500 n.Chr. – 1000 n.Chr Vroege Middeleeuwen
Kenmerkende aspecten
Verspreiding christendom
Van een agrarisch urbane cultuur naar een
autarkische cultuur d.m.v. horigheid en
hofstelsel
Ontstaan feodalisme
Ontstaan en verspreiding islam
Agrarische samenleving
Laat-Romeinse tijd: economische achteruitgang
Door West-Romeinse rijk val versnelde de economische achteruitgang
Groeiende onveiligheid en verval van wegen en bruggen werd reizen gevaarlijk en moeilijk
Afname handel en nijverheid zorgde voor een inwonersdaling
>> mensen leefden van de landbouw en woonden op het platteland
Horigen
Laat-Romeinse tijd: veel pachtboeren raakten door hoge belastingen in de schulden
Lieten akkers in de steek
Landbouwproductie daalde
Romeinse keizers verbieden boeren hun grond te verlaten
Kwamen onder gezag te staan van plaatselijke grootgrondbezitters
Door verval steden daling in inkomsten verpachten grond aan slaven en pachtboeren: onvrije
pachtboeren en aangevuld met vrije boeren
Oorzaak vrije boeren: onveilig >> boer ruilt grond voor bescherming
Pacht betalen op grond
Herendiensten
Afstammelingen slaven en pachtboeren vormden de horigen
= iemand die gebonden is aan de grond waarop hij werkt
Hofstelsel
Landgoed waar horigen aan gebonden waren, noem je het domein en werd bewerkt volgens
het hofstelsel
Soort land
1) Vroonland
, Land van de heer, met een vroonhof (boerderij-kasteel, werkplaatsen maar ook akkers en
weiden die door de horigen werden onderhouden (herendienst)
2) Hoeveland
Land van de boeren (horigen én vrijen). Zij bewerken dit land. De horigen staan een deel van
de oogst af aan de heer.
Domeinen
Zelfvoorzienend
Bewoners weinig inkomsten
Vroegmiddeleeuws koningschap
Germanen aangevoerd krijgsheren
= legeraanvoeder die zijn militaire gezag gebruikt om politieke macht uit te oefenen
Kregen soms titel koning
Strijd om macht
Feodale stelsel
Vazallen
Een koning had een leger nodig om zijn gezag uit te
oefenen en vijanden te bestrijden. De vazallen waren zijn
ridders, die in ruil voor een beloning voor hem vochten.
Feodalisme/leenstelsel
Het feodalisme is een bestuurssysteem waarbij de koning
als opperste leenheer land uitleent aan vazallen die in ruil
daarvoor als leenman de koning trouw zweren en hem
helpen het land te besturen.
Kenmerkende aspecten
Verspreiding christendom
Van een agrarisch urbane cultuur naar een
autarkische cultuur d.m.v. horigheid en
hofstelsel
Ontstaan feodalisme
Ontstaan en verspreiding islam
Agrarische samenleving
Laat-Romeinse tijd: economische achteruitgang
Door West-Romeinse rijk val versnelde de economische achteruitgang
Groeiende onveiligheid en verval van wegen en bruggen werd reizen gevaarlijk en moeilijk
Afname handel en nijverheid zorgde voor een inwonersdaling
>> mensen leefden van de landbouw en woonden op het platteland
Horigen
Laat-Romeinse tijd: veel pachtboeren raakten door hoge belastingen in de schulden
Lieten akkers in de steek
Landbouwproductie daalde
Romeinse keizers verbieden boeren hun grond te verlaten
Kwamen onder gezag te staan van plaatselijke grootgrondbezitters
Door verval steden daling in inkomsten verpachten grond aan slaven en pachtboeren: onvrije
pachtboeren en aangevuld met vrije boeren
Oorzaak vrije boeren: onveilig >> boer ruilt grond voor bescherming
Pacht betalen op grond
Herendiensten
Afstammelingen slaven en pachtboeren vormden de horigen
= iemand die gebonden is aan de grond waarop hij werkt
Hofstelsel
Landgoed waar horigen aan gebonden waren, noem je het domein en werd bewerkt volgens
het hofstelsel
Soort land
1) Vroonland
, Land van de heer, met een vroonhof (boerderij-kasteel, werkplaatsen maar ook akkers en
weiden die door de horigen werden onderhouden (herendienst)
2) Hoeveland
Land van de boeren (horigen én vrijen). Zij bewerken dit land. De horigen staan een deel van
de oogst af aan de heer.
Domeinen
Zelfvoorzienend
Bewoners weinig inkomsten
Vroegmiddeleeuws koningschap
Germanen aangevoerd krijgsheren
= legeraanvoeder die zijn militaire gezag gebruikt om politieke macht uit te oefenen
Kregen soms titel koning
Strijd om macht
Feodale stelsel
Vazallen
Een koning had een leger nodig om zijn gezag uit te
oefenen en vijanden te bestrijden. De vazallen waren zijn
ridders, die in ruil voor een beloning voor hem vochten.
Feodalisme/leenstelsel
Het feodalisme is een bestuurssysteem waarbij de koning
als opperste leenheer land uitleent aan vazallen die in ruil
daarvoor als leenman de koning trouw zweren en hem
helpen het land te besturen.
