Slachtoffers hebben een hele merkwaardige ontwikkeling doorgemaakt.
- Eerst werden ze in EU heel belangrijk
- Nederland volgde
o Met name discussies over ernstige zedenzaken zorgde voor heftige gevolgen
(Gebiedsverboden, buurt in opstand, nieuwe wet die ex-tbs’ers en afgestrafte
delinquenten van zedenmisdrijven bijna letterlijk hun leven lang kunnen
blijven volgen)
o Lijkt wel alsof we al het risico willen uitbannen.
o De rollen worden soms omgedraaid (de dader wordt door de advocaat
afgeschilderd als slachtoffer) – niet echt slim meer omdat er de laatste tijd
zoveel aandacht is voor het ‘echte’ slachtoffer.
- Ons strafrecht is voornamelijk dadergericht (je komt er nauwelijks bepalingen over
het slachtoffer tegen) terwijl vrijwel alle feiten een slachtoffer kennen.
Slachtoffer-emancipatie
- (H)erkenning oorlogsslachtoffers
o PTSS is ontdekt na WOI. Sommige mensen hadden nergens last van tot ze 70
waren omdat je hersenen confrontaties met extreem geweld heel diep
wegstoppen.
o Wat ook bleek: soms hadden kinderen of kleinkinderen trauma’s uit de oorlog
omdat de impact van geweld op mensen kennelijk zo hevig kon zijn dat hij werd
overgedragen op volgende generaties.
- Vrouwenemancipatie.
o De slachtoffers van zeden en geweld en huiselijk geweld kwamen steeds meer
onder de aandacht
- Uiteindelijk zijn we over slachtoffers in het strafrecht komen te spreken.
Bronnen van het slachtofferrecht
Wetgeving op initiatief van Europa
- 1985 - aanbeveling van de Raad van Europa om het slachtoffer een meer
eigenstandige positie te geven dan gebruikelijk was.
- 2001 – EU kaderbesluit van de 7 rechten (van het slachtoffer)
o respect (denk aan een balkje voor naaktfoto’s in strafdossier)
o erkenning
o informatie
o juridische bijstand
o herstel van de inbreuk die de dader heeft gemaakt op het slachtoffer
o bescherming van de privacy
o hulp van overheid
- Richtlijn 2011 betreffende het Europees beschermingsbevel
- 2015 implementatie bij wet: