College Beroepsethiek en Filosofie- Beroepsethiek
Hoofdstuk 1
Inleiding
- Er is dringend behoefte aan moresprudentie in de hulpverlening vindt Lia van Doorn. Nu varen veel
hulpverleners in stilte op hun eigen kompas.
- Moraal is iets heel gewoons, iets van alledag.
- Moraal heeft te maken met de waarden, die wij in ons leven nastreven, dat het te maken heeft met
de kwaliteit van ons leven.
- Je kan kijken volgens de feiten, naar hoe mensen zich voelen en naar welke waarden en normen zij
hanteren.
- Het is de ethiek die zich bezighoudt met de bestudering van het morele, die uitspraken doet over
waarden en normen.
- Moraal heeft te maken met keuzes in je leven, maar in hoeverre zijn wij in staat te kiezen, zijn we
vrij om keuzes te maken?
* Zonder moraal heeft ons leven geen zin, geen betekenis. Zingeving en moraal hangen nauw met
elkaar samen zowel bij hulpverleners als bij cliënten.
- Zie de casus op blz. 9/10.
- Moraal heeft betrekking op opvattingen, oordelen en beslissingen van waaruit wij handelen en
uitdrukken van wat wij goed vinden.
* Om te weten wat goed handelen is in zo'n situatie als in de casus, moet je praten, denken en
oordelen op grond van argumenten. Je maakt afwegingen en keuzes.
1.1 Drie perspectieven: morele, feitelijke en subjectieve aspecten in het werk
- In gesprekken over situaties waarin mensen centraal staan, zijn altijd drie aspecten te
onderscheiden en kunnen er drie soorten vragen gesteld worden: wat zijn de feiten, welke
normen/waarden gelden hier en hoe voelen mensen zich.
Perspectief (wereld) Onderwerp Soort bewering Geldigheidsclaim
Cognitief Feiten Feitelijke bewering Wat is waar?
Normatief (sociaal) Normen en Waarden Normatieve bewering Wat is goed?
Subjectief Gevoelens Expressieve bewering Wat is waarachtig?
- Om de morele, normatieve aspecten in een praktijksituatie te herkennen, kijken we eerst naar de
andere twee onderdelen van het driewereldenmodel.
* Het gaat om drie perspectieven. Ieder perspectief brengt een ander deel van de werkelijkheid aan
het licht.
1.1.1 Samenhang tussen de drie perspectieven
- De drie perspectieven zijn van elkaar te onderscheiden maar tegelijk bestaat er tussen hen een
duidelijke samenhang.
- Ten eerste veronderstelt het normatieve perspectief het cognitieve perspectief: morele oordelen
zijn altijd oordelen over de werkelijkheid.
* Een zorgvuldige morele weging veronderstelt dus allereerst een zorgvuldige analyse van de
feitelijke gebeurtenissen.
- Ten tweede veronderstelt het subjectieve perspectief zowel het normatieve als het cognitieve
Hoofdstuk 1
Inleiding
- Er is dringend behoefte aan moresprudentie in de hulpverlening vindt Lia van Doorn. Nu varen veel
hulpverleners in stilte op hun eigen kompas.
- Moraal is iets heel gewoons, iets van alledag.
- Moraal heeft te maken met de waarden, die wij in ons leven nastreven, dat het te maken heeft met
de kwaliteit van ons leven.
- Je kan kijken volgens de feiten, naar hoe mensen zich voelen en naar welke waarden en normen zij
hanteren.
- Het is de ethiek die zich bezighoudt met de bestudering van het morele, die uitspraken doet over
waarden en normen.
- Moraal heeft te maken met keuzes in je leven, maar in hoeverre zijn wij in staat te kiezen, zijn we
vrij om keuzes te maken?
* Zonder moraal heeft ons leven geen zin, geen betekenis. Zingeving en moraal hangen nauw met
elkaar samen zowel bij hulpverleners als bij cliënten.
- Zie de casus op blz. 9/10.
- Moraal heeft betrekking op opvattingen, oordelen en beslissingen van waaruit wij handelen en
uitdrukken van wat wij goed vinden.
* Om te weten wat goed handelen is in zo'n situatie als in de casus, moet je praten, denken en
oordelen op grond van argumenten. Je maakt afwegingen en keuzes.
1.1 Drie perspectieven: morele, feitelijke en subjectieve aspecten in het werk
- In gesprekken over situaties waarin mensen centraal staan, zijn altijd drie aspecten te
onderscheiden en kunnen er drie soorten vragen gesteld worden: wat zijn de feiten, welke
normen/waarden gelden hier en hoe voelen mensen zich.
Perspectief (wereld) Onderwerp Soort bewering Geldigheidsclaim
Cognitief Feiten Feitelijke bewering Wat is waar?
Normatief (sociaal) Normen en Waarden Normatieve bewering Wat is goed?
Subjectief Gevoelens Expressieve bewering Wat is waarachtig?
- Om de morele, normatieve aspecten in een praktijksituatie te herkennen, kijken we eerst naar de
andere twee onderdelen van het driewereldenmodel.
* Het gaat om drie perspectieven. Ieder perspectief brengt een ander deel van de werkelijkheid aan
het licht.
1.1.1 Samenhang tussen de drie perspectieven
- De drie perspectieven zijn van elkaar te onderscheiden maar tegelijk bestaat er tussen hen een
duidelijke samenhang.
- Ten eerste veronderstelt het normatieve perspectief het cognitieve perspectief: morele oordelen
zijn altijd oordelen over de werkelijkheid.
* Een zorgvuldige morele weging veronderstelt dus allereerst een zorgvuldige analyse van de
feitelijke gebeurtenissen.
- Ten tweede veronderstelt het subjectieve perspectief zowel het normatieve als het cognitieve
