Hoorcolleges Blok 2
Inhoud
Table of Contents
Inhoud....................................................................................................................................................1
Introcollege ped en soc..........................................................................................................................2
Hoorcollege 1 pedagogiek......................................................................................................................3
Hoorcollege 2 pedagogiek......................................................................................................................6
Migratiegezinnen: opvoeden en opgroeien in een nieuwe cultuur....................................................6
Hoorcollege 3 pedagogiek: Armoede...................................................................................................10
29 dec 2021 Opvoeden en opgroeien in een context van armoede.................................................10
Hoorcollege 4 pedagogiek: Vooroordelen in de opvoeding..................................................................13
6 dec 2021 Over ‘kleurenblind’ opvoeden en de rol van verwachtingen bij de prestaties van
leerlingen..........................................................................................................................................13
Hoorcollege 5 pedagogiek....................................................................................................................16
Hoorcollege 6 pedagogiek....................................................................................................................19
Levensbeschouwelijke of religieuze opvoeding ...............................................................................19
Hoorcollege 7 Pedagogiek....................................................................................................................25
Hoorcollege 1 sociologie.......................................................................................................................29
Hoorcollege 2 sociologie: cultuur.........................................................................................................33
Hoorcollege 3 sociologie: Socialisatie...................................................................................................37
7 dec 2021........................................................................................................................................37
Hoorcollege 4 sociologie.......................................................................................................................40
Hoorcollege 5 sociologie.......................................................................................................................47
Sociale instituties..............................................................................................................................47
Hoorcollege 6 sociologie.......................................................................................................................51
Hoorcollege 7 sociologie.......................................................................................................................57
,Introcollege ped en soc
Aspecten op basis waarvan mensen verschillen:
Etniciteit, Sociale klasse, Levensfase, Talent/handicap, Religie/levensbeschouwing, Sekse/gender,
Seksuele oriëntatie, Socialisatie
Kruispuntdenken
Identiteit ≠ één aspect
Meerdere identiteiten en aspecten kruisen
Samenleven in diversiteit
• Menselijke behoefte aan verbinding en herkenning.
• Omgang met anders-zijn, en verscheidenheid.
Twee disciplines
• Pedagogiek
− Ontstaansgeschiedenis diverse samenleving
− Achtergrond opvoedcontexten, invloed kind + opvoeder
− Modellen en theorieën voor handelen pedagoog.
• Sociologie
− Grondleggers sociologie
− Fundamentele sociologische mechanismen
− Sociologische structuren en instituten
Het sociologische perspectief
• Het algemene in het bijzondere zien;
Sociologen kijken naar mensen in verschillende categorieën
Algemene patronen ontdekken: van persoonlijke problemen naar maatschappelijke
vraagstukken
• In het bekende het ongewone gaan zien;
Je eigen referentiekader overstijgen: “iemands kennis en verklaringen van en oordelen over
de sociale werkelijkheid”
Wat gewoon is voor jou, is niet vanzelfsprekend voor mensen in andere groepen, culturen,
samenlevingen…
• Persoonlijke keuzes in hun sociale context
De samenleving beïnvloedt ons gedrag, onze gedachten en gevoelens
Individuele keuzes? Vrije wil?
De organisatie van de samenleving biedt mogelijkheden èn beperkingen voor onze keuzes
• Kijken als een socioloog: buitenstaanderperspectief
Verder kijken ‘dan je neus lang is’
Kritische vragen stellen: marginaliteit en crisis
Helicopterview: diversiteit èn patronen
,Hoorcollege 1 pedagogiek
Etniciteit: nationaliteit, taal, religie, cultuur, gemeenschappelijke geschiedenis
klasse: sociaal maatschappelijke klasse
levensfase: leeftijd (kind, puber, volwassen enz.)
talent/handicap: geestelijk, goed in taal
religie
sekse: man vrouw
seksuele oriëntatie: op wie val je?
Socialisatie: hoe ben je de persoon geworden die je bent, waar groei je op?
Diversiteit als uitdaging of probleem?
