame bemanning. De in acht te
nemen redelijke zorg van de vervoerder wordt bepaald door de norm van de algemene vakbekwaamheid en
professionaliteit.
III. C) Ladinggeschiktheid: een schip is onzeewaardig wanneer bij het vervoer van fruit de koelruimtes niet naar
behoren functioneren.
Evenals in het binnenvaartrecht, art. 8:898 lid 2 BW, maar in afwijking van het ‘droge’ vervoerrecht,
art. 8:1098 lid 2 BW, staat de zeevervoerder niet garant voor het voertuig. Hij is van aansprakelijkheid
ontheven wanneer de schade door onzeewaardigheid in bovengenoemde ruime betekenis
veroorzaakt is, art. 8:383 lid 1 BW, mits hij voor aanvang van de reis redelijke zorg betracht heeft.
HR 1 februari 2008, NJ 2008, 505 (NDS Provider) (met noot K.F. Haak)
Casus: Een zaak waarin de in gebrekkige containers vervoerde balen tabak aan boord van het schip ‘NDS Provider’ met schade werden
Literatuur: H5 en H6 VHEH 1
Arresten: NDS Provider, Quo Vadis I, Quo Vadis II, Sungreen, Sriwijaya
1) Hoe is de aansprakelijkheid geregeld voor schade tijdens zeevervoer?
De Hague-Visby Rules zijn ontleend aan het Angelsaksische zeerecht. De belangrijkste regels m.b.t. de plichten
en ontheffingen van aansprakelijkheid van de vervoerder staan in art. 8:381 jo. 8:383 BW.
De basisregels bestaan uit twee op de vervoerder rustende verplichtingen:
het aanwenden van redelijke zorg t.a.v.
a. Het schip, art. 8:381 lid 1a, b, c BW en
b. De lading art. 8:381 lid 2 BW
Uit deze zorgplichten kun je afleiden dat op de vervoerder (slechts) een inspanningsverbintenis rust, welke is
verlaten. Art. 8:378 jo. 8:379 BW: voor het gehele vervoerrecht gelden hoofdverplichtingen als
resultaatsverbintenissen.
Bij niet-conforme aflevering is de vervoerder in beginsel aansprakelijk, waarbij de ladingbelanghebbende dient
aan te tonen dat de schade zich tijdens het vervoer heeft voorgedaan. Het is vervolgens aan de vervoerder zich
op een ontheffingsgrond te beroepen. Naast de verplichtingen wordt in art. 8:383 lid 1 jo. 2 BW een reeks van
ontheffingsgronden opgesomd ten gevolge waarvan de vervoerder van aansprakelijkheid ontheven is. Dit
systeem is dwingend recht.
In afwijking van het Verdrag verklaart art. 8:382 lid 2b jo. c BW de regeling eveneens, zij het niet dwingend,
van toepassing op levende dieren en deklading.
De periode van aansprakelijkheid is, art. 8:378 BW, van inontvangstneming van de goederen tot de aflevering.
Van groot praktisch belang is dat art. 8:386 BW partijen toestaat deze periode in te korten tot de periode
waarin de goederen zich aan boord van het schip bevinden. Voor de periode gelegen tussen de
inontvangstneming en de inlading aan boord alsmede tussen de lossing en aflevering kan de vervoerder zich
vrijtekenen. Deze in veel cognossementen voorkomende vrij tekeningen noemt men ‘before and after clauses.
2) Is de vervoerder aansprakelijk voor de verpakking?
Art. 8:381 lid 1 BW: de vervoerder onder cognossement heeft de plicht vóór of bij aanvang van de reis redelijke
zorg (‘due diligence’) te betrachten t.a.v. de zeewaardigheid van het schip. Het begrip zeewaardigheid is een
juridische term, maar moet soepel worden toegepast en moet in ruime zin worden uitgelegd in de context van
de omstandigheden en omvat de reis- en laadgeschiktheid van het schip. Art. 8:383 lid 1 BW onderscheidt een
drietal elementen:
I. A) Fysieke zeewaardigheid een schip is onzeewaardig wanneer de scheepshuid een lek vertoont, wanneer
het schip niet opgewassen is tegen gebruikelijke weersomstandigheden, wanneer scheepsleidingen gebreken
vertonen.
II. B) Reisvaardigheid een schip is niet reisvaardig wanneer sprake is van onbekwame bemanning. De in acht te
nemen redelijke zorg van de vervoerder wordt bepaald door de norm van de algemene vakbekwaamheid en
professionaliteit.
III. C) Ladinggeschiktheid: een schip is onzeewaardig wanneer bij het vervoer van fruit de koelruimtes niet naar
behoren functioneren.
Evenals in het binnenvaartrecht, art. 8:898 lid 2 BW, maar in afwijking van het ‘droge’ vervoerrecht,
art. 8:1098 lid 2 BW, staat de zeevervoerder niet garant voor het voertuig. Hij is van aansprakelijkheid
ontheven wanneer de schade door onzeewaardigheid in bovengenoemde ruime betekenis
veroorzaakt is, art. 8:383 lid 1 BW, mits hij voor aanvang van de reis redelijke zorg betracht heeft.
HR 1 februari 2008, NJ 2008, 505 (NDS Provider) (met noot K.F. Haak)
Casus: Een zaak waarin de in gebrekkige containers vervoerde balen tabak aan boord van het schip ‘NDS Provider’ met schade werden
Literatuur: H5 en H6 VHEH 1
Arresten: NDS Provider, Quo Vadis I, Quo Vadis II, Sungreen, Sriwijaya
