Maatschappijwetenschappen
Hoofdstuk 1: Wat is criminaliteit?
Strafbaar gedrag
Waarde: Een principe dat mensen belangrijk vinden om na te streven.
↳ bv.: beleefdheid
Normen: Gedragsregels gebaseerd op waardes.
↳ bv.: Met mes en vork eten.
Criminaliteit: ▹ elk door de overheid bij wet strafbaar gesteld gedrag (delict).
▹ alle misdrijven die in de wet omschreven staan.
↳ Is relatief en cultureel bepaald; vroeger was verkrachting
binnen het huwelijk niet strafbaar, nu door het feminisme wel.
Criminalisering: het strafbaar worden van bepaald gedrag.
Decriminalisering: een strafbare gedraging wordt uit het strafrecht gehaald en is daardoor niet
langer meer verboden.
▹ Misdrijven: ernstige strafbare feiten, zoals diefstal, mishandeling, moord, fraude etc.
↳ Hogere straffen (max. dertig jaar in hechtenis of levenslang).
↳ Komt altijd op het strafblad.
▹ Overtredingen: minder ernstige strafbare feiten, zoals rijden door rood licht of het onbevoegd
betreden van iemands terrein.
↳ Lichtere straffen (max. een tijdelijke hechtenis).
↳ Komt enkel op het strafblad als er sprake is van een taakstraf.
Strafwaardig: gedrag dat volgens iemand of een grote groep mensen strafbaar zou moeten
zijn. Het is echter pas strafbaar als het in het wetboek van strafrecht staat.
Strafbaar of niet is afhankelijk van:
▹ Maatschappelijke context; na 9/11 werd het beraden van een terroristische aanslag strafbaar.
▹ Ernst van de gevolgen; als er grote gevolgen zijn voor het slachtoffer.
▹ Morele opvattingen van de mensen met veel politieke macht; godslastering werd niet meer
strafbaar omdat er niet meer veel christelijke partijen zijn.
Criminaliteit is een maatschappelijk probleem, want:
1. Het heeft gevolgen voor grote groepen in de samenleving.
2. Het houdt verband met andere maatschappelijke ontwikkelingen.
3. Tegengestelde belangen als veiligheid en vrijheid spelen een grote rol.
4. Voor de oplossing is een sturende rol van de overheid noodzakelijk.
Hoofdstuk 1: Wat is criminaliteit?
Strafbaar gedrag
Waarde: Een principe dat mensen belangrijk vinden om na te streven.
↳ bv.: beleefdheid
Normen: Gedragsregels gebaseerd op waardes.
↳ bv.: Met mes en vork eten.
Criminaliteit: ▹ elk door de overheid bij wet strafbaar gesteld gedrag (delict).
▹ alle misdrijven die in de wet omschreven staan.
↳ Is relatief en cultureel bepaald; vroeger was verkrachting
binnen het huwelijk niet strafbaar, nu door het feminisme wel.
Criminalisering: het strafbaar worden van bepaald gedrag.
Decriminalisering: een strafbare gedraging wordt uit het strafrecht gehaald en is daardoor niet
langer meer verboden.
▹ Misdrijven: ernstige strafbare feiten, zoals diefstal, mishandeling, moord, fraude etc.
↳ Hogere straffen (max. dertig jaar in hechtenis of levenslang).
↳ Komt altijd op het strafblad.
▹ Overtredingen: minder ernstige strafbare feiten, zoals rijden door rood licht of het onbevoegd
betreden van iemands terrein.
↳ Lichtere straffen (max. een tijdelijke hechtenis).
↳ Komt enkel op het strafblad als er sprake is van een taakstraf.
Strafwaardig: gedrag dat volgens iemand of een grote groep mensen strafbaar zou moeten
zijn. Het is echter pas strafbaar als het in het wetboek van strafrecht staat.
Strafbaar of niet is afhankelijk van:
▹ Maatschappelijke context; na 9/11 werd het beraden van een terroristische aanslag strafbaar.
▹ Ernst van de gevolgen; als er grote gevolgen zijn voor het slachtoffer.
▹ Morele opvattingen van de mensen met veel politieke macht; godslastering werd niet meer
strafbaar omdat er niet meer veel christelijke partijen zijn.
Criminaliteit is een maatschappelijk probleem, want:
1. Het heeft gevolgen voor grote groepen in de samenleving.
2. Het houdt verband met andere maatschappelijke ontwikkelingen.
3. Tegengestelde belangen als veiligheid en vrijheid spelen een grote rol.
4. Voor de oplossing is een sturende rol van de overheid noodzakelijk.
