Verzorgingsstaat H4
Leerdoelen
1) Ik kan de vijf internationale systemen van het welzijnsdilemma noemen en uitleggen
2) Ik kan de inrichting van de Nederlandse verzorgingsstaat uitleggen met behulp van
bijbehorende wetten, instituties en instellingen
3) Ik kan de vier functies van de verzorgingsstaat in Nederland uitleggen
4) Ik kan voorbeelden noemen van politieke partijen die kiezen voor meer bestaanszekerheid
en partijen die kiezen voor meer eigen verantwoordelijkheid
5) Ik kan uitleggen dat de verzorgingsstaat in de toekomst waarschijnlijk niet zo is ingericht als
nu en welke uitdagingen daarbij horen
6) Ik kan twee argumenten voor en twee argumenten tegen een maatschappelijke stelling over
dit hoofdstuk geven
Betekenis verzorgingsstaat
‘’Samenleving waarin de overheid alle burgers helpt te voorzien in hun basisbehoeften’’
‘’De overheid voorziet de basisbehoeften, maar verwachten er ook wat voor terug.’’
De pijlers (onderwerpen waar de vs over gaat) in de verzorgingsstaat:
1) Gezondheidszorg
2) Onderwijs
3) Sociale zekerheid
Internationale vergelijking – schema
Planeconomie
- Communisme
- Letterlijke economie planning door de overheid
- Overheid regelt alles
, - Overheid alles in bezit en herverdeelt alles
Oorzaak: privébezit kan lijden ongelijkheid onderdrukking. Dus voorkomen
Landen: Sovjet – Unie (20e eeuw) en Cuba (tot een paar jaar geleden)
Nachtwakersstaat
- Overheid regelt niks
- Alleen orde en handhaving (d.m.v. het leger en de politie)
- Mensen jagen eigenbelang na eigen verantwoordelijkheid
Landen: Nederland (tot in de 19e eeuw) en Rusland (jaren 90 20e eeuw)
Scandinavische verzorgingsstaat
- Combinatie bestaanszekerheid en solidariteit
- Uitgebreider dan in Nederland (oorzaak: mensen zoveel mogelijk laten werken)
- Kinderopvang/ onderwijs gratis
- Sociale zekerheid is goed
- Belastingen zijn hoog
Landen: Zweden en Noorwegen
Rijnlandse verzorgingsstaat
- Veel voorzieningen
- Mix van eigen verantwoordelijkheid en bestaanszekerheid
- Inkomen: overleg verschillende partijen poldermodel
- Belangrijke rol maatschappelijk middenveld vakbonden en werkgeverorganisaties
Deze bonden en organisaties maken afspraken over de belangen van werknemers en werkgevers.
>> vastgelegd in de CAO
Landen: West-Europa Duitsland, Nederland, Frankrijk en België
Angelsaksische verzorgingsstaat
- Meest rechts van de vs
- Wetgeving sociale zekerheid beperkt: uitkeringen laag en weinig verstrekt
Eigen verantwoordelijkheid belangrijke rol
- Weinig belasting (in tegenstelling tot Rijnlandse en Scandinavische landen)
- Verschillen arm en rijk groot
Landen: Verenigde Staten en Verenigd Koninkrijk
>> Engelstalige landen
Leerdoelen
1) Ik kan de vijf internationale systemen van het welzijnsdilemma noemen en uitleggen
2) Ik kan de inrichting van de Nederlandse verzorgingsstaat uitleggen met behulp van
bijbehorende wetten, instituties en instellingen
3) Ik kan de vier functies van de verzorgingsstaat in Nederland uitleggen
4) Ik kan voorbeelden noemen van politieke partijen die kiezen voor meer bestaanszekerheid
en partijen die kiezen voor meer eigen verantwoordelijkheid
5) Ik kan uitleggen dat de verzorgingsstaat in de toekomst waarschijnlijk niet zo is ingericht als
nu en welke uitdagingen daarbij horen
6) Ik kan twee argumenten voor en twee argumenten tegen een maatschappelijke stelling over
dit hoofdstuk geven
Betekenis verzorgingsstaat
‘’Samenleving waarin de overheid alle burgers helpt te voorzien in hun basisbehoeften’’
‘’De overheid voorziet de basisbehoeften, maar verwachten er ook wat voor terug.’’
De pijlers (onderwerpen waar de vs over gaat) in de verzorgingsstaat:
1) Gezondheidszorg
2) Onderwijs
3) Sociale zekerheid
Internationale vergelijking – schema
Planeconomie
- Communisme
- Letterlijke economie planning door de overheid
- Overheid regelt alles
, - Overheid alles in bezit en herverdeelt alles
Oorzaak: privébezit kan lijden ongelijkheid onderdrukking. Dus voorkomen
Landen: Sovjet – Unie (20e eeuw) en Cuba (tot een paar jaar geleden)
Nachtwakersstaat
- Overheid regelt niks
- Alleen orde en handhaving (d.m.v. het leger en de politie)
- Mensen jagen eigenbelang na eigen verantwoordelijkheid
Landen: Nederland (tot in de 19e eeuw) en Rusland (jaren 90 20e eeuw)
Scandinavische verzorgingsstaat
- Combinatie bestaanszekerheid en solidariteit
- Uitgebreider dan in Nederland (oorzaak: mensen zoveel mogelijk laten werken)
- Kinderopvang/ onderwijs gratis
- Sociale zekerheid is goed
- Belastingen zijn hoog
Landen: Zweden en Noorwegen
Rijnlandse verzorgingsstaat
- Veel voorzieningen
- Mix van eigen verantwoordelijkheid en bestaanszekerheid
- Inkomen: overleg verschillende partijen poldermodel
- Belangrijke rol maatschappelijk middenveld vakbonden en werkgeverorganisaties
Deze bonden en organisaties maken afspraken over de belangen van werknemers en werkgevers.
>> vastgelegd in de CAO
Landen: West-Europa Duitsland, Nederland, Frankrijk en België
Angelsaksische verzorgingsstaat
- Meest rechts van de vs
- Wetgeving sociale zekerheid beperkt: uitkeringen laag en weinig verstrekt
Eigen verantwoordelijkheid belangrijke rol
- Weinig belasting (in tegenstelling tot Rijnlandse en Scandinavische landen)
- Verschillen arm en rijk groot
Landen: Verenigde Staten en Verenigd Koninkrijk
>> Engelstalige landen