- Bijv. homo’s in elkaar geslagen
- aanslagen in een moskee
- verschillende meningen over een bepaalde cultuur/religie
Superdiverse wereld
De wereld is kleiner geworden door internet. Binnen een paar klikken kun je veel informatie over
anderen vinden. Kan tot spanningen leiden, door verschillende opvattingen over een goed leven. In
NL-burgeroorlogen waarvan vluchtelingen naar NL komen. Politieke partijen die vooral de eigen
identiteit willen behouden (geert Wilders en Thierry) maar ook partijen die buitenlanders een goede
plek in samenleving wil geven, zoals denk.
Diversiteit dringt opvoeding binnen (zwarte pieten discussie, vieren van niet christelijke feesten in de
klas) Leerkrachten voor de klas die een bepaalde achtergrond hebben. Homoseksuele leerkracht die
wordt uitgescholden)
-Sinds 2015 wet van passend onderwijs: scholen verplicht om passend onderwijs te bieden, ook aan
kinderen die anders zijn, hierdoor krijgen kinderen te maken met meer verschillen in de klas.
Dit alles zorgt voor spanningen
Omgaan met diversiteit als pedagoog heel belangrijk.
Internationaal verdrag voor de rechten van het kind
- Geen discriminatie
- Kind mag eigen identiteit houden
- Vrijheid van gedachten, geweten en godsdienst
Superdiversiteit
- Kwantitatieve transitie (interculturele verschillen): verschillende bevolkingsgroepen in NL
(o.a. door migrantenstromen). Etnische diversiteit groeit. Iedereen zal uiteindelijk in de grote
steden behoren tot een etnische minderheid, hierdoor moet iedereen zich aanpassen.
- Kwalitatieve transitie (intraculturele verschillen): Binnen de verschillende groepen zijn er ook
verschillen (diversiteit binnen de diversiteit). Subculturen
- Combinatie van deze twee is superdiversiteit
- Intercultureel: verschillen tussen groepen/ culturen
- Intracultureel: verschillen binnen een bepaalde groep/cultuur
, Onderzoek met poppen
Witte kind is het slimst en zwarte pop krijgt de meeste straf. Ook zwarte kinderen wezen de zwarte
pop aan. Ze hebben wss dus een laag zelfbeeld en dit kan leiden tot weinig vertrouwen in jezelf en je
legt jezelf al beperkingen op voor de toekomst. Kinderen pikken dit vooroordeel automatisch op door
beelden in de media, leesboekjes.
Respect hebben met diversiteit je zult diversiteit moeten afbeelden, want blijkbaar als je dan niet
doet het er blijkbar niet toe kinderen geconfronteerd worden met diversiteit.
Objectieve waarneming
Kinderen hebben al heel snel vooroordelen. In hoeverre kun je objectief waarnemen?
Onze waarneming wordt gekleurd door ons referentiekader. Referentiekader wordt beïnvloed door
sociale context, opvoeding en onderwijs (omstandigheden, netwerken, achtergrond, ervaringen en
kennis van anderen).
Vooroordelen kleuren ook je waarneming. Vooroordelen die in de samenleving heersen, nemen
kinderen op.
Vooroordelen hebben voor sommige kinderen nadelige gevolgen.
Meervoudig kijken
Als pedagoog heeft je eigen referentiekader veel invloed, maar ook die van de ander. Dit uit zich in
hoe je naar de ander luistert, op welke manier je een relatie aangaat. Belangrijk is om een
verbindende dialoog aan te gaan met aandacht voor de interne diversiteit en die diversiteit van de
client. Open houding hebben en meervoudig kijken (niet alleen vanuit je eigen referentiekader,
probeer te kijken naar het unieke individu). Vanuit verschillende kanten en perspectieven.
- Deficiet(tekort)benadering: inhalen of wegwerken van achterstanden. Niet alle burgers
hebben dezelfde mogelijkheden, extra hulp nodig. Probleem wordt bij groep die achterstand
heeft gelegd.
- Differentiebenadering: gaat uit van gelijkwaardigheid tussen culturen. Bijv. man en vrouw
hebben andere cultuur, en deze benadering zegt dat zij gelijkwaardig zijn. Niet om tekorten,
maar verschillen. Verschillen worden erkent en moeten overbrugd worden door
interculturele communicatie. Zo begrip voor de ander krijgen. Probleem: cultuurrelativisme:
Alle culturen even waardevol: bijv. meisjesbesnijdenis, je moet alles accepteren en geen
oordeel hebben. Je moet hierdoor alles accepteren en alles staat gelijk.
Inhoud
Table of Contents
Inhoud....................................................................................................................................................1
Introcollege ped en soc..........................................................................................................................2
Hoorcollege 1 pedagogiek......................................................................................................................3
Hoorcollege 2 pedagogiek......................................................................................................................6
Migratiegezinnen: opvoeden en opgroeien in een nieuwe cultuur....................................................6
Hoorcollege 3 pedagogiek: Armoede...................................................................................................10
29 dec 2021 Opvoeden en opgroeien in een context van armoede.................................................10
Hoorcollege 4 pedagogiek: Vooroordelen in de opvoeding..................................................................13
6 dec 2021 Over ‘kleurenblind’ opvoeden en de rol van verwachtingen bij de prestaties van
leerlingen..........................................................................................................................................13
Hoorcollege 5 pedagogiek....................................................................................................................16
Hoorcollege 6 pedagogiek....................................................................................................................19
Levensbeschouwelijke of religieuze opvoeding ...............................................................................19
Hoorcollege 7 Pedagogiek....................................................................................................................25
Hoorcollege 1 sociologie.......................................................................................................................29
Hoorcollege 2 sociologie: cultuur.........................................................................................................33
Hoorcollege 3 sociologie: Socialisatie...................................................................................................37
7 dec 2021........................................................................................................................................37
Hoorcollege 4 sociologie.......................................................................................................................40
Hoorcollege 5 sociologie.......................................................................................................................47
Sociale instituties..............................................................................................................................47
Hoorcollege 6 sociologie.......................................................................................................................51
Hoorcollege 7 sociologie.......................................................................................................................57
,Introcollege ped en soc
Aspecten op basis waarvan mensen verschillen:
Etniciteit, Sociale klasse, Levensfase, Talent/handicap, Religie/levensbeschouwing, Sekse/gender,
Seksuele oriëntatie, Socialisatie
Kruispuntdenken
Identiteit ≠ één aspect
Meerdere identiteiten en aspecten kruisen
Samenleven in diversiteit
• Menselijke behoefte aan verbinding en herkenning.
• Omgang met anders-zijn, en verscheidenheid.
Twee disciplines
• Pedagogiek
− Ontstaansgeschiedenis diverse samenleving
− Achtergrond opvoedcontexten, invloed kind + opvoeder
− Modellen en theorieën voor handelen pedagoog.
• Sociologie
− Grondleggers sociologie
− Fundamentele sociologische mechanismen
− Sociologische structuren en instituten
Het sociologische perspectief
• Het algemene in het bijzondere zien;
Sociologen kijken naar mensen in verschillende categorieën
Algemene patronen ontdekken: van persoonlijke problemen naar maatschappelijke
vraagstukken
• In het bekende het ongewone gaan zien;
Je eigen referentiekader overstijgen: “iemands kennis en verklaringen van en oordelen over
de sociale werkelijkheid”
Wat gewoon is voor jou, is niet vanzelfsprekend voor mensen in andere groepen, culturen,
samenlevingen…
• Persoonlijke keuzes in hun sociale context
De samenleving beïnvloedt ons gedrag, onze gedachten en gevoelens
Individuele keuzes? Vrije wil?
De organisatie van de samenleving biedt mogelijkheden èn beperkingen voor onze keuzes
• Kijken als een socioloog: buitenstaanderperspectief
Verder kijken ‘dan je neus lang is’
Kritische vragen stellen: marginaliteit en crisis
Helicopterview: diversiteit èn patronen
,Hoorcollege 1 pedagogiek
Etniciteit: nationaliteit, taal, religie, cultuur, gemeenschappelijke geschiedenis
klasse: sociaal maatschappelijke klasse
levensfase: leeftijd (kind, puber, volwassen enz.)
talent/handicap: geestelijk, goed in taal
religie
sekse: man vrouw
seksuele oriëntatie: op wie val je?
Socialisatie: hoe ben je de persoon geworden die je bent, waar groei je op?
Diversiteit als uitdaging of probleem?
- Bijv. homo’s in elkaar geslagen
- aanslagen in een moskee
- verschillende meningen over een bepaalde cultuur/religie
Superdiverse wereld
De wereld is kleiner geworden door internet. Binnen een paar klikken kun je veel informatie over
anderen vinden. Kan tot spanningen leiden, door verschillende opvattingen over een goed leven. In
NL-burgeroorlogen waarvan vluchtelingen naar NL komen. Politieke partijen die vooral de eigen
identiteit willen behouden (geert Wilders en Thierry) maar ook partijen die buitenlanders een goede
plek in samenleving wil geven, zoals denk.
Diversiteit dringt opvoeding binnen (zwarte pieten discussie, vieren van niet christelijke feesten in de
klas) Leerkrachten voor de klas die een bepaalde achtergrond hebben. Homoseksuele leerkracht die
wordt uitgescholden)
-Sinds 2015 wet van passend onderwijs: scholen verplicht om passend onderwijs te bieden, ook aan
kinderen die anders zijn, hierdoor krijgen kinderen te maken met meer verschillen in de klas.
Dit alles zorgt voor spanningen
Omgaan met diversiteit als pedagoog heel belangrijk.
Internationaal verdrag voor de rechten van het kind
- Geen discriminatie
- Kind mag eigen identiteit houden
- Vrijheid van gedachten, geweten en godsdienst
Superdiversiteit
- Kwantitatieve transitie (interculturele verschillen): verschillende bevolkingsgroepen in NL
(o.a. door migrantenstromen). Etnische diversiteit groeit. Iedereen zal uiteindelijk in de grote
steden behoren tot een etnische minderheid, hierdoor moet iedereen zich aanpassen.
- Kwalitatieve transitie (intraculturele verschillen): Binnen de verschillende groepen zijn er ook
verschillen (diversiteit binnen de diversiteit). Subculturen
- Combinatie van deze twee is superdiversiteit
- Intercultureel: verschillen tussen groepen/ culturen
- Intracultureel: verschillen binnen een bepaalde groep/cultuur
, Onderzoek met poppen
Witte kind is het slimst en zwarte pop krijgt de meeste straf. Ook zwarte kinderen wezen de zwarte
pop aan. Ze hebben wss dus een laag zelfbeeld en dit kan leiden tot weinig vertrouwen in jezelf en je
legt jezelf al beperkingen op voor de toekomst. Kinderen pikken dit vooroordeel automatisch op door
beelden in de media, leesboekjes.
Respect hebben met diversiteit je zult diversiteit moeten afbeelden, want blijkbaar als je dan niet
doet het er blijkbar niet toe kinderen geconfronteerd worden met diversiteit.
Objectieve waarneming
Kinderen hebben al heel snel vooroordelen. In hoeverre kun je objectief waarnemen?
Onze waarneming wordt gekleurd door ons referentiekader. Referentiekader wordt beïnvloed door
sociale context, opvoeding en onderwijs (omstandigheden, netwerken, achtergrond, ervaringen en
kennis van anderen).
Vooroordelen kleuren ook je waarneming. Vooroordelen die in de samenleving heersen, nemen
kinderen op.
Vooroordelen hebben voor sommige kinderen nadelige gevolgen.
Meervoudig kijken
Als pedagoog heeft je eigen referentiekader veel invloed, maar ook die van de ander. Dit uit zich in
hoe je naar de ander luistert, op welke manier je een relatie aangaat. Belangrijk is om een
verbindende dialoog aan te gaan met aandacht voor de interne diversiteit en die diversiteit van de
client. Open houding hebben en meervoudig kijken (niet alleen vanuit je eigen referentiekader,
probeer te kijken naar het unieke individu). Vanuit verschillende kanten en perspectieven.
- Deficiet(tekort)benadering: inhalen of wegwerken van achterstanden. Niet alle burgers
hebben dezelfde mogelijkheden, extra hulp nodig. Probleem wordt bij groep die achterstand
heeft gelegd.
- Differentiebenadering: gaat uit van gelijkwaardigheid tussen culturen. Bijv. man en vrouw
hebben andere cultuur, en deze benadering zegt dat zij gelijkwaardig zijn. Niet om tekorten,
maar verschillen. Verschillen worden erkent en moeten overbrugd worden door
interculturele communicatie. Zo begrip voor de ander krijgen. Probleem: cultuurrelativisme:
Alle culturen even waardevol: bijv. meisjesbesnijdenis, je moet alles accepteren en geen
oordeel hebben. Je moet hierdoor alles accepteren en alles staat gelijk.
